Cultuurtips

Cultuurtips van deze week: de rockscene van Leningrad uit de jaren tachtig, 100 jaar vrouwenkiesrecht en Van Gogh in Engeland

Zin om naar de film of het toneel te gaan? Hier vindt u de beste tips op het gebied van fotografie, beeldende kunst, series en theater.

Muziek 

William Tyler

20 april, Tuinzaal, Amsterdam
21 april, Ekko, Utrecht

De gitarist William Tyler zat lang in de Amerikaanse indie-rootsband Lambchop, maar als solist laat hij zijn instrument echt fonkelen. Tyler speelt Amerikaanse folk als pure gitaarkunst. Op zijn laatste plaat Goes West tekent hij prachtige melodieën uit, in ware instrumentale snarenpareltjes. Zijn tokkelwerk is virtuoos en vooral zijn rechterhand verricht wonderen; nummers als Virginia is for loners beginnen als knap getokkelde kampvuurcountry, maar nemen de luisteraar daarna mee op een tripje door de Amerikaanse staat, en de gebergten waar de Americana is ontsproten. Echte gitaarverhalen dus, en waar hoor je die nu nog? Tyler doet een kleine Europese tournee, en speelt in Amsterdam en Utrecht. Mis hem niet.

Joep Beving

25 april, De Vereeniging, Nijmegen
26 april, De Doelen, Rotterdam
28 april, TivoliVredenburg, Utrecht
30 april, Concertgebouw, Amsterdam

Hij heeft inmiddels flink wat nieuwe concurrentie: de manie rond de toegankelijke neo- of postklassieke piano is nog lang niet over. Maar de Doetinchemse Joep Beving is een van de leidende figuren in deze stroming: zijn platen, zoals het eind vorig jaar verschenen album vol bewerkingen Conatus en het nieuwe Henosis, worden uitgebracht door het deftige label Deutsche Grammophon, en ook de concertagenda van Beving is indrukwekkend. De pianist speelt, met splinternieuw werk, eerst in de grote Nederlandse zalen en reist daarna door Europa, de Verenigde Staten en Canada. We mogen best een beetje trots op hem zijn. 

Beeldende kunst

Strijd! 100 jaar vrouwenkiesrecht. Groninger Museum. 20 april t/m 15 september.

9 mei aanstaande is het precies 100 jaar geleden dat het wetswijzigingsvoorstel voor vrouwenkiesrecht door de Tweede Kamer werd aangenomen. Goed dat het Groninger Museum aan dit soort historische data aandacht wil schenken (en niet alleen aan fraaie kunst aan de muur). In dit geval met culturele artefacten als insignes, affiches, portretten en vaandels. ‘Strijd!’ heet de Groningse expositie. Toepasselijk, omdat de strijd om gelijkberechtiging een lange was (die niet is afgelopen). Bovendien speelde in die strijd Aletta Jacobs een prominente rol - en die kwam uit Groningen.

Van Gogh and Britain. Tate Britain, Londen. T/m 11 augustus.

Hoeveel is de Vincent van Gogh schatplichtig aan zijn verblijf in Londen, waar hij tussen 1873 en 1875 werkte als leerling bij de kunsthandel Coupil op Covent Garden, en een bestaan probeerde op te bouwen als docent en predikant? De Britten vragen zich dit nu af, in een poging tot genoegdoening: dat Van Gogh niet alleen een Nederlandse of wellicht Franse, maar bovendien als een Engelse kunstenaar kan worden gezien. Het ‘bewijs’ daarvoor wordt in Tate Britain geleverd: dat hij geïnspireerd raakte door Constable en Millais, Dickens en de grimmige woningbouw in Londen.

Filmtips

Leto (Kirill Serebrennikov, 126 min.)

Zwart-wit ode aan de prille Leningradse sovjet-rockscene van de jaren tachtig en de in 1990 bij een auto-ongeluk overleden zanger/songwriter Viktor Tsoi. Leto, een dynamische gefilmde en muzikaal opzwepende mix van feit en fictie, mens en mythe, ging vorig jaar in wereldpremière op het Cannes film festival en was voorafgaand aan de feestelijkheden al controversieel: cineast en vooraanstaand toneelregisseur Kirill Serebrennikov (49) mocht niet afreizen naar de Franse badplaats. De regisseur, zoon van een Joodse Rus en een Oekrainese moeder, werd opgepakt tijdens de opnamen in 2017, afgevoerd naar Moskou en beschuldigd van (nog altijd onbewezen) fraude. Hij kon zijn film wel nog afmixen, deels op afstand, en liet de laatste ontbrekende scènes draai op basis van zijn geschreven regieaanwijzingen. Serebrennikov was eerder openlijk kritisch over de annexatie van de Krim - binnen de culturele wereld wordt de beschuldiging beschouwd als een politieke poging tot beknotting. Sinds de arrestatie had de filmmaker huisarrest, maar die tijdelijke straf werd eerder deze maand na anderhalf jaar plots opgeheven.

Vox Lux (Bradey Corbet, 110 min.)

Onevenwichtig, tamelijk zot doch intrigerend drama van Bradey Corbet (The Childhood of a Leader) over de wording van Celeste, een meisje dat na een school shooting uitgroeit tot superster. Soort tegenhanger van A Star is Born: hier schreef popfenomeen Sia de muziek, in plaats van Lady Gaga, en acteert Natalie Portman de Gaga-achtige Celeste op latere leeftijd; een intens verveelde poster, die te maken krijgt met terroristen.

Theatertips

Merkel, Tournee t/m 12 mei

Het jonge theatercollectief Nineties Productions kruipt in de huid van Angela Merkel, de underdog uit de DDR die de machtigste vrouw ter wereld werd. Gebaseerd op jeugdherinneringen, biografische bronnen, speeches en vooral hun eigen fantasie, toont Nineties een muzikaal portret van deze ogenschijnlijk egoloze vrouw en het gespleten Europa dat zij achterlaat. Merkel is een ‘Wagneriaanse electro-opera’ over de strijd tussen idealisme en realisme, en de zoektocht naar een nieuw gezamenlijk groot verhaal. Een zelfportret van de makers, met Merkel als spiegel. ★★★★☆

Citizen K., tournee t/m 1 juni

Sadettin Kirmiziyüz dacht dat hij er klaar mee was, maar hij is er nog lang niet klaar mee. In zijn nieuwste voorstelling Citizen K. moet de theatermaker het wederom hebben over zijn identiteit, over opgroeien met een Turkse achternaam in Zutphen, over het racisme en de eenzaamheid. De ultrakorte vignetten waaruit de tekst bestaat dompelen je onder in een traag opgebouwde angstkreet, alsof je zit te kijken naar het vervormde gezicht van Edvard Munchs schilderij De schreeuw, dat langzaam tot leven komt. ★★★★★

Deutschkurs, 23 & 24 april, Frascati, Amsterdam

De Duitse Schlager-zangeres Jelena Petrowna Fischer is het gelukt, actrice en theatermaker Lizzy Timmers droomt er nog van: Duitser dan Duits worden. Timmers verhuisde met haar man, Wunderbaum-acteur Walter Bart, naar het Oost-Duitse Jena. Zal het haar lukken zo Duits te worden als die zangeres, nu beter bekend als Helène Fischer? Onmogelijk is het blijkbaar niet, dus leert Timmers gezegdes, tradities en gebruiken - les na les bouwt ze een beeld op van haar nieuwe thuisland. Deutschkurs is een muzikale ontdekkingstocht.

Fotografietip

Japans naakt, t/m 8 september, Sieboldhuis, Leiden

De Japanse fotografie (eigenlijk alles uit Japan) is de laatste jaren aan een soort ­triomftocht bezig die vooral laat zien dat er zo veel meer is dan het werk van de bekendste fotograaf: Araki. Foam in Amsterdam heeft de afgelopen tijd prachtige retrospectieven gewijd aan fotografen als Hiroshi Sugimoto en Masahisa Fukase. In Leiden is onder de titel Japans naakt werk van 35 bekende Japanse fotografen verzameld, geselecteerd uit de hele geschiedenis van het medium. Van de 19de-eeuwse geishafotografie langs de bondagefoto’s van Araki naar het werk van jonge vrouwelijke fotografen als Momo Okabe (in 2015 winnaar van de Foam Paul Huf Award).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.