Concept van Do It is oorverdovend leeg en verouderd

Do It bestaat uit instructies voor een kunstwerk, uitgevoerd door vooral het publiek. De Kunsthal maakte er een levendig geheel van. Toch heeft de bezoeker op z'n best een uurtje lol. Na 23 jaar is het concept oorverdovend leeg en inmiddels verouderd.

Instructies nr .13 van Do It in de Kunsthal van kunstenaar Sol LeWitt: trek gekleurde lijnen. Beeld .

Het staat op de vloer: 'fotograferen verplicht'. Alsof iemand daartoe ooit nog aansporing nodig heeft, maar goed: in de Kunsthal in Rotterdam mág de bezoeker foto's maken, móet dat zelfs - zoals hij nog veel meer mag en moet, behalve passief langs de werken schuifelen. 'Neurie een wijsje als u de zaal binnenloopt', om te beginnen. Ik neurie. Verderop: 'Maak een lijst van alle objecten in de ruimte die niet-zijn-om-naar-te-kijken'. Ik maak de lijst (pvc buis, radiator).

Do It is een tentoonstelling die bestaat uit instructies voor een kunstwerk, uitgevoerd door anderen dan de bedenkers en vooral door het publiek. Het idee ontstond bijna drieëntwintig jaar geleden in een Parijs' café. Daar was het idee blijven steken, als de bedenker niet Hans Ulrich Obrist - HUO de internationale stercurator- had geheten en aan zijn tafeltje niet de bekende kunstenaars Christian Boltanski en Bertrand Lavier hadden gezeten; we spreken dan al snel van een geniaal idee.

Meer dan vijftig keer uitgevoerd

Sindsdien reist het concept de wereld over en werd het meer dan vijftig keer uitgevoerd. Teken, dans, neurie, scheur, punnik, plak, denk en arrangeer mee met instructies van bijvoorbeeld Paul McCarthy of Jimmie Durham, en geen tentoonstelling zal hetzelfde zijn. In 2013 werd er een kloek 'compendium' over uitgegeven, waaruit curatoren kunnen kiezen. De meer dan driehonderd kunstrecepten laten al lezend fantaseren. Maar moet je ze ook willen uitvoeren?

De Kunsthal koos - in samenwerking met kunstproducent Mothership - 48 Do Its en nodigde enkele kunstenaars uit om een aanzet te geven. Zo kun je volgens instructies van Sol LeWitt aan een wandtekening werken, waarvan de eerste lijn door Luuk Bode is gezet. Koen Taselaar en Thomas Trum voerden Do It nr. 311 van Marjetica Potrc uit: 'How to blow away a wall: It is easy. Close your eyes, concentrate, and blow'. In hun versie wordt de muur 'omvergeblazen' door waterig gekleurde, muurhoge, over elkaar gestapelde letters - mooi. Ik doe mijn ogen dicht en blaas.

Verouderd

De Kunsthal heeft er een esthetisch, levendig geheel van gemaakt met veel input van Rotterdamse kunstenaars. Maar dat verhult niet hoe oorverdovend leeg en verouderd dit concept inmiddels is. De instructies volgend (of, oeh wat dapper, ze negerend) heeft de bezoeker op zijn best een uurtje lol. Een wensboom volhangen met papiertjes ('Ik wens geluk en liefde' en varianten) zoals Yoko Ono in 1996 opdroeg? De knutseldag van groep 6 was beter.

Obrists idee was aardig, en al niet eens meer dan dat, in de jaren negentig toen er verwoede pogingen werden gedaan kunst en leven met elkaar te vermengen. Internet kwam en nam de rol over als podium voor dit soort uitingen ruimschoots van het museum. Wadend door de confetti, krabbelend op de muur, braaf trapjes op- en afklimmend en draaiend aan een niet-werkende punnikmachine leidt Do It vooral tot een wanhopig gevoel van verspilde tijd, moeite en geld. Straks, na afloop van Do It Kunsthal Rotterdam, wordt per decreet alle Do It-kunst vernietigd. Ook dat is een verouderd idee.

Do It. Fotografie. Kunsthal Rotterdam, t/m 30/8.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.