Conservatorium met blik op de wereld

Het Conservatorium Amsterdam is verhuisd. Vanuit de statige Concertgebouwbuurt naar het centrum van de stad...

‘Het mooiste penthouse van Amsterdam’, zegt directeur Hans van Beers als hij de nog lege kantoorverdieping van het nieuwe conservatorium op loopt. De hele breedte en hoogte van de verdieping worden in beslag genomen door glas. Zo ver je kunt kijken: de stad. ‘Het is bijna een andere manier van leven.’

Aanstaande maandagochtend moeten de eerste lessen beginnen in het nieuwe gebouw van het Conservatorium van Amsterdam, naast de Openbare Bibliotheek aan de Oosterdokskade. Dertien verdiepingen, voorzien van allerlei moderne gemakken en technische snufjes. Maar nog niet ingericht. Een week van tevoren zijn alle trappen nog ingepakt in karton, sjouwen verhuizers af en aan met vleugels en dozen spullen.

Hans van Beers vindt het ‘heerlijk’ dat het conservatorium nu midden in de stad staat, in plaats van in het statige, ‘zelfgenoegzame’ Oud-Zuid. De plek aan de Oosterdokskade, naast het Centraal Station, heeft volgens de directeur veel meer allure dan de oude locatie. ‘Een blik op de wereld.’ Studenten komen er liever, volgens Van Beers, en het is een betere plek om gastdocenten te ontvangen.

Het oude conservatorium aan de Van Baerlestraat in Amsterdam-Zuid is inmiddels bijna ontruimd. Systeemplafonds, blauwgrijze vloerbedekking, muren die in een verleden ooit wit zijn geweest. Twee verhuizers schuifelen achter een vleugel op een karretje richting vrachtwagen. ‘Vergane glorie’, verzucht Van Beers als hij de deuren openduwt van de Duke Ellingtonzaal, die gevuld is met op elkaar gestapelde stoelen en lessenaars. En: ‘Mistroostig, op het aandoenlijke af’, als hij door de gangen van de benedenverdieping wandelt. ‘Het is net een inrichting zo.’

Ongeveer tien jaar geleden besloot de toenmalige directie van het Conservatorium, dat zich in 1984 aan de Van Baerlestraat vestigde, dat het niet langer kon. Het gebouw werd te klein en was hard aan renovatie toe. Architect Frits van Dongen maakte een plan voor renovatie van het pand. ‘Maar dat bleek al snel te duur’, zegt toenmalig artistiek directeur Lucas Vis. Dus werd besloten voor een nieuw pand op het Oosterdokseiland, ontworpen door dezelfde Frits van Dongen.

In plaats van de ver gelegen Bachzaal aan de Bachstraat en de inpandige concertzalen zouden er drie nieuwe zalen komen in het hart van het nieuwe pand. Alle oefenruimtes en studiecellen daaromheen. Kosten: 52 tot 55 miljoen euro, volgens Hans van Beers voor het grootste deel betaald uit de verkoop van het oude pand.

Niet iedereen zat te wachten op een verhuizing naar de nieuwe, hippe locatie. Hans van Beers geeft toe dat er weerstand bestaat onder docenten. ‘Achter de schermen wordt wel gemopperd. Mensen vinden het jammer dat ze uit deze buurt weg moeten, en niet meer zo dicht bij het Concertgebouw werken. Al was het maar omdat ze makkelijk hun auto kwijt konden bij het conservatorium als ze in het Concertgebouw repeteerden.’

Die parkeerplekken kunnen het probleem niet zijn, vindt Concertgebouwdirecteur Simon Reinink. En conservatoriumstudenten zullen, gezien de ‘naam en unieke positie van het Concertgebouw’, toch wel blijven komen.

Wel gaat het conservatorium meer samenwerken met het Muziekgebouw aan ‘t IJ, dat vlakbij is. ‘Sommige concerten zullen bij ons gegeven worden’, zegt directeur Jan Wolff. ‘Er zal misschien een lichte verschuiving optreden ten opzichte van het Concertgebouw. Maar ik denk dat geen van ons er veel meer last of voordeel van zullen hebben dat het conservatorium nu dichter bij ons zit.’

De muziekopleiding heeft een concertzaal (450 stoelen), een jazz-zaal (200 stoelen) en een ensemblezaal (120 stoelen). Drie nieuwe concertzalen in Amsterdam dus. Maar Hans van Beers is niet bang dat hij daarmee publiek wegtrekt bij andere zalen. ‘Onze zalen worden voor 90 procent van de tijd gebruikt voor eigen uitvoeringen en examens.’

Het nieuwe gebouw heeft overal ramen (zelfs de concertzalen hebben licht van buiten), gekleurd glas en de geur van natte verf, en de nieuwigheid van ruimten waar nog nooit iemand gezweet heeft op een stuk van Rachmaninov. Hans van Beers wandelt door het gebouw, lokalen aanwijzend, concertzalen tonend onder veelvuldig gebruik van woorden als ‘schitterend’ en ‘prachtig’.

Wat Van Beers betreft krijgt het conservatorium niet meer studenten dan er al waren – het nieuwe gebouw lijkt veel ruimer, maar is wat vloeroppervlakte betreft niet veel groter dan de oude locaties van de opleiding bij elkaar. En groeiambities heeft het ‘nieuwe’ conservatorium niet. Van Beers: ‘We zouden zelfs liever kleiner worden, minder studenten aannemen dan de 1100 die er nu zijn, om intensievere lessen te kunnen bieden. Maar we hebben de subsidie en het inschrijfgeld hard nodig.’

Van Beers is klaar voor de eerste lessen. Vanaf maandag is er geen Van Baerlestraat meer. ‘Dan is het echt over met de weemoed.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.