NIEUWSCULTUUR

Cultuurinstellingen willen dat gemeenten 15 miljoen euro huur per week kwijtschelden

De belangenorganisaties voor cultuur vragen in een brief aan het kabinet om kwijtschelding van huurlasten voor culturele instellingen.

De Koninklijke Schouwburg in Den Haag.Beeld anp

Gemeenten moeten per week 15 miljoen euro aan huren van culturele instellingen kwijt kunnen schelden, anders dreigen in het hele land theaters en gezelschappen failliet te gaan. Dat schrijven de belangenorganisaties voor cultuur onder aanvoering van Kunsten ’92 in een brief aan het kabinet, dat momenteel onderhandelt over een steunpakket dat gemeenten de coronacrisis door moet helpen.

De vaste lasten zijn voor veel instellingen binnenkort niet meer op te brengen, omdat het culturele leven vanwege de coronamaatregelen voorlopig niet op stoom kan komen. De anderhalvemetereconomie slaat voor langere tijd het exploitatiemodel weg onder schouwburgen en concertzalen, die kaartverkoop en horecaomzet nodig hebben om uit de kosten te komen.

‘Door de tijdelijke sluiting maken deze organisaties en hun gebruikers niet of minder gebruik van hun huisvesting’, schrijven de cultuurorganisaties. ‘Niettemin betalen zij daar wel volledige huisvestingslasten voor.’ De huurkwijtschelding zou kunnen worden afgebouwd als zich voor instellingen een rendabele bedrijfsvoering aandient.

Het probleem van de huren is al vroeg door minister van Ingrid van Engelshoven van Cultuur gesignaleerd, toen ze aan het begin van de crisis besloot instellingen die van het Rijk huren huuruitstel te verlenen. Ze riep gemeenten toen op dat voorbeeld te volgen. De vraag is of ze daar de financiële ruimte voor hebben, en daarom richt de ‘taskforce’ van de cultuurorganisaties zich nu tot minister Kajsa Ollongren van Binnenlandse Zaken. Zij zit vrijdag aan tafel met de gemeenten.

Met uitstel van huurbetalingen zijn de meeste kunstinstellingen niet gered, omdat zij in de toekomst geen winsten zullen maken waarmee de gemiste omzet uit de coronatijd kan worden goedgemaakt. Alleen al tot juni loopt de sector 969 miljoen omzet mis. De Kunstenbond riep het Rijk daarom eerder al op tot afspraken met gemeenten en provincies te komen om die huurkosten te verdelen.

Het stutten van de cultuursector gaat in stappen. Na het noodpakket van 300 miljoen voor hoofdzakelijk de rijksgesubsidieerde instellingen en een reeks andere landelijke maatregelen, verschuift de aandacht naar gemeentebesturen. Als eerste gemeente trok Amsterdam vorige week 17 miljoen euro uit, waarbij het benadrukte dat maar liefst 10 procent van de stadsinwoners in de culturele sector werkzaam is.

Gemeenten subsidiëren gezelschappen en podia die het kunstleven in hun stad kleur geven. Vaak zijn ze eigenaar van zalen of repetitielokalen. Het opschorten, laat staan kwijtschelden, van huur is een moeilijke rekensom voor hen in een tijd dat ze ook hogere uitgaven hebben aan zorg en bijstandsuitkeringen. In tegenstelling tot het Rijk mogen gemeenten geen schulden maken, dus is financiële hulp uit Den Haag nodig.

Naast personeelslasten zijn huren de belangrijkste kosten die doorlopen. Voor personeelslasten zijn de algemene maatregelen van Economische Zaken van kracht, maar voor de huur bestaat nog niets. Om aan te geven dat daar bijspringen geen vreemd verzoek is, verwijst de taskforce in zijn brief naar de NS, die een vergelijkbaar verzoek heeft gedaan, en naar de sport waar al een akkoord over huur van accommodaties is gesloten.

De zes rijkscultuurfondsen maakten dinsdag ruim 15 miljoen euro vrij voor makers en instellingen die in de coronacrisis nog niet zijn geholpen met de steunmaatregelen van het kabinet. 

Teleurstelling en boosheid overheersen in de culturele sector na de routekaart van het kabinet. Veel mag per 1 juni opengaan, maar er wordt geklaagd dat de nieuwe regels onduidelijk of zelfs onwerkbaar zijn. Dit zijn de reacties vanuit het veld.

Na decennia van culturele globalisering lijkt het erop dat de kunsten nu een tegengestelde beweging (moeten) maken. Is het tijdperk van cultureel regionalisme aangebroken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden