Coupland is cultuurpessimistisch gebleven

Douglas Coupland toont zich ook van een nieuwe kant, als kunstkijker: zonder cynische grapjes, poëtisch en raak. Het mooiste zijn de visuele verbanden die dwars door Couplands kunst en collectie lopen.

Amerikaanse soldaat in Vietnamees moeras van Douglas Coupland. Beeld Aad Hoogendoorn

Een tetrisblokje komt een atoomwolk tegen, die vervolgens aanschurkt tegen Vladimir Poetin. De Canadese schrijver en kunstenaar Douglas Coupland maakte bekende mensen en dingen in gips na en laat ze op elektronische stofzuigers rondrijden in een kleine arena. The Living Internet noemde hij de installatie. Kennelijk bewegen internetdata zich volgens Coupland als in botsautootjes, bestuurd door blinden. Op de rug van een kat schreef Coupland 'I run this joint'. Op internet is de kat de baas, uiteraard,

Coupland (53) is veel bekender als schrijver dan als beeldend kunstenaar. Zijn debuut Generation X: Tales for an Accelerated Culture (1991) maakte hem in één klap wereldberoemd. Met het boek gaf hij zijn generatie (de post-babyboomers) een naam en een gezicht. Zijn hoofdpersonen waren doelloos nihilistisch, vluchtten in overconsumptie, celebrities en verhalen. Voor het eerst is nu in Europa een tentoonstelling van hem te zien. In Bit Rot presenteert hij zich bovendien als verzamelaar. Kunstcentrum Witte de With bracht zijn kunst samen met werken uit zijn kunstcollectie.

Cultuurpessimistisch is Coupland gebleven, ook na de 'boring nineties'. Want The Living Internet is heus amusant, maar deze brij van willekeur stemt weinig hoopvol. In dezelfde zaal hing Coupland twee muren vol met Slogans for the 21st Century. De posters becommentariëren in one-liners de moeite die het kost om on- en offlineleven te combineren: 'Sorry, ik was verdwaald in kattenfilmpjes.'

Visuele verbanden

Het offlinebestaan biedt ook weinig soelaas in Couplands universum. In andere zalen zien we kunst geïnspireerd door Charles Manson of door de schietpartij op Columbine High School. Zwartgallige onderwerpen, meest uitgevoerd in cleane popart. Zo maakte Coupland een Amerikaanse soldaat, wadend door een moeras in Vietnam, als opgeblazen speelgoed. Best flauw, en bijna nostalgisch in deze eeuw.

Het mooiste zijn de visuele verbanden die dwars door Couplands kunst en collectie lopen. Een muur toont zes kunstwerken, op elk een mens zwevend, springend of vallend. Coupland verzamelde dit rijtje (vijf foto's en één schilderij) naar aanleiding van de iconische foto's van vallende mensen die na 9/11 circuleerden. Hiermee toont Coupland zich écht van een nieuwe kant, als kunstkijker: zonder cynische grapjes, zelfs zonder woorden, toch poëtisch en raak. Kennelijk helpt kunst Coupland bepaalde gebeurtenissen te verwerken. De impliciete boodschap van deze cultuurpessimist blijkt dan: we kunnen beter naar kunst kijken dan naar kattenfilmpjes. Ook best een goeie slogan voor de 21ste eeuw.

Bit Rot. Beeldende kunst. Douglas Coupland, in Witte de With, Rotterdam, t/m 3/1/2016.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden