Comedy is op je bek durven gaan

Hij wordt de Paul de Leeuw van Suriname genoemd. Na zijn mislukte studies in Nederland begon Jörgen Raymann een eetcafé in Suriname....

Maud Effting

ALS je vijf dagen lang vijf uur achter elkaar naar stand-up comedians kijkt, dan komt de humor je de strot uit. Dan is echt niets meer leuk. Jörgen Raymann (33), master of ceremonies van tv-programma The Comedy Factory (NPS), selecteerde in New York de comedians voor zijn nieuwe show en worstelde zich daarvoor door een lawine van Amerikaanse grappen heen.

Drie comedians per avond, vijftien dagen lang tijdens het EK op Nederland 3. Jörgen Raymann trekt er volle zalen mee in het Rotterdamse Nighttown. De ene comedian druipt nederig af, de ander krijgt het publiek plat.

Hij wordt de Paul de Leeuw van Suriname genoemd. Hij maakt incorrecte grappen, vloekt er op het podium lustig op los, doet zijn typetjes en is er razend populair door. Zijn beroemdste alter ego - in jurk - is 'Tante Es', een felle mama van 69 jaar uit Suriname met ongezouten meningen. Als haar werd hij bekend in reclamespotjes voor een Surinaams afwasmiddel.

Hoewel hij met The Comedy Factory in Nederland optreedt, woont hij negen maanden per jaar bij zijn vrouw en twee dochters in Suriname, waar hij opgroeide. Drie maanden per jaar is hij in Nederland. De kwaliteit van leven in Suriname is hoger, vindt hij: 'Mijn kinderen spelen lekker op het erf. Binnen een halfuur sta je in het bos. Dat is onbetaalbaar.'

In Suriname doet hij sociaal werk. Op een middelbare school geeft hij, onbetaald, les in creatieve expressie aan jongeren en voert hij als VN-ambassadeur campagne tegen aids. Hij is er ook een ster: naast zijn theatershows maakt hij een radioprogramma en presenteert hij een talkshow op tv.

'Ik ben een van de weinige mensen in Suriname die op het podium krachttermen kunnen gebruiken', vertelt Raymann. 'Dat pikt men normaal niet. Van niemand. Ook niet op tv.' Waarom dan wel van hem? Raymann kan het niet precies uitleggen. Misschien omdat hij een sterke band heeft met zijn publiek. Misschien omdat hij de eerste echte stand-up comedian van Suriname is.

Het moet in het leven een beetje vanzelf gaan, vindt hij. Raymann, gympen, wijde broek, baseballpet, swingend loopje, is altijd 'relaxed'. Toch mislukten zijn studies economie en rechten aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam. Hij wilde accountant worden, net als zijn vader. 'Mijn oom Bert zei toen een keer tegen me: Jörgen, jongen, jij bent gewoon niet uit het studentenhout gesneden.'

En dus vertrok hij weer naar Suriname, om er zijn eigen eetcafé op te zetten. In die zaak begon hij met stand-up comedy. Hij brak uiteindelijk door met cabaretprogramma's in de Surinaamse theaters. En ook in de Nederlandse. 'Als je in Suriname zes keer optreedt, heeft iedereen het wel gezien.' In september begint hij weer aan een tournee met zijn nieuwe programma Even slikken.

Zijn reden om accountant te worden: 'Ik ben een kapitalist, geen socialist.' Volgens Raymann is het zonde dat 'hardwerkende mensen belasting moeten betalen zodat anderen die geen moer doen, daarvan profiteren'.

Hij gaat voor de lach van het publiek. Al zolang hij zich kan herinneren, wil hij in het middelpunt van de belangstelling staan. Comedy, zegt Raymann, is op je bek durven gaan. 'Je moet heel erg nederig durven zijn.'

Toch is het publiek in The Comedy Factory opvallend lief voor de comedians. 'Het publiek houdt er rekening mee dat het op tv is. Dan kun je niet zo makkelijk ''vertel nou eens een grap'' of ''wanneer word je leuk?'' schreeuwen. Want als die comedians een goed antwoord geven, word je op tv vreselijk voor lul gezet door die comedian.'

In de zaal zitten steevast veel allochtonen - Surinamers sturen zelfs videobanden naar hun familie in Nederland om hem aan te prijzen - maar het publiek wordt steeds gemêleerder. Hij maakt in zijn repertoire veel grappen over de tegenstellingen tussen Nederlanders en Surinamers.

Raymann is een bekende van Desi Bouterse, maar de band is luchtig, zegt hij: 'Ik kom hem tegen op feestjes en dan praten we even. Dan heeft-ie altijd een goeie grap voor me. Vaak over zichzelf. Áls hij zich met illegale drugstransporten bezighield, dan moet hij dat zelf weten. Ik heb genoeg kennissen die illegale praktijken hebben ondernomen in hun leven. Die veroordeel ik daar niet om.'

Na zijn vijftigste - hij heeft het allang uitgestippeld - wil hij de politiek in. Suriname verbeteren. 'Jörgen for president, ha ha ha. Niemand neemt me serieus als ik zeg dat ik politicus word. Maar het is echt waar. Ik wil echt wat veranderen in Suriname.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden