InterviewWurst

(Conchita) Wurst: ‘Sorry dat ik zo’n wandelend cliché ben’

Beeld Oof Verschuren

We kennen hem vooral als Conchita Wurst, de bebaarde zangeres van het winnende Songfestivallied in 2014. Maar we zijn wel weer een paar jaar verder, en wiser. Het is nu kortweg Wurst – maar die baard is gebleven.

Met verende passen komt Thomas Neuwirth (31) de vergaderzaal van zijn Groningse hotel binnenlopen: zwarte combat boots, zwartleren broek, strak zwart T-shirt, de zwarte baard en het korte, gitzwarte haar perfect getrimd en gecoiffeerd.

Hij stelt zich voor als Tom. Het is niet moeilijk om de bebaarde songfestival-drag queen Conchita Wurst in hem te herkennen (Kopenhagen 2014, weten we nog?), maar de jurk en de pruik zijn even opgeborgen. Conchita heeft een soort sabbatical, zeg maar.

Beeld Oof Verschuren

Neuwirth is nu op tournee als man. Artiestennaam: Wurst. Gisteravond zong hij in Groningen; 7 februari volgt de Amsterdamse Melkweg. Zijn nieuwe album Truth Over Magnitude heeft ook Wurst als afzender. 

Voor de goede orde: waar het over Conchita Wurst gaat, wil het woord transgender weleens vallen. Ten onrechte. Neuwirth is man (‘wel hartstikke homo natuurlijk’), die voortaan kan kiezen: als drag queen (Conchita) óf als man (Wurst) op tournee.

‘Ook weleens leuk, zo’n masculien podiumpersonage’, zegt hij. ‘Dat voelt toch heel anders. Conchita duikt vast wel weer eens op.’

Nederland waardeerde Conchita’s Rise Like a Phoenix destijds met de hoogste score, bijna zes jaar geleden alweer. Neuwirth is het niet vergeten: twelve points, douze points van Nederland voor de bebaarde diva uit Oostenrijk.

Daarna volgden hectische jaren.

‘Ik dacht na het Songfestival: ik moet het ijzer smeden nu het heet is, mijn roem uitbouwen en verzilveren. En dus ging ik me omringen met allerlei experts: managers, stylisten, visagisten, een heel circus om me heen. Na drie jaar was ik op. Ik trok het niet meer. Elke avond zei ik tegen mijn publiek: wees jezelf, gelóóf in jezelf. Maar ik was mezelf juist een beetje vergeten, onderweg.’

Beeld Oof Verschuren

Hij ontmantelde het specialistencircus en tourt nu ontspannen, met een kleine entourage. Hij voelt zich weer licht, zegt hij, ook al moest hij in 2018 bekendmaken dat hij hiv-geïnfecteerd is. Hij wordt behandeld en voelt zich goed. Zijn manager verzoekt vriendelijk, nederig bijna, of we dat thema onbesproken willen laten.

Hij wekt ook niet de indruk er erg mee te zitten. Zelden stak een Gids zo vrolijk van wal. ‘Een leuke fotoshoot en daarna kletsen over dingen die ik mooi en leuk vind. Heerlijk. Ik had er bij het opstaan al zin in.’

CV

1988 6 november, geboren als Thomas Neuwirth in Gmunden, Oostenrijk

2007 deelname talentenshow Starmania, boyband Jetzt Anders!

2011 debuut als vrouwelijk personage Conchita Wurst, debuutsingle I’ll Be There

2012 tweede plaats Nationaal Songfestival Oostenrijk

2014 winnaar Eurovisie Songfestival met Rise Like A Phoenix

2015 eerste album Conchita, co-presentator Eurovisie Songfestival

2018 tweede album From Vienna With Love

2019 debuut als mannelijk personage Wurst, derde album Truth Over Magnitude

2020 Wurst: Truth Over Magnitude (Sony Music)

Wurst treed op 7 februari op in de Melkweg in Amsterdam.

SOUNDTRACK

Titanic: Music from the Motion Picture (1997)

‘Mijn eerste cd. Ik was negen jaar toen ik hem kocht. My Heart Will Go On heeft mijn leven veranderd. Céline Dion gaf me als het ware toestemming om lekker dramatisch en over the top te zijn. Toen ik uit de kast kwam, hoorde ik dát lied in mijn hoofd.

‘Het was ook een bevrijding voor mij als zanger. Mijn moeder zong altijd met zo’n hoge, dunne falsetstem. Ik dacht dat dat zo hoorde. Dion leerde me: je mag keihard recht vooruit brullen, met alle kracht die je hebt. Als je zo hard zingt, kún je niet faken: het geluid dat je uit je lijf perst, is het geluid van jouw lichaam, uniek en per definitie echt. Céline Dion heeft me geleerd dat zingen iets lichamelijks is.’

De soundtrack van Titanic (1997)Beeld .

SERIE

The Crown (Netflix, 2016-2019)

‘Ik vind het steeds moeilijker om een speelfilm uit te zitten. Dat komt vast door al die series op Netflix en HBO. Mijn favoriet van de laatste tijd is The Crown. Alleen het introfilmpje is al prachtig: dat vloeibare goud dat een kroon vormt. Zo kunstig. Ik bekeek het altijd twee keer.

‘Het zegt wel iets dat ik niet kan kiezen tussen de twee vrouwen die koningin Elizabeth spelen en ook niet tussen de twee mannen die prins Philip spelen. Iedereen acteert zo fantastisch. De kleding, de verhalen, de paleizen, het is zo verrukkelijk allemaal. De geschiedenis boeit me ook: na elke aflevering keek ik meteen op Wikipedia of het allemaal echt zo is gegaan.’

Uit The Crown, seizoen 3

FEEST

Kerstmis met mijn familie

‘Ik ga altijd terug naar Wenen voor Kerstmis. Ik ben dol op de lichtjes en de glittertjes en de versieringen, mijn innerlijke Mariah Carey kijkt er elk jaar naar uit. Kerst 2019 was extra bijzonder omdat voor het eerst in heel wat jaren de hele familie bij elkaar kwam in het huis van mijn oma.

‘Dat zou ik voortaan elk jaar willen: een paar dagen met zijn allen in één huis. Praten, mijn familie écht leren kennen. Je denkt nu misschien: dagenlang met ooms en tantes, de horror! Het is makkelijk om te zeggen: met die mensen heb ik niet bijster veel gemeen. Maar dat heb je wel. Echt waar. Ze hebben allemaal een verhaal en raakvlakken met jou. Vraag ze naar hun leven en vertel ze over het jouwe.

‘Dat is Kerstmis voor mij. Met de geboorte van Jezus heeft het voor mij niet zo veel te maken.’

De Kerstmarkt in WenenBeeld JOE KLAMAR / AFP

EILAND

Mykonos, Griekenland

‘Met mijn beste vrienden heb ik de afspraak dat we elke twee jaar een keer samen op vakantie gaan. We hebben al een paar keer voor Mykonos gekozen, hét homo-eiland hij uitstek, sorry dat ik zo’n wandelend cliché ben.

‘De zon, de zee, de stranden, de witte huisjes, de kleine straatjes; het is zó knus. We huren dan een huisje met een zwembad en leven een week of twee in ons eigen kleine paradijs, bijna voortdurend een beetje teut. Boodschappen doen en lekker koken.

‘Wat ook belangrijk is: op Mykonos waait altijd precies de juiste wind. Ik kijk er graag naar vrouwen, want hun haren en jurken wapperen altijd zo mooi.’

MykonosBeeld Athanasios Gioumpasis / Getty

STIJLICOON

Victoria Beckham

‘Ik was en ben een grote Spice Girls-fan en bewonder in het bijzonder Victoria Beckham, omdat ze haar leven vormgeeft zoals ze zelf wil. Ze staat elke dag in de tabloids, maar heeft toch alle relatiecrises doorstaan en is gelukkig gebleven met haar grote liefde en haar gezin. Ik vind dat heel sterk.

‘Qua kleding schiet ze van heel classy naar heel trashy, dat vind ik leuk. De ene dag draagt ze een prachtige designerjurk, de volgende dag lopen David Beckham en zij in identieke joggingpakken. Het kan haar geen moer schelen. Ik vind dat inspirerend.

‘Ik vind haar zo heerlijk authentiek, dwars door de glamour heen. Hoewel ik haar nog nooit heb ontmoet, weet ik zeker dat ik enorm met haar zou kunnen lachen. Ik zou graag eens een middagje tequila’s met haar wegtikken.’

Victoria en David Beckham bij de bruiloft van prins Harry en Meghan Markle in 2018.Beeld Getty Images

LEEFTIJD

30 jaar

‘30 worden vond ik wel bijzonder. Ik verlies langzaam mijn wilde haren, ik kom tot rust. Op de een of andere manier denk ik de laatste twee jaar heel vaak aan allerlei wijze dingen die mijn moeder ooit zei. Die lessen heb ik als twintiger genegeerd, maar nu ik dertiger ben, begrijp ik ineens dat ze gelijk had: over wat familie en vrienden waard zijn, bijvoorbeeld.

‘Ik ben nu 31, ik heb innerlijke rust en overzicht over mijn leven, maar ik voel me toch nog jong. Ik ben ervan overtuigd dat dit de beste allerbeste levensfase is. Mijn tip aan iedereen: wees 30.’

ALBUM

Recomposed by Max Richter: Vivaldi – The Four Seasons (2012)

‘Ik bespeel geen instrument en wist tot voor kort eigenlijk niets van muziek. Dat vond ik vaak jammer. Gelukkig studeert mijn goede vriend Martin aan het conservatorium. Hij is nu intensief bezig met muziekgeschiedenis en vertelt me veel over de grote componisten. Ik leer daar veel van.

‘Ik begreep klassieke muziek nooit en had er ook bar weinig kennis van, maar dankzij de luistersessies met Martin ben ik verliefd geworden op Vivaldi: de popmuzikant onder de klassieke componisten.

‘Max Richter heeft Vivaldi’s Vier Jaargetijden modern geïnterpreteerd en opnieuw gecomponeerd. Het is een modern, post-minimalistisch stuk geworden, helemaal anders dan het origineel, maar toch herken je het er wel in. Geweldig gedaan, het is momenteel mijn favoriete album.’

BOEK

Friedrich Schiller: Über die ästhetische Erziehung des Menschen (brieven, 1794-1795)

‘Op advies van een goede vriend beet ik me vast in de filosofische brievencyclus van Friedrich Schiller. Dat is best hard werken. Door het ouderwetse Duits moet ik sommige zinnen vijf keer lezen. Je moet ook door een flinke laag 18de-eeuws seksisme heen lezen.

‘Daaronder vind je wel iets moois. Schiller schrijft veel over het vinden van je eigen innerlijke schoonheid en je eigen waarheid. Durf jezelf te zijn. Omarm je schaduwkanten. Ook die mogen er zijn.

‘Tegelijkertijd predikt hij zelfrelativering: je stelt niets voor, neem jezelf niet te serieus, je bent niet het middelpunt van het universum. Dat is voor mij leerzaam. Ik denk namelijk wél altijd dat ik het middelpunt van het universum ben, haha.

‘Toch knap van hem, dat hij vanuit 1795 een 21e-eeuwse nicht met een Mariah Carey-complex weet aan te spreken.’

De Duitse schrijver Friedrich von Schiller (1759-1805)Beeld Getty

CLUB

Circus in Wenen

‘De Arena is een enorm uitgaanscomplex in Wenen, een concertgebouw annex megadiscotheek. Een paar keer per jaar organiseren ze daar Circus, mijn favoriete gay-clubnacht. Ik ga er altijd met mijn vaste vriendengroep naar toe, maar het is eigenlijk de bedoeling dat we elkaar kwijtraken en opgaan in de massa.

‘Ik zwerf dan de hele nacht rond. Elk vertrek, elke etage heeft een eigen muzikaal thema en een eigen aankleding. Ik ben dol op de types die ik daar dan tegenkom, op hun kleding, hun fetisjismen, alles.’

Arena Wien, Baumgasse 80, Wenen.

STAD

Amsterdam

‘Ik woon in Wenen, ik houd van Wenen en zal er altijd terugkeren, maar de fijnste stad waar ik ben geweest sinds ik het Songfestival heb gewonnen, is Amsterdam – ik heb sindsdien de hele wereld bezocht, dus ik weet enigszins waar ik over praat.’

‘Van alle steden die ik heb bezocht, is Amsterdam de enige waar ik een tijd zou willen wonen. Dat ga ik dus ook doen, komende zomer, om te beginnen voor een paar maanden.

‘Ik zie heus wel dat Amsterdam ook gewoon flagshipstores van alle bekende ketens heeft. En een hoop toeristen, zoals elke bijzondere stad. Maar ik zie er ook overal kleine sieradenwinkeltjes waar ze handgemaakte sieraden verkopen. Bakkerijtjes. Knusse straatjes. En veel water. Ik houd van steden met veel water.

‘Het is de kleinschaligheid die me daar zo bevalt, het huiskamerachtige van de cafés en het feit dat de mensen je lekker met rust laten. Ik kreeg een instant thuisgevoel in Amsterdam. Daar ga ik me eens lekker een tijdje in onderdompelen.’

Bootjes op een gracht in Amsterdam.Beeld Robin van Lonkhuijsen / ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden