Cyberministerie: goed idee?

Biomedisch wetenschapper Menno de Vries pleitte zaterdag in een brief in de Volkskrant voor de vorming van 'een cyberministerie' in de strijd tegen alle digitale gevaren in de samenleving,  van cyberpesten en wraakporno tot de IS-propaganda op internet en sociale media. Goed idee?

Minister Ronald Plasterk (midden) van Binnenlandse Zaken lanceert in april 2015 de digitale service van de gemeente Delft door het eerste WhatsApp-bericht te versturen, onder toeziend oog van wethouder Aletta Hekke (rechts). Beeld anp

Rob van Gijzel, vertrekkend burgemeester van 'slimste stad' Eindhoven

'Het is terecht dat hij dit aankaart, maar zijn oplossing is te makkelijk. Een cyberministerie is een bestuurlijk-institutionele oplossing voor een dynamisch, internationaal probleem. Internet en dataverkeer zijn wereldwijd. Dat regel je niet even met een cyberminister en nationale wetgeving. Bovendien zit je met het dark web, daar hebben we al helemaal geen controle over. Ik heb het antwoord ook niet paraat. Maar mijn oproep is om alle partijen - overheden, bedrijfsleven en kennisinstellingen - bij elkaar te brengen om echt creatieve in plaats van traditionele oplossingen te vinden.'

Edwin Bakker, hoogleraar Terrorisme en Contraterrorisme aan de Universiteit Leiden

'Een heel ministerie wordt een gedrocht. Dan is het heel moeilijk om met anderen samen te werken. Ik ben zelf niet zo pessimistisch over onze aanpak van cybercriminaliteit en cyberterrorisme. We lopen redelijk voorop, al kan het natuurlijk altijd beter. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid houdt zich ook veel met cyberactiviteiten bezig. Ik zie wel het nut in van het bij elkaar brengen van alle facetten van internet en sociale media. Maar in plaats van een cyberministerie kun je volgens mij beter een brede task force vormen die zich daarmee bezighoudt. Zo'n task force kan dan andere organisaties en ministeries adviseren of steunen. In die task force moeten ook het bedrijfsleven en andere experts ruim vertegenwoordigd zijn - minder dan de helft mag overheid zijn. Er is heel veel expertise over cyber- en andere gevaren in de private industrie: hoe kunnen we dingen en mensen beveiligen? Die kennis moet beter worden benut.'

Kees Verhoeven, Tweede Kamerlid D66

'Wij zouden graag een ministerie van Technologie en Privacy zien in een volgend kabinet. Cybersecurity blijft dan bij Justitie en Binnenlandse Zaken kan zich buigen over de inkoop van ict-systemen. Samen vormen ze een digitale driehoek. Het doel moet zijn dat in het kabinet de gevolgen van het digitale tijdperk beter aan bod komen dan nu. Je moet meer gebundeld omgaan met de vraagstukken als de beveiliging van data, beschermen van persoonsgegevens, benutten van economische kansen. Als D66 onderdeel uitmaakt van de volgende formatie, zal dit zeker onderwerp van gesprek zijn.'

Ancilla van de Leest, lijsttrekker Piratenpartij

'Goed idee, absoluut. De maatschappij verplaatst zich steeds meer naar online. Een Cyberministerie kan daar een belangrijke rol in spelen, denk aan communicatie, beveiliging van burgers en de samenleving, economische belangen van bedrijven, digitale infrastructuur. Cybervraagstukken krijgen nu op de bestaande ministeries niet de aandacht die ze verdienen. De focus is ook verkeerd, als gedacht wordt aan cyber gaat het al snel over cybersecurity, bestrijding van terrorisme, maar de aardverschuiving speelt zich af op het gebied van digitale burgerrechten.'

Menno de Vries

'Je ziet dat veel gemeenten moeite hebben met Pokémon Go. Burgemeesters proberen op eigen houtje maatregelen te nemen. Zou dat niet landelijk geregeld moeten worden? Recent was ook die rechtszaak over wraakporno op internet weer in het nieuws. Of neem de IS-propaganda op internet. Facebook en Twitter nemen elk op hun eigen manier maatregelen. Al die problematiek op het digitale netwerk, moet de overheid dat niet beter coördineren? Daarom pleit ik voor een georganiseerd cyberministerie, waardoor bijvoorbeeld het digitale counteroffensief tegen IS echt handen en voeten krijgt.'

Beatrice de Graaf, hoogleraar internationale betrekkingen aan de Universiteit Utrecht en terrorismedeskundige

'Cybercrime en cybersecurity vormen een heel belangrijk dossier, dat hoog op de agenda staat. Het raakt alle ministeries, net als ict-zaken. De overheid moet daar zeker de lead in nemen, maar het lijkt me nogal ver gaan om er een apart cyberministerie van te maken. Dat wordt zo'n moloch. Als je alles samenklontert in één organisatie, vraag je om problemen. Kijk maar naar het ministerie van Veiligheid en Justitie of de Nationale Politie. Cyber crime en security horen bij alle ministeries thuis. Laat eerst de politie maar eens zijn ict op orde krijgen - dat is toch onze belangrijkste crimefighter. Het klinkt misschien goed om een nieuwe instelling in het leven te roepen. Maar cyber is zo breed. Ik zie meer in versterking van de cyber-afdelingen op alle ministeries. Plus een serieuze investering in opleiding van eigen cyber-experts, we hebben nu nog niet eens de mensen in huis die zo'n ministerie zouden moeten runnen.'

Astrid Oosenbrug, Tweede Kamerlid PvdA, (werkte als systeembeheerder bij XS4ALL)

'Ik verbaas me ongelooflijk over het gebrek aan prioriteitsgevoel over alles wat met cyber en ict te maken heeft. Ja, ik ben voor een cyberminister, voor zowel veiligheid als digitalisering. De overheid wil digitaal communiceren met de burger, maar heeft geen clou hoe dat moet. Ik stel bijna maandelijks vragen over weer een nieuw lek in een gemeentewebsite. Het antwoord is steevast: daar gaan we nou net niet over.

'Een cyberminister moet ook over data en privacy gaan. De grootste dataverzamelaar is de overheid, maar die springt daar nog niet verstandig mee om. Nu verzamelt elk ministerie op zijn eigen manier data en overal gaat wel wat mis. Wijs iemand aan die zich echt verantwoordelijk voelt en kan zeggen: dit kan wel en dit kan niet.
'De PvdA heeft cyber hoog op de agenda. Als de Piratenpartij een zetel haalt en D66 zet extra druk, dan is het mogelijk dat een cyberminister op tafel komt in de volgende formatie.'

Jeroen van Wijngaarden, Tweede Kamerlid VVD

'De oplossing zit hem niet in het optuigen van een nieuw ambtelijk apparaat. Cybercriminaliteit valt onder Veiligheid en Justitie en de politie heeft een hightech crime unit. Het is gelukkig niet meer een hele nieuwe tak van sport, maar de overheid heeft op dat terrein wel moeten bijleren. Dat gaat steeds beter. Er wordt geïnvesteerd in nieuwe mensen, middelen en wetgeving. 'Op het gebied van privacy hebben we de onafhankelijke Autoriteit Persoonsgegevens, een toezichthouder met steeds zwaardere bevoegdheden. Daar zijn wij ook voor. De toezichthouder is onafhankelijke met een reden, want die controleert ook de overheid. Ook die wil je niet onderbrengen bij een nieuw ministerie. Dus niet weer een institutionele hervorming, maar gewoon de juiste mensen, middelen en bevoegdheden op de werkvloer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.