Coco of het kleine zwarte jurkje

Trend: illustratoren die in tekst en beeld hun eigen verhaal vertellen

Het is maar de vraag of de beroemdste modeontwerpster van de vorige eeuw Coco Chanel (1883-1971) blij zou zijn met het biografische prentenboek Coco of het kleine zwarte jurkje van Annemarie van Haeringen. Ze hield haar bescheiden afkomst als dochter van een ongetrouwde onderbroekenverkoper liever geheim. Toen haar moeder overleed, kwam ze in een weeshuis terecht. Toch legden de naailessen van de strenge nonnen de basis voor haar latere succes.

Natuurlijk maakt de tekenares daar een punt van in haar verhaal, al was het maar omdat de sfeer van zo'n weeshuis goed bij haar stijl past: Van Haeringen is de meesteres van de dansende herhaling. Ze houdt van eindeloze trappen, lange tegelgangen en laat met een bijna wreed plezier een rij zielige naaistertjes werken aan één doek. Als ze over de paardrijlessen van Coco vertelt, krijgen we een buitelende collage van valpartijen voorgeschoteld.

Het mag een trend heten: illustratoren eisen steeds meer ruimte om hun eigen verhaal te vertellen. Een grote stimulator van deze ontwikkeling is de boeiende serie van het Gemeentemuseum Den Haag, waarin prentenboekenmakers als Van Haeringen aan de slag gaan met een door hen bewonderde kunstenaar.

Harriët van Reek vertelde afgelopen zomer in Edith en Egon Schiele het tragische levensverhaal van de Oostenrijkse schilder in een geslaagde imitatie van diens koortsige stijl. Het griezelige beeld van de uitgeteerde, loensende schilder - al bijna overleden aan de Spaanse griep - draagt waarschijnlijk niet bij aan waardering van diens werk door kinderen. Hoe waarheidsgetrouw ook.

Wie een uitdagend kunstprentenboek zoekt, kan beter het geestige De katten van Kopenhagen door Wolf Erlbruch proberen. Erlbruch is bekend van Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft, maar maakt ook vrijer werk, zoals dit. De robuuste krijttekeningen op ruw papier zijn snelle schetsen bij de groteske verzinsels van schrijver James Joyce (die pas vorig jaar, 69 jaar na zijn dood, verschenen). In een brief aan zijn kleinzoon beschrijft hij Deense katten, in bed karnemelk drinkende politieagenten en rood geklede jongetjes op fietsen.

De kracht van Van Haeringen blijft, in vergelijking hiermee, haar bescheiden en hoogst toegankelijke elegantie. Bijna demonstratief wil zij in de eerste plaats illustrator zijn. Ze heeft gespeeld met Coco Chanel, maar zonder zich in dit spel te verliezen. Alsof ze Chanels werk op doorschijnend papier in eigen stijl overtrekt. Is het herkenbare, klassieke parfumflesje op het omslag nu een Chanel of een Van Haeringen? Ze verdragen elkaar goed.

Tentoonstelling over Coco Chanel in het Gemeentemuseum Den Haag, met ontwerpen van Chanel en tekeningen van Annemarie van Haeringen, tot en met 2 februari 2014

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden