Interview Courtney Marie Andrews

Courtney Marie Andrews leerde zingen door een verzamel-lp van Aretha Franklin: ‘Een zangleraar heb ik nooit gehad’

Courtney Marie Andrews Beeld Linda Stulic

Courtney Marie Andrews’ nieuwe album is een ode aan vriendelijkheid, in zware Amerikaanse tijden. Het nieuwe americana-fenomeen deelt met de Volkskrant haar zorgen en hoop.

Folk – dat is iets voor oude mensen, niet voor jonge ambitieuze zangeressen. ‘Echt, dat heb ik jarenlang gedacht’, zegt Courtney Marie Andrews (27). De in Phoenix, Arizona opgegroeide zangeres, die afgelopen zaterdag schitterde op het Once In A Blue Moon-festival in het Amsterdamse Bos, mag dan gezegend zijn met een fraaie stem, dat ze het als solo-artiest zou gaan maken was iets waarvan ze hooguit kon dromen.

‘In Phoenix leken twee soorten muziek te bestaan’, legt ze uit. ‘De troep die je de hele dag op radio en tv voorbij hoorde komen, en punk. Wie iets wilde in de muziek, sloot zich aan bij een punkband. Je hoefde niks te kunnen. Een eindeloze dosis enthousiasme en inzet was genoeg.’

Nou ja, wat haar wel hielp, was toch die stem. Dat was er een uit duizenden, dat had ze op school al begrepen. En wie haar nu hoort, op het podium of op haar eerder dit jaar verschenen, glorieus klinkende album May Your Kindness Remain, hoort een zangeres die krachtige soul koppelt aan intense folk- en countryballades met een snik. Dat koppelen van het optimisme van de soul aan de droefenis van veel country, maakt Andrews bijzonder.

Bekijk hieronder het concert dat Courtney Marie Andrews gaf op de redactie van de Volkskrant.

Ze wordt vaak vergeleken met grote countryvedetten als Emmylou Harris, Linda Ronstadt en Dolly Parton. Maar dan wordt voorbijgegaan aan de basis van haar muziek: de zwarte gospel- en soulmuziek uit de jaren zestig. 

Die basis legde Andrews door als kind urenlang mee te zingen met een verzamel-lp van Aretha Franklin. ‘Een mentor of zangleraar heb ik nooit gehad. Ik heb alles van Aretha geleerd.’ En het bleek genoeg. Ze was een meisje en ze kon zingen. Dat vonden de overwegend uit jongens bestaande bandjes in Phoenix prachtig. Nog maar 13, misschien 14 jaar oud was ze toen ze het podium op ging. De jongens om haar heen waren niet veel ouder.

Courtney Marie Andrews Beeld Linda Stulic

‘Ergens in een van de vele gribustentjes die Phoenix rijk is, zei iemand tegen me: ‘Meisje, je hebt zo’n mooie stem, waarom ga je niet eens echte liedjes zingen, in plaats van die schreeuwnummers?’’

Natuurlijk had Andrews daar zelf ook weleens aan gedacht. Ze schreef graag gedichten en verhaaltjes, en ze las veel. De Amerikaanse klassiekers van John Steinbeck had ze al vroeg verslonden. ‘Maar dat je met muziek ook verhalen kon vertellen, en dat we daar in Amerika zelfs een hele traditie in kenden, was me onbekend. De kroegeigenaar die me toen op het werk van Bob Dylan en Townes Van Zandt wees, ben ik eeuwig dankbaar. Zij schreven niet over zichzelf, maar bedachten nieuwe personages. Alles bleek ineens mogelijk.’

Folk, country en blues – tegenwoordig vaak aangeduid onder de verzamelnaam americana – bleken ineens geen stoffige genres meer waarnaar alleen oudere mannen luisterden. Andrews raakte volledig begeesterd door deze voor haar nieuwe muzikale wereld en ging aan het schrijven. ‘Optredens regelde ik zelf, en er kwam al snel interesse van platenmaatschappijen.’ Maar, zo erkent ze, misschien was ze te jong en te gretig. ‘Ik moest eigenlijk alles nog leren. Vooral nee zeggen tegen slechte ideeën.’

Natuurlijk was het leuk dat ze op haar 25ste al zo’n vijf platen had uitgebracht. ‘Maar ik was met geen van alle tevreden en geld of optredens leverden ze ook niet op.’

Dat veranderde in 2016 met het album Honest Life. Het werd opgepikt door in americana gespecialiseerde blogs en bladen. Er ontstond interesse bij boekers van concerten en festivalprogrammeurs. Stilaan werd Courtney Marie Andrews een begrip. Ook in het buitenland, waar haar even krachtige als warme stem enthousiast werd onthaald.

Courtney Marie Andrews Beeld Linda Stulic

Honest Life is eigenlijk mijn debuutalbum. Voor het eerst was ik overal tevreden over. Ik had een eigen geluid, liedjes waar ik achter kon staan en vooral ook heel veel plezier in het optreden. En ineens was er ook gewoon geld voor een nieuwe plaat.’

Aan de opvolger May Your Kindness Remain begon Andrews eind 2016, rond de verkiezing van Trump als president van Amerika. ‘Een ramp voor het land. Het mag dan economisch voorspoedig gaan, als je het binnenland intrekt, kom je alleen maar droefenis en ellende tegen. Ik kan het weten, want ik reis met mijn band veel rond en wat ik zie in de steden en dorpen, is bijvoorbeeld een schrikbarende toename aan drugs- en gokverslaafden. Lottoformulieren en apotheekrecepten houden de mensen op de been, maar voor hoelang nog?’

Haar zorgen spreekt ze uit in haar liedjes. Two Cold Nights in Buffalo gaat bijvoorbeeld over het verval van middelgrote steden ‘waarin de middenklasse verdwijnt en daarmee het fundament onder de beschaving’. En in het titelnummer van haar nieuwe plaat spreekt ze haar hoop uit dat ook wie alles kwijt dreigt te raken, nog iets van waardigheid kan behouden.

‘Het woord kindness komt in twee songtitels op de plaat voor. Het is voor mij een soort sleutelwoord. Die regel ‘And if your money runs out, and your good looks fade/May your kindness remain’ is voor mij essentieel. Als we alles kwijt zijn, hebben we altijd onze liefde en vriendelijkheid nog.’

Los Angeles

Voor de opnamen van May Your Kindness Remain huurde producer Mark Howard, die eerder onder meer met Bob Dylan, Tom Waits en Lucinda Williams werkte, tien dagen lang een huis annex studio in Los Angeles. ‘En toen stond alles erop. We speelden alles in een kringetje rondom Mark. Zonder koptelefoons, gewoon alsof we een optreden gaven. Ik merkte dat ik daardoor ook beter zong.’

Andrews verwacht niet op korte termijn genoeg geld te hebben verdiend om in Los Angeles te kunnen gaan wonen. ‘Maar het was hoe dan ook een geweldige stad om mijn plaat op te nemen. Als ik na een sessie naar buiten ging, keek ik vanaf de heuvels op de prachtige stad neer en dacht: wat is Amerika toch mooi.’  

Dat klinkt misschien wat klef, voegt ze toe. ‘Maar ik weet waar ik het over heb. Jarenlang heb ik tussen het toeren door achter de bar gestaan in buurten waar veel mensen niet eens durven komen. Ik zag daar niet alleen hoe snel hele gemeenschappen in verval raakten, maar ook hoe weerbaar mensen zijn, en hoeveel goeds je met een beetje aardigheid of liefde kunt doen. Alle normen en waarden mogen in Amerika dan verdwijnen, een klein beetje liefde kan iedereen op de been houden.’

Courtney Marie Andrews Beeld Linda Stulic

Maar makkelijker lijkt het dagelijks leven in de VS er niet op te worden. Ook voor Andrews zelf niet. ‘Het klinkt allemaal zo romantisch, leven van je muziek. Maar ik heb geen vaste woning, die kan ik niet betalen. Ik woon onderweg in airbnb’s. En dan heb ik het nog aardig getroffen. Aan mijn platen en optredens houd ik net genoeg over om even niet in bars te hoeven werken. Maar ik ken steeds minder muzikanten die van de muziek kunnen leven.’

Dat maakt haar en haar collega’s niet zielig of deerniswekkend, haast ze zich eraan toe te voegen. ‘Ik doe wat ik het liefst doe en kan alle ervaringen omzetten in liedjes waaraan anderen ook wat kunnen hebben. Bovendien ben ik een rasoptimist. De ellende waarin velen van ons nu zitten, zullen we te boven komen. Als mijn liedjes een beetje helpen de kindness in iedereen te behouden, komen we er wel.

Courtney Marie Andrews: May Your Kindness Remain. Loose Music/Bertus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.