Concertserie tegen de strenge regels

Niet dat socioloog Cas Smithuijsen nou direct de concertpraktijk wilde veranderen met zijn proefschrift Een verbazende stilte. Maar als resultaat van zijn studie naar gedragsconventies in de concertzaal organiseert het Groningse cultureel centrum De Oosterpoort dit seizoen wel een 'Serie Smithuijsen' waarin die conventies eens flink worden uitgetest....

'Ik las vorig jaar zijn proefschrift en dacht: daar moeten we wat mee doen', zegt Oosterpoortprogrammeur Yvonne van den Berg. Smithuijsen constateerde dat de gedragsregels in de loop der eeuwen steeds strenger zijn geworden.

Koffietafeltjes zijn uit de zaal verbannen; kuchen, praten en lachen tijdens de muziek wordt met afkeurende blikken van de beschaafde concertelite afgestraft. Mond dicht en stilzitten, daar komt een klassiek concertbezoek in essentie op neer. En dat werpt voor een minder getraind publiek algauw een drempel op.

Van den Berg: 'Er zijn mensen die alleen klassieke muziek op cd's beluisteren, terwijl juist de mooiste ervaring die in de concertzaal is. Ik wil nu proberen een serie op te zetten waarin al die aspecten van een concert opnieuw bekeken worden: belichting, afstand tussen musici en publiek, kleding, opbouw programma.' Muziekliefhebbers moeten van hun concert genieten alsof dit in de eigen huiskamer wordt uitgevoerd, zonder de sociale druk die anders in een concertzaal heerst.

De serie bestaat uit vijf concerten, waarvan de eerste op zaterdag 21 september plaatsheeft. Dan treedt het Van Bree Kwartet op met het Noord Nederlands Saxofoonkwartet met een nieuw werk van componist Klaas de Vries.

Een filmer registreert de reacties van het publiek die ook direct zichtbaar voor iedereen worden geprojecteerd. Vooraf geeft muziekcriticus Eric Bos een inleiding en na afloop gaan de musici in gesprek met het publiek.

Andere musici die in de serie optreden zijn traversospeler Marten Root, hoboïst Bart Schneemann en sopraan Miranda van Kralingen en het ensemble Schönbrunn. Bij dat concert zal Smithuijsen zelf een inleiding geven.

Wat er precies allemaal gaat gebeuren weet ook Van den Berg nog niet. 'Mischien mislukt het ook', zegt ze nuchter. Wat bij haar vooropstaat is dat mensen zich bewust worden dat luisteren in de concertzaal het mooiste is wat er bestaat en waarom die gsm dan ook uit moet.

Dus toch stilzitten en mond houden. 'Ja', zegt Van den Berg, 'maar niet omdat het moet omdat de regels zo zijn, maar omdat je de noodzaak ervan zelf voelt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden