Stripexpositie Comics in Space

Comics in Space: ontdek ruimtevaartsferen op papier in Noordwijk

Tijdens de Noordwijkse summer of space wijdt Space Expo een kleine tentoonstelling aan de ruimtevaart in de strip. Comics in Space presenteert het fenomeen ruimtestrip in een spectaculaire setting.

Cover van deel één uit een tiendelige stripserie over Ruimtevaart door Martin Lodewijk.

Badplaats Noordwijk heeft deze zinderende zomer uitgeroepen tot sizzling summer of space en dompelt alle culturele instellingen en evenementen in ruimtevaartsferen. Geen toeval natuurlijk, want de Europese Ruimtevaartorganisatie ESA is aan de rand van Noordwijk gevestigd en daar vind je ook de Space Expo. Deze werd in 1990 geopend omdat de gemeente een ‘slechtweerattractie’ wilde hebben voor het geval de zon zich weer eens niet liet zien. Tussen de ruimtesonde Rosetta en de landingsmodule van de Apollo 11 is nu in het kader van de ruimtezomer een kleine striptentoonstelling ingericht die Comics in Space heet. Of misschien lijkt de presentatie klein omdat de ruimtevoertuigen eromheen zo groot zijn. De setting is in elk geval spectaculair.

In de klassieke strip is de kosmos een van de onvermijdelijke decors voor avontuurlijke verhalen. Denk maar aan de roodwitte raket van Kuifje, die door het Belgische stripmuseum in Brussel zelfs gebruikt wordt als marketingicoon. Er bestaat een Ruimtesmurf, Mickey Mouse is naar de sterren gevlogen en Sjors en Sjimmie bezochten de Pintoplaneet. Het fenomeen ruimtestrip ontstond in 1929, toen de strip Buck Rogers in the 25th Century A.D. verscheen, getekend door Dick Calkins. Vijf jaar later kwam Alex Raymond met Flash Gordon, een stripserie die nog veel invloedrijker zou zijn en waarvan je in Nederland sporen terugvindt in Piloot Storm van Henk Sprenger. Samensteller van de tentoonstelling Comics in Space is vormgever en stripverzamelaar John Asselbergs, die benadrukt dat de futuristische voertuigen in de vroege strips door de tekenaars moesten worden verzonnen. Google Afbeeldingen bestond nog niet, het was echte sciencefiction. Maar die kon raak zijn! Henk Sprenger bedacht bijvoorbeeld een gevaarte op poten dat hij De Havik noemde en dat ‘praktisch overal kan opstijgen en landen met behulp van krachtige turbines’. Dit ding lijkt sprekend op de maanlander Eagle waaruit astronaut Armstrong in 1969 tevoorschijn kwam. Dat mag je een profetische vondst noemen.

Een strook uit ‘de Avonturen van Kapitein Rob, ‘Eiland zonder naam’’, door Pieter Kuhn. Beeld Comics in space

Twaalf jaar daarvoor, op 4 oktober om precies te zijn, werd door de Russen de Spoetnik gelanceerd en dat was voor de Nederlandse uitgeverij ATH aanleiding om een strip te laten tekenen door de toen 18-jarige Martin Lodewijk, die het verhaal De heersers der aarde tevoorschijn toverde en dat zo goed deed dat de serie ‘Ruimtevaart’ uiteindelijk tien delen zou tellen. In de tentoonstelling zijn de eerste delen in een vitrine te bewonderen. Lodewijks bemoeienis met de ruimtestrip zou meerdere decennia omspannen, want hij schreef de scenario's voor de succesreeks Storm van Don Lawrence en voor De kronieken van de tussentijd van Dick Matena, die als spin-off daarvan verscheen. Van de tiendelige ATH-serie ‘Ruimtevaart’ is in 2016 een heruitgave verschenen.

Een van de opmerkelijkste stripjes in Comics in Space komt uit het verhaal De mottenvanger uit 1948, waarin Wiske als eerste Europese stripfiguur voet zet op onze satellietplaneet. Ze roept uit: ‘Hoera! Vlamingen veroveren de maan!’ Een kleine feministische toets in een door (strip)mannen gedomineerde ruimte.

Space Expo Noordwijk: Comics in Space, t/m 31/10.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.