Componist Reza Namavar is eerste winnaar van nieuwe onderscheiding 'Willem Breuker prijs'

Eigenzinnig genoeg om de Willem Breuker Prijs te winnen

De podiumkunsten zijn een prijs rijker. De Willem Breuker Prijs, vernoemd naar de rebelse, in 2010 overleden rietblazer, componist en improvisator, moet de herinnering aan hem levend houden, maar vooral het muziekleven stimuleren. Met de prijs wordt vanaf nu tweejaarlijks een in Nederland werkzame componist, musicus, programmeur of organisator geëerd wiens werk wordt gekenmerkt door 'vrijheid, een hartelijke brutaliteit en een volstrekt open geest'.

Reza Namavar, winnaar van de eerste Willem Breuker Prijs. Beeld Hans Poel

De eerste winnaar wordt vandaag in de Volkskrant bekendgemaakt: componist Reza Namavar (36). Bij de uitreiking in het Bimhuis in Amsterdam op zaterdag 4 november zullen composities van hem worden gespeeld. Met de prijs is een bedrag van 15 duizend euro gemoeid.

'Net als die van Willem Breuker is Namavars muziek niet zozeer intellectueel, maar wel heel intelligent', verklaar juryvoorzitter en fluitist Rien de Reede. 'Reza schrijft toegankelijk, zonder voorspelbaar of plat te worden. Hij zet de continuïteit vaak stop, dan creëert hij eilandjes van muziek. Die horten en stoten vind ik best Breukeriaans. Ik vind hem ontwapenend en authentiek.'

De componist, dan nog niet op de hoogte van het juryrapport, gist een week eerder nog naar de reden waarom juist hij de lof krijgt. 'Ik denk dat ze me eigenzinnig vinden, hoewel ik mijzelf helemaal niet eigenzinnig vind', zegt Namavar. 'Ik merk dat veel mensen moeite hebben om mij in te delen. Al komt dat misschien ook doordat ik sociaal niet handig ben. Ik hou er niet van om te praten en blijf liever op de achtergrond.'

Waarin hij zelf vindt dat hij op Willem Breuker lijkt? 'Ik heb het idee dat hij op eenzelfde manier dacht als ik. Hij trok zich ook nergens wat van aan. Nog een leuke overeenkomst zijn de quasi-knullige titels van onze stukken. Toen ik in Den Haag aan het conservatorium studeerde, werd ik weleens teruggefloten door mijn docenten. Dan zeiden ze: als je je stuk zo noemt, zeg dan niet dat ik je docent ben.' Denk hierbij aan titels als Een kip is geen raket, Groene wiskunde (een compositie op basis van midi-geluiden) en Versnelheijdsbinderh, dat hij in 2014 voor de ZaterdagMatinee schreef.

Wie was Breuker?

Willem Breuker (1944-2010) was de ongekroonde koning van de Nederlandse geïmproviseerde muziek. De klarinettist en saxofonist van het in 1974 opgerichte Willem Breuker Kollektief had lak aan de scheidslijn tussen hoge en lage kunst. Zijn unieke vorm van jazz was doordesemd met satire en ironie. Hij was medeoprichter van jazzinstelling Het Bimhuis en was de partner van actrice Olga Zuiderhoek. Hij overleed aan de gevolgen van asbestkanker.

Reza Namavar werd in 1980 geboren in Amstelveen. Zijn naam dankt hij aan zijn Iraanse vader, die twee jaar geleden overleed; zijn moeder is Nederlands. Zijn ouders werkten in de medische sector, de klassieke muziek ontdekte hij zelf. Hij studeerde bij Martijn Padding (die ook in de jury zat voor deze prijs), Gilius van Bergeijk en Louis Andriessen.

Zijn humor, die ook in zijn werk doorklinkt, is absurdistisch - Namavar is naast ontwapenend ook ontregelend. In veel stukken hoor je zijn liefde voor Johann Sebastian Bach. Het is zijn grote held, al is Namavar is ook kritisch. Op Facebook heeft hij een lijst geplaatst waarin hij alle Bach-cantates een rapportcijfer heeft gegeven. Sommige krijgen slechts een 2 (over cantate 165: 'je hoort dat hij dit in een middagje in elkaar gedraaid heeft'), en Namavar begrijpt niet dat zijn volgers dan juist die slecht beoordeelde cantates gaan luisteren.

Zo heeft hij meer fascinaties, onderwerpen waarnaar hij diepgravend onderzoek doet. Hij is gebiologeerd door lucht en licht. En eilanden. Na een paar bezoeken aan IJsland heeft hij zich IJslands aangeleerd - gewoon, omdat hij het een leuke taal vond. 'Maar toen ik de woorden begon te begrijpen, ging het mysterie weg. Dan bleken ze het gewoon over de was te hebben.'

Wat hem zo trekt aan eilanden? 'Dat je het gevoel krijgt dat niemand je kan pakken. Het liefst ben ik helemaal alleen, in mijn eigen wereld. Nee, dat vind ik niet eng, deze maatschappij vind ik juist eng. Die is onberekenbaar. Telkens komt weer ergens een messteek die je niet aan zag komen, zoals een onvoorziene belastingaanslag. Als je alleen bergen en zee hebt, kunnen mensen je niets aandoen.'

De uitreiking van de Willem Breuker Prijs vindt plaats op 4/11 in het Bimhuis, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.