Dagboek Yitschok Roedasjevski (1927-1943)

Dagboekfragment: Achter de dichtgemetselde poort van het getto

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Vilnius, 10 december 1942

Het daagde me vandaag dat ik ­jarig ben. Vandaag werd ik vijftien jaar. Je beseft nauwelijks hoe de tijd vliegt. Hij, de tijd, rent onopgemerkt voort, en nu beseffen we, zoals ik vandaag bijvoorbeeld deed, dat de dagen en de maanden voorbijgaan, dat het getto geen pijnlijk kermend moment in een droom is, maar een groot moeras waarin we onze dagen en weken kwijtraken.

Vandaag werd ik intens door die gedachte in beslag genomen. Ik besloot mijn tijd in het getto niet te verspillen met nietsdoen en ben op een bepaalde manier blij dat ik mag studeren, lezen, me ontwikkelen en zien dat de tijd niet stilstaat zolang ik me er normaal gelijk mee op ontwikkel.

In mijn dagelijkse gettobestaan heb ik soms het idee dat ik een normaal leven leid, maar vaak heb ik grote twijfels. Ik zou beslist beter hebben kunnen leven. Moet ik dag in, dag uit naar de dicht­gemetselde gettopoort kijken, moet ik tijdens mijn beste jaren alleen het ene straatje zien, die paar bedompte binnenplaatsen?

Nog meer gedachten zoemen rond in mijn hoofd, maar twee dingen voel ik het sterkst: spijt, een soort knagen. Ik wil mijn afgelopen jaar herbeleven en bewaren voor later, voor het nieuwe leven.

Mijn tweede gevoel vandaag is dat van hoop en kracht. Ik leef met vertrouwen in de toekomst. Ik ­verkeer er niet over in tweestrijd, en voor me zie ik zon en zon en zon.

Yitschok Roedasjevski (1927-1943). Uit Alexandra Zapruder (red.): Geborgen bladzijden – Oorlogsdagboeken van jonge schrijvers. Vertaling Paul Heijman, Sylvie Hoyinck, Natalie Koch. Querido, 2016.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden