Drama

Copying Beethoven

Fictieve assistente met noten op haar zang

Eenzaam, wantrouwig en stokdoof bracht Ludwig van Beethoven zijn laatste jaren door. Dat beweren tenminste de meeste van zijn biografen; de scenarioschrijvers van Copying Beethoven denken er anders over. Zij voorzien Beethoven in zijn nadagen van een lieftallige assistente, die met veel geduld zijn notenschrift kopieert en zijn narrige driftbuien ondergaat.

De mooie Anna Holtz (gespeeld door Diane Kruger, Helena uit Troy) heeft nooit bestaan. Het is mode in de biografische film: de introductie van een fictief personage in een verhaal dat verder historisch correct wil zijn. Zoals Idi Amin in The Last King of Scotland werd geflankeerd door een niet bestaande arts, zo fungeert Anna Holtz voor het filmpubliek als gids door de wereld van Beethoven.


Beethoven boft er maar mee, maar voor de film is de ingreep minder geslaagd. Het contrast tussen de componist (met boertige charme gespeeld door Ed Harris) en het beeldschone meisje is te ver gezocht, vooral omdat regisseuse Agnieszka Holland ook nog een feministisch punt wil maken. Anna heeft meer noten op haar zang dan haar omgeving toestaat.


Met veel muzikaal inzicht loodst het meisje de dove componist, die per se zelf wil dirigeren, door de eerste uitvoering van zijn negende symfonie. De tien minuten durende registratie van die uitvoering - met op de soundtrack het Concertgebouworkest onder leiding van Bernard Haitink - is het onbetwiste hoogtepunt van de film. Het is een ijzersterk fragment, met opwindend camerawerk, een razend knappe montage en natuurlijk die opzwepende, kippenvel veroorzakende muziek.


De passie die het schematische verhaal rondom Anna ontbeert, borrelt in de muziekscènes wel naar boven. Beethovens gave, door Holland afgeschilderd als een soort natuurkracht, krijgt alle ruimte. Je hoeft geen kenner of liefhebber te zijn om na Copying Beethoven toch warm te lopen voor de Negende of de Grosse Fuge.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden