DagboekFlorence Farmborough

Dagboekfragment: Bittere verwijten aan het Russische front

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Rusland, 19 oktober 1917

Ik zag dat een van de artsen een wond verbond zonder die eerst schoon te maken. Ik liet mijn ergernis merken en zei dat het ernstig kon misgaan als hij niet eerst de wonde reinigde. Hij reageerde onbeschoft en zei dat ik me met mijn eigen zaken moest bemoeien.

Het liep uit op een verhitte woordenwisseling. Ik wist dat ik gelijk had. Maar hij was arts! Ik maar verpleegster!

Ik dacht erover na voor ik naar bed ging. Ik realiseerde me dat ik kortaf begon te worden, slecht gehumeurd en vol verwijten. Ik schreef het toe aan de ellende van de oorlog, de ontberingen aan het front, waar we ons dagenlang niet konden verschonen of wassen.

Ik vond dat ik goede redenen had om een slecht humeur te hebben, en toch begon ik mij te schamen. Toen ik Rode Kruis-zuster werd, wist ik heel goed dat mij grote moeilijkheden wachtten, maar ik wist zeker dat ik die het hoofd zou kunnen bieden – ik verwelkomde ze zelfs, want dan kon ik mijn wilskracht tonen.

Vaak herhaalde ik de woorden van Goethe: Es bildet ein Talent sich in der Stille und ein Character im Strom der Welt (‘Talent ontwikkelt zich in stilte, karakter in de stroom van de wereld’). Sommige van mijn broeders en zusters begonnen elkaar bittere verwijten te maken. Op zulke momenten dacht ik: ‘Het is gebrek aan scholing’, of ‘Zo is het Russische temperament’. En nu doe ik het zelf!

Florence Farmborough (1887-1978), Engelse verpleegster, fotograaf en geograaf. Uit Nurse at the Russian Front: A Diary 1914-18. Constable, 1974.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden