'Compleet nieuw stelsel kunst- en cultuursubsidies'

AMSTERDAM - Staatssecretaris Halbe Zijlstra van Cultuur wil laten onderzoeken of er een nieuw stelsel moet komen voor het subsidiëren van kunst en cultuur.

Beeld epa

Het nieuwe stelsel is waarschijnlijk nodig vanwege de bezuiniging van 200 miljoen euro die het kabinet de kunstwereld wil opleggen.

Zijlstra's plan komt vandaag aan de orde in het kabinet. De staatssecretaris wil de huidige vierjarige subsidieperiode met een jaar verlengen, tot 2014. Het wordt kunstinstellingen verboden om na 2013 verplichtingen aan te gaan. De reden is dat Zijlstra de kosten die voortvloeien uit het opheffen van instellingen zo laag mogelijk wil houden.

Onrust

Over Zijlstra's voornemen is onrust ontstaan onder instellingen in de podiumkunsten. De orkesten vrezen voor imagoschade, materiële schade, niet op te vullen vacatures, en het niet kunnen opstellen van een programma. Vaak werken orkesten jaren vooruit in hun programmering en bij het aantrekken van solisten. Bij de orkesten bestaat de angst dat orkestleden een andere baan gaan zoeken. Nieuwe orkestleden zoeken is lastiger als hen geen zekerheid kan worden geboden.

De Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten heeft de leden gevraagd aan te geven welke schade zij vrezen.

Door de kunstenplanperiode, die loopt van 2009 tot en met 2012, met een jaar te verlengen, wint Zijlstra tijd. Die is nodig als er een wetswijziging moet komen om ook te kunnen bezuinigen op instellingen die in principe veel langer dan vier jaar worden gesubsidieerd.

In de huidige basisinfrastructuur zijn er 54 instellingen die volgens de huidige wetgeving (die in 2008 werd ingevoerd) niet steeds elke vier jaar subsidie hoeven aan te vragen. Het gaat om bijvoorbeeld het Van Gogh Museum, het Rijksmuseum, het Concertgebouworkest en een aantal andere symfonieorkesten, opera- en dansgezelschappen. Maar gezien de omvang van de bezuinigingen, lijkt het onmogelijk om de langjarige instellingen buiten schot te houden. Omdat hun positie is vastgelegd in de wet, zal die eerst gewijzigd moeten worden. Die wijziging kan een paar jaar duren. In een eventuele stelselwijziging zal ook de positie van bijvoorbeeld het Fonds voor de Podiumkunsten, de Mondriaan Stichting en het Nederlands Fonds voor de Film aan de orde zijn.

Advies
De Raad voor Cultuur zal in april of mei volgend jaar een advies uitbrengen over de plannen van Zijlstra. Daarna zal Zijlstra met een concreet plan komen voor een nieuwe opzet van het stelsel. Een andere reden om de huidige periode met een jaar te verlengen, is het zo laag mogelijk houden van de zogenoemde frictiekosten. Dat zijn de kosten waarmee een instelling krijgt te maken als zij zichzelf moet opheffen, zoals afvloeiingsregelingen en huuropzeggingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden