REPORTAGECoronaproof naar het theater

Coronaproof naar het theater in Den Bosch: ‘Wat ziet het er raar uit, maar wat is het fijn dat het weer kan’

Plukjes mensen op setjes van drie aan elkaar bevestigde stoelen.Beeld Hilde Harshagen

Van alle Nederlandse theaters kan entertainmenthal Mainstage in Den Bosch op het moment de meeste bezoekers kwijt: ‘coronaproof’ tot duizend man. Wil dat een beetje sfeervol worden?

‘Een soort skybox hebt u, zo moet u het zien’, grapt cabaretier Najib Amhali zaterdagmiddag tegen zijn publiek in de Bossche entertainmenthal Mainstage. Vanaf het podium kijkt hij uit op een gefragmenteerd geheel: plukjes mensen zitten op setjes van drie aan elkaar bevestigde stoelen, met minstens anderhalve meter ertussen. Het doet in de verte denken aan een eindexamenopstelling. Of, met gevoel voor ironie, aan ‘een soort skybox’ dus.

Bij de opening, eind vorig jaar, werd de zaal in de Brabanthallen geïntroduceerd als ‘hét nieuwe podium van het zuiden’, met normaal gesproken plaats voor zo'n vierduizend zittende bezoekers. Het nieuwe normaal gesproken laat ruimte over voor maximaal duizend man; flink meer dan bijvoorbeeld Carré in Amsterdam, dat nu 450 à 500 bezoekers kan verwelkomen, in plaats van de gebruikelijke 1.750. Het precieze aantal hangt telkens af van de samenstelling van de bezoekende huishoudens: ook wie alleen of met z’n tweeën komt, krijgt bij Mainstage een driepersoonszitje. Plekken die overblijven zijn onverkoopbaar.

‘Bemoedigend’

Vandaag speelt Najib Amhali twee keer zijn voorstelling Waar was ik? Volgend weekend staat Herman van Veen op het programma, daarna is het nog de beurt aan onder anderen Henry van Loon, Daniël Arends en Ronald Goedemondt, en komt ook Ronnie Flex langs met zijn nieuwe muziekvoorstelling Ronnie gaat naar huis

De kaartverkoop loopt, hoe zal Brabanthallen-directeur Jeroen Dona het eens zeggen, ‘bemoedigend’. Amhali staat zaterdagmiddag voor een halflege zaal, ’s avonds belooft het een stuk drukker te worden. Dona: ‘Als je mij een maand geleden naar de kaartverkoop had gevraagd, was ik minder positief geweest. We zien dat veel mensen geneigd zijn pas kort voor een voorstelling een ticket aan te schaffen.’ 

Ze moeten nog in hun systeem krijgen dat ze weer naar het theater kunnen, redeneert Dona. Kat-uit-de-boomkijkers nemen misschien liever het zekere voor het onzekere: wie klachten heeft, wordt immers gevraagd thuis te blijven. Niet nodig, volgens Dona: ‘Als bezoekers vanwege klachten niet kunnen komen, worden ze omgeboekt naar een andere voorstelling naar keuze.’

Medewerkers in gele hesjes met ‘Houd voldoende afstand!’ op de rug helpen de bezoekers.Beeld Hilde Harshagen

Als uitbater van een theater verkoopt hij nu niet alleen een programma, maar ook een ‘veilig gevoel’, zoals hij het zegt. ‘Dat betekent dat de dagelijkse realiteit mee de zaal ingaat.’ De verschillende looppaden die bezoekers vanaf de ingang naar hun plek leiden, zijn van elkaar gescheiden met kleurige zitjes. Lonken naar zo’n comfortabel uitziende poef ontgaat een bemondkapte medewerker zaterdag niet. ‘Zitten is hier uit den boze’, komt zij vriendelijk vertellen; een glimlach moet je er zelf bij bedenken. 

De route voert langs barretjes waaraan hangplanten bungelen. In de zaal staan een paar gekooide bomen. Huiskamergevoelverhogend groen, maar de constatering van een vader en dochter die de zaal binnenlopen ligt voor de hand: ‘Met die afstand kan het nooit écht knus worden.’ Medewerkers in gele hesjes met ‘Houd voldoende afstand!’ op de rug schieten zoekende bezoekers te hulp. Pauzes zijn er niet bij, maar eten en drinken tijdens de voorstelling mag – chipszakgeritsel moeten optredende artiesten voor lief nemen. 

Eten en drinken mag mee de zaal in.Beeld Hilde Harshagen

Rendabel

Van alle Nederlandse theaters kan entertainmenthal Mainstage in Den Bosch op dit moment de meeste bezoekers kwijt. In Maastricht opent binnenkort het nieuwe M-Theater met 1.250 stoelen, een samenwerking van evenementenhal MECC en Theater aan het Vrijthof die in ieder geval tot 31 december duurt. In twee hallen van de Jaarbeurs in Utrecht verrijst het Scala Theater, een ‘coronaproof theaterconcept’ waarbij het publiek wordt verdeeld over drie verdiepingen met 129 loges – ook een tijdelijke constructie tot zeker het einde van dit jaar.

Zalen van dit formaat maken het voor populaire artiesten die de grote schouwburgzalen vullen mogelijk iets rendabeler om de komende tijd te toeren. Tegelijkertijd hebben veel cabaretiers en toneelgezelschappen zich de afgelopen maanden juist ingesteld op een intiemere setting, met speciale ‘coronaprogramma’s’ voor een kleiner publiek. ‘Ze hadden niet gerekend op zalen met een grotere capaciteit’, zegt Dona.

De seizoensopening, het eerste weekend van september, stemde hem optimistisch. ‘Totdat onze bezoekers in de zaal zitten, merk je een hoge mate van alertheid. Ze worden continu gewezen op die anderhalve meter, daar kunnen we niet omheen. Maar zodra ze op hun stoel zitten en het licht uitgaat, is er dat vertrouwde theatergevoel, met warmte en intimiteit.’

Het belangrijkste leerpunt vat hij ook op als een compliment: ‘Mensen die anderhalf uur ondergedompeld zijn geweest in een zorgeloze theaterwereld, moet je soms weer even wakker schudden. Dat is mooi. Maar bij het verlaten van de zaal leken sommige bezoekers te vergeten dat de snelste weg naar buiten nu even niet de veiligste weg is.’ Dus is Najib Amhali gevraagd het publiek na afloop van zijn voorstelling nog eens te herinneren aan de bedoeling: rustig naar buiten en afstand bewaren.

Rustig naar buiten en afstand bewaren, is de mededeling.Beeld Hilde Harshagen

Op de parkeerplaats houden vier collega’s even later een staande nazit. Marie-José, Reggy, Lies en Wenda werken op het Koning Willem I College in Den Bosch en wonnen podiumcadeaukaarten bij de ‘lockdownbingo’ die de school organiseerde. Amhali’s voorstelling was hun eerste theateruitje in maanden. 

Nee, een gigazaal vol lege plekken kun je moeilijk gezellig noemen, vinden zij. Toch heeft het ook wel iets aangenaams, zegt Reggy, dat je nu eens niet ‘op elkaar gepropt’ zit, maar juist lekker veel beenruimte hebt. Ze waren het er bij binnenkomst meteen over eens: ‘Wat ziet het er raar uit, maar wat is het fijn dat het weer kan.’

The Funniest Festival Ever

Naast entertainmenthal Mainstage bevindt zich de kleinere zaal ‘1931’, waar ‘coronaproof’ ruimte is voor ongeveer 250 bezoekers. Hier vond afgelopen weekend de eerste editie van The Funniest Festival Ever plaats. De Koningstheateracademie in Den Bosch wil er een jaarlijks terugkerend humorfestival van maken. 

Lees ook:

Ja, het culturele leven komt écht weer op stoom komend seizoen. 27 tips van de kenners
Coronacabaret, een nieuwe Romeo en Julia, de langverwachte première van Laura H. en het werk van tv-schilder Bob Ross. Ga dat zien.

De theatermonoloog bloeit op: solovoorstellingen zijn coronaproof én spannend om te zien
Toneelmonologen zijn bij uitstek geschikt voor het theater in coronatijd. Hoe is het om een monoloog op te voeren? En wat zijn de beste monologen aller tijden?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden