Concertgebouworkest rond met nieuwe concertmeesters

Het Concertgebouworkest heeft zijn 'concertmeestersprobleem' opgelost. Uit negen kandidaten zijn twee violisten gekozen die in 1997 Viktor Liberman en Jaap van Zweden moeten opvolgen....

Van onze verslaggever

Roland de Beer

AMSTERDAM

Over de namen van de opvolgers wordt aan de Van Baerlestraat in Amsterdam nog in alle talen gezwegen. Volgens adjunctdirecteur Sjoerd van den Berg moet met beide violisten nog overeenstemming worden bereikt over 'een paar details' op het gebied van de arbeidsvoorwaarden en de data waarop ze in dienst treden.

Vast staat dat de nieuwe concertmeesters (ze hebben beiden een halve baan en wisselen elkaar af) niet afkomstig zijn uit de eigen gelederen van het toporkest. Aangenomen kan worden dat minstens een kandidaat afkomstig is uit het buitenland. Tot de violisten die als concertmeester hebben 'proefgedraaid' bij het Concertgebouworkest, horen de concertmeester van de Berliner Philharmoniker Rainer Kussmaul, en de eveneens uit Berlijn afkomstige Michael Erxleben.

De concertmeester is aanvoerder van de eerste violen, heeft een belangrijke stem in het doen en laten van het strijkerskorps, en fungeert vanouds als schakel tussen het orkest en de dirigent. Erxleben vervulde die rol tijdens de jongste tournee van het Concertgebouworkest door Oost-Azië. Een jaar eerder debuteerde de Duitser succesvol in Amsterdam als solist in het vioolconcert van Schönberg.

De Zweed Mikhail Svenheden, concertmeester van The London Philharmonic, nam vorig jaar plotseling de plaats in van Liberman tijdens een gastdirectie van Georg Solti. Volgens Van den Berg was Svenheden geen kandidaat. De naam van Johan Kracht, plaatsvervangend concertmeester van het Concertgebouworkest, komt evenmin voor op de kandidatenlijst.

Ook Krachts jongere collega Marijn Mijnders is niet zwaar genoeg bevonden voor een van de posten die - voor het aantreden van Van Zweden in 1980 en de ex-Rus Liberman een paar jaar later - lange tijd werden bekleed door Herman Krebbers en Theo Olof.

De 'concertmeesterkwestie' heeft het Concertgebouworkest veel hoofdbrekens bezorgd. De pensionering van Liberman aan het eind van dit jaar (hij wordt vaste gastdirigent van het Noord Nederlands Orkest) was al lange tijd duidelijk. Het probleem verdubbelde toen Van Zweden eind mei besloot zijn aanstaande chefdirigentschap in Enschede te combineren met een vast gastdirigentschap bij het Brabants Orkest.

Intern werd ruim daarvoor al gesproken van een impasse. Liberman zelf laakte de ingewikkeldheid van de procedure met de opmerking dat 'ze' sneller tot een besluit moesten komen. Liberman vond ook dat in eerste instantie gezocht moest worden 'onder de mensen die al bij ons zitten'. 'Maar het hangt af van de majorité. De Artistieke Commissie, Chailly, de eerste-violengroep, de directie. Chailly heeft zelf nog niet met Erxleben kunnen werken. Misschien dat er dan schot in komt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden