Cumberbatch eist meeste aandacht op in The Imitation Game

Regie: Morten Tyldum. Met: Benedict Cumberbatch, Keira Knightley, Matthew Goode, Charles Dance, Mark Strong. 113 min., in 53 zalen

Cumberbatch eist meeste aandacht op in keurige verfilming van verbijsterend verhaal.

Benedict Cumberbatch als Alan Turing in The Imitation Game.Beeld AP

Hoe moeilijk kan het zijn een mop te vertellen? In The Imitation Game faalt Alan Turing (Benedict Cumberbatch) jammerlijk. Om het ijs te breken bij zijn collega's is hem aangeraden een keer iets grappigs te vertellen, maar van komische timing begrijpt hij niets.

Turing (1912-1954) had natuurlijk meer verstand van andere zaken. Hij was een briljant wiskundige, algemeen erkend als grondlegger van de informatica. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij voor de Britse buitenlandse inlichtingendienst. In het diepste geheim wist hij met zijn cryptografisch team de Duitse Enigma-code te ontcijferen, waardoor strategische berichten van de nazi's onderschept konden worden en de oorlog naar schatting twee jaar bekort werd.

Dat werd allemaal pas veel later bekend, lang na Turings overlijden op 41-jarige leeftijd. Hij pleegde waarschijnlijk zelfmoord, al staat dat nog altijd ter discussie. Twee jaar eerder was hij opgepakt en veroordeeld vanwege homoseksuele handelingen, toen nog verboden in Groot-Brittannië. De straf bestond uit chemische castratie door een experimentele hormoonkuur.

The Imitation Game is een langverwachte bijdrage aan het eerherstel van Turing. Zijn tumultueuze leven lijkt geknipt voor een verfilming, hoewel het misschien te veel drama bevat om netjes binnen speelfilmduur samen te vatten. De Noorse regisseur Morten Tyldum (Headhunters) en scenarioschrijver Graham Moore richten zich vooral op het codekraken tijdens oorlogstijd, met korte uitstapjes naar Turings eerste kostschoolliefde en zijn latere vervolging.

Veel aandacht wordt besteed aan zijn sociale onhandigheid, mogelijk te wijten aan een vorm van asperger. Benedict Cumberbatch maakt er in zijn feilloze hoofdrol gelukkig geen zwaartepunt van. Zijn Turing is niet het plichtmatige onbegrepen genie, maar in de eerste plaats een buitengewoon begaafd, buitengewoon koppig wetenschapper.

Andere clichés steken wel de kop op. In een degelijke Hollywoodstijl, vol net iets te soepele dialogen, overwint Turing tegenstand van zijn meerderen en krijgt hij op cruciale momenten een briljante ingeving. Wat meer lef, bijvoorbeeld in het tonen van Turings homoseksuele activiteiten, had het drama niet misstaan.

Op het waarheidsgehalte valt ook iets af te dingen; zoals in de meeste biopics wordt ingewikkelde materie versimpeld of voor het gemak weggelaten.

Dat The Imitation Game desondanks veel indruk maakt, ligt niet alleen aan het fascinerende, soms verbijsterende verhaal. De acteurs spelen opvallend sterk, van de altijd betrouwbare Mark Strong als Stewart Menzies, die als hoofd van de geheime dienst een gevaarlijk dubbelspel speelt, tot Keira Knightley als Turings vrouwelijke evenknie. Natuurlijk blijft Cumberbatch de meeste aandacht opeisen, in een rol die tot zijn beste behoort. Als onconventionele held geeft hij het keurige drama toch nog een spannende, eigenzinnige draai.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden