Complotdenkers draait om handjevol warhoofden

Had dit een boek moeten worden over de affaire Joris Demmink? Of een ontmaskering van de bizarre club rond kletskous Micha Kat? Al het materiaal is aanwezig. Maarten Reijnders beschrijft alle ontwikkelingen in de uiterst onsmakelijke heksenjacht op de topambtenaar, en spreekt met de hoofd- en bijrolspelertjes die zonder met de ogen te knipperen de meest gruwelijke 'onthullingen' opdissen.

Beeld .

Demmink, die heeft honderden kinderen verkracht, vertelt Micha Kat. En ook nog een stel opgegeten. Demmink speelde een duistere rol in de zaak-Vaatstra en hij zorgde er ook voor dat Louwes ten onrechte veroordeeld werd voor de moord op de weduwe Wittenberg, in de beruchte Deventer moordzaak. Jazeker, ten onrechte. De dna-sporen die Louwes de das omdeden zijn natuurlijk in opdracht van Demmink aangebracht.

Reijnders duikt hier en daar in het brede water van de complottheorieën, haalt wat historische achtergronden naar boven, maar Complotdenkers draait om het handjevol warhoofden dat het leven van Demmink en vele anderen tot een hel maakt. En toch kreeg zijn boek die flauwe titel mee. En de al even nietszeggende ondertitel: Hoe gevaarlijk is het geloof in samenzweringstheorieën? Van dat soort boeken bestaan er dertien in een dozijn, met steevast dezelfde tegenstrijdige conclusies.

Ook Reijnders komt niet verder dan: nee, complotdenkers zijn geen gekken, het zijn mensen als u en ik. En ze zijn nog aardig ook. En ja, ze kunnen niet normaal nadenken. 'Toeval bestaat niet voor een complotdenker', schrijft Reijnders. Gek of niet gek? Dat versleten vraagstuk is niet de kern van zijn boek.

Non-fictie

Maarten Reijnders

Complotdenkers

Aspekt; 277 pagina's; €19,95.

Complotdenkers zijn we allemaal

Zijn ware onderwerp zijn de paranoïde gekkies die zich op Demmink hebben gestort. Nadat hij volstrekt ten onrechte door Panorama en de Gay Krant aan de schandpaal was genageld als 'pedofiel', vonden zij in Demmink hét bewijs dat de duistere elite die Nederland regeert door en door verrot is. Ze hadden een naam. En ze lieten niet meer los.

Complotdenkers zijn we bijna allemaal. Slechts een minderheid gelooft dat Lee Harvey Oswald de enige was die zijn geweer richtte op John F. Kennedy. Maar échte complotdenkers, die overtuigd zijn van een duister verband tussen álles wat er op aarde misgaat, daarvan zijn er niet veel.

Reijnders sprak met ufo-gelovige Anton Teuben die contact heeft met buitenaardse wezens en die in 2012 een politieke partij voor complotdenkers oprichtte. Met anti-vaccinatie-goeroe Désiree Röver, die denkt dat kanker veroorzaakt wordt door vaccins en meedeelt dat de Holocaust een Joods fabeltje is. Met Anton Dankbaar, die weet wie John F. Kennedy écht heeft vermoord en zich ook bemoeide met de Deventer moordzaak. En natuurlijk sprak hij met Micha Kat, de ex-NRC-journalist die de grootste vijand van dezelfde krant werd, en zich daarna dankzij financiële steun van Jan Poot (van de Chipshol-affaire) jarenlang kon vastbijten in de zaak-Demmink. Kat is de ongekroonde koning van dit gekkenhuis. En iedereen kent iedereen, want alles hangt met alles samen.

Reijnders heeft uniek materiaal verzameld en had een fraai boek kunnen schrijven over Demmink, Kat en al die andere gekkies die vrij rondlopen en de levens van hun doelwit tot een hel kunnen maken. Durfde hij niet? Is hij wellicht bang ook een doelwit te worden? Wie zijn boek leest, kan zich dat levendig voorstellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden