Drama

Crash

De ellende van de ander

De kijkfile geldt sinds enkele jaren als een alledaags fenomeen. Hoe groter een ongeluk, hoe langer op de andere rijbaan de kijkfile. Doodgewone mannen en vrouwen blijken het niet te kunnen laten hun blik op de ellende van anderen te richten.


Regisseur en scenarioschrijver Paul Haggis begint zijn wervelende mozaïek Crash met een ongeluk. Een botsing met de auto is een van de weinige momenten, zo wordt in een voice-over verteld, waarop mensen in Los Angeles contact met elkaar hebben. Een verkeersongeluk markeert het feit dat er van zoiets als een leven sprake is.


Crash volgt het leven van enkele inwoners van Los Angeles wier paden elkaar kruisen tijdens een ongeluk. Haggis, eerder dit jaar voor een Oscar genomineerd voor zijn scenario van Clint Eastwoods Million Dollar Baby, draalt geen seconde; vanaf de allereerste seconde maakt hij duidelijk dat de achtergrond van de hoofdpersonen hun dagelijkse handelen meer beïnvloedt dan ze zelf beseffen.


De grote kwaliteit van Crash is de vanzelfsprekendheid waarmee Haggis belangwekkende thema's als racisme en het groeiende contrast tussen arm en rijk aansnijdt. Door uiteenlopende levens - van een Iraanse winkelier, een zwart echtpaar, een Mexicaanse slotenmaker, een blanke officier van justitie, een oude en een jonge politie-agent, een Chinese middenstander, en enkele straatjongens - met elkaar te verknopen, ontstaat er een dramatisch bouwwerk dat is gefundeerd op de sentimenten en de driften waarmee de bevolking dagelijks de straat op gaat.


Haggis maakt het zichzelf daarbij niet gemakkelijk; in de racistische agent blijkt bij nader inzien een goed mens te schuilen, terwijl een zorgzame Iraniër door het wantrouwen van Amerikanen ten opzichte van moslims in een opgejaagde neuroot verandert.


Haggis, die veel voor televisie regisseerde, houdt in zijn eerste speelfilm de westerse wereld tegen het licht. Dat doet hij met een royaal gebaar, waarbij surrealisme en symboliek veel ruimte krijgen. Wel raakt hij naar het einde toe ietwat verstrikt in zijn ambitie alle verhaallijnen bij elkaar te krijgen - de vorm neemt de inhoud dan enkele keren in de houdgreep.


Dat neemt niet weg dat Crash zo'n film is die weigert het hoofd te verlaten. Niet alleen omdat Haggis met zijn belangwekkende productie overtuigend laat zien dat angst en racisme een levensgevaarlijk mengsel vormen, maar ook omdat een sneeuwbui op kerstavond nog nooit zo koud heeft aangevoeld. Vergeleken met dit portret van Los Angeles zijn de verhalen van Raymond Chandler gezellige zedenschetsen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.