Profiel Green River

Commercieel gezien was Green River hopeloos, maar het was wel de geboorteplaats van Pearl Jam en Mudhoney

Ruim dertig jaar na het uiteenvallen van Green River heeft Sub Pop de twee platen heruitgegeven die de band op dat label uitbracht.

Grungeband Green River Beeld Charles Peterson

Rockgenres kennen zelden een aanwijsbaar ontstaansmoment of erkende oerknal, maar voor de grunge uit Seattle en omstreken die in de eerste helft van de jaren negentig een mondiale rage was, zijn er wel wat zinnige suggesties te doen.

Je zou bijvoorbeeld kunnen wijzen naar de dag, in het najaar van 1982, waarop schoolgenoten en autodidacte gitaristen Steve Turner en Stone Gossard besloten een bandje op te richten: The Ducky Boys.

Dat werd in de rockscene van de stad als een klein wonder gezien: een punkjongen (Turner) en een metal head (Gossard) samen in een band. Die bloedgroepen verdroegen elkaar normaliter slecht. Ziedaar: een basale definitie van wat grunge eigenlijk was.

The Ducky Boys strandden al na een paar maanden, maar Turner en Gossard gaven elkaar in 1984 een herkansing in Green River, een groep die in de grungegeschiedenis wél essentieel en (vooruit) legendarisch is, al was de samenwerking opnieuw van korte duur: Turner vertrok al na één EP, in 1985. De band implodeerde in 1988.

Green River is een sleutelband omdat de ‘punkhelft’ ervan (Turner en zanger Mark Arm) Mudhoney zou oprichten en de ‘metalhelft’ (Gossard en bassist Jeff Ament) Mother Love Bone, de band die met een nieuwe zanger Pearl Jam zou worden. Green River stond in 1985 met twee nummers op Deep Six, de Seattle-compilatie die nu als hét grungemanifest geldt.

Ruim dertig jaar na het uiteenvallen van Green River heeft Sub Pop de twee platen heruitgegeven die de band op dat label uitbracht, beide aangevuld met bonusmateriaal: de rauwe EP Dry As a Bone (1987) en de enige langspeler Rehab Doll, in 1988 verschenen toen Green River alweer uiteengevallen was. De EP die de groep nog vóór de Sub Pop-titels uitbracht (Come on Down, 1985) werd in november 2018 ook al op vinyl heruitgegeven.

Green River was de eerste ontdekking van de lokale rockentrepreneurs Bruce Pavitt en Jonathan Poneman, die samen Sub Pop oprichtten. De EP Dry As a Bone werd in juli 1987 de eerste echte Sub Pop-uitgave: óók een grunge-mijlpaal. De verkoopcijfers waren beroerd, maar het zijn wel belangrijke platen in de vertelling van het genre. Het is vooral fijn om achteraf te kunnen vaststellen dat ze behoorlijk goed zijn. 

Zo stonden ze destijds niet te boek. Jarenlang schamperden zelfs de bandleden over Green River. Vanaf dag één vochten Turner (punk!) en Gossard (metal!) een muzikale oorlog uit. Op Come On Down zitten ze elkaar hoorbaar in de weg. De Deep Six-bijdrage Your Own Best Friend is een aandoenlijke poging tot metal, waarin je haast kunt hóren dat de helft van de band het niks vindt. Zanger Mark Arm krijgt tijdens het nummer de slappe lach.

Al na één EP stapte Steve Turner eruit, maar de richtingenstrijd bleef, met Arm als het nieuwe punkgeweten. Hij deed op het podium wat al te nadrukkelijk zijn idool Iggy Pop na: de stem, de provocaties, de gekkigheid, het gekronkel met het bovenlijf.

Gossard en bassist Jeff Ament wilden structuur; Arm wilde chaos. Gossard en Ament wilden een serieus platencontract veroveren; Arm wilde dat het een lolletje bleef. Vooral geen carrière.

Wie Green River zag spelen, kon niet om de frictie heen. Thurston Moore van Sonic Youth zei ooit: ‘Opwindend bandje, maar het klonk alsof er te veel mensen op het podium stonden, die allemaal iets anders wilden. En Mark maar gek doen en over de bühne kronkelen. Die moest echt een beetje inbinden, vond ik.’

Dat de aanhoudende ruzies over punk versus metal, rauw versus gepolijst en ernst versus gekkigheid Green River de das om zouden doen, voelden alle betrokkenen wel aankomen, maar dat het gebeurde nog vóór het (inderdaad iets meer ‘gepolijste’) debuutalbum Rehab Doll in de platenwinkel lag, was voor Sub Pop een strop die het label voor het eerst (maar niet voor het laatst) naar de rand van de afgrond bracht.

Dertig jaar later klinkt Green River eigenlijk heerlijk. Dry As a Bone blijft het hoogtepunt: de ziedende opener This Town en dan meteen PCC er achteraan, een kolkende mix van punk, hardrock en glam. Door de krijszang van Mark Arm hoor je er vooral het latere Mudhoney in, maar eigenlijk ligt het hele muzikale verhaal van de grunge erin besloten.

Green River maakte precies het loeiende, in bier en zweet gedrenkte kabaal dat in de tweede helft van de jaren tachtig nog een plaatselijk geheim was. Ook de grote wegbereider Nirvana is er op debuutalbum Bleach (1989) hoorbaar schatplichtig aan. 

Het kleine Mudhoney en het grote Pearl Jam lijken bands uit verschillende werelden, maar zijn een twee-eiige tweeling, ontsproten aan dezelfde baarmoeder. Tijdens gezamenlijke tournees in de jaren negentig (Pearl Jam hoofdact, Mudhoney voorprogramma) was de oude vriendschap snel hersteld. Het besef dat ze in Green River toch wel veel lol hadden gehad, leidde tot een eenmalige reünie in 1993; het besef dat de muziek toch ook beter was dan ze hadden onthouden tot een tweede, wat langere, in 2008.

In zijn ironische lijfspreuk knipoogt het Sub Pop-label nog altijd naar het commercieel hopeloze Green River: ‘Going Out of Business Since 1988.’ Mark Arm is er magazijnbeheerder.

Green River: Dry As a Bone (Deluxe Edition) en Rehab Doll (Deluxe Edition). Sub Pop/Konkurrent (cd en vinyl).

Green River: Come on Down. Jackpot Records (vinyl).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden