Profiel Cliff Martinez

Cliff Martinez is een filmcomponist die met zijn muziek onder de huid kruipt

Niet te aanwezig, niet te leeg: componeren voor films is als koorddansen. Componist Cliff Martinez (Drive, The Neon Demon) komt naar het IFFR in Rotterdam en leert u de kneepjes van het vak.

Cliff Martinez.

Sommige componisten herken je aan hun melodieën. Het signatuur van de Amerikaanse filmcomponist Cliff Martinez (64): donkere, soms dreunende en dan weer glinsterende en glanzende synthesizer-partijen, die zich in 90 beats per minuut over de beelden uitspreiden. Niet te snel, niet te traag, altijd zorgvuldig ingebed in de scènes, maar niettemin essentieel voor de energie en sfeer van films als Drive (2011) en Spring Breakers (2012).

Martinez, een van Amerika’s meest toonaangevende filmcomponisten, zal op IFFR een masterclass geven over zijn vak. In een interview met de Volkskrant uit 2014 noemde hij zichzelf ‘de man voor donkere psychologische scènes waarin mensen drugs dealen, worden neergestoken of opgeblazen’. Hoewel zijn stijl duister en gruizig blijft, valt het tegenwoordig mee met die typecasting, laat Martinez per mail weten. ‘Afgelopen jaar heb ik een actiefilm gedaan (Hotel Artemis, red.) en een komedie (Game Night, red.). Maar ook muziek voor commercials, voor een videogame en zelfs enkele ringtones!’

Gehoorproblemen

Martinez was drummer in illustere bands als The Red Hot Chili Peppers en Captain Beefheart, tot hij vanwege gehoorproblemen andere muzikale paden koos. Ook het toeval speelde een flinke rol in Martinez’ carrièreswitch. Zijn eerste film-soundtrack was voor Steven Soderberghs Gouden Palm-winnaar Sex, Lies, and Videotape (1989); hij werd gevraagd omdat Soderbergh simpelweg geen andere componisten kende.

Het bleek het begin van een bijzonder vruchtbare samenwerking. Zo maakte Martinez onder meer de elegische, in gloedvolle strijkpartijen uitwaaierende soundtrack bij de filosofische SF-film Solaris (2002) en componeerde hij voor de gelauwerde kostuumserie The Knick (2014-2015), over een chirurg in het New York van rond 1900, een even anachronistische als effectieve synthesizer-score. 

Terwijl die aanpak een idee van Soderbergh zelf was, houdt Martinez ook persoonlijk van verrassende combinaties van beeld en geluid. Van klanken die onder de huid kruipen, zonder dat ze voorschrijven hoe een bepaalde scène geïnterpreteerd moet worden. Dat merk je goed bij de soundtracks die hij Martinez voor zijn nieuwe vaste filmpartner Nicolas Winding Refn maakte: Drive, Only God Forgives (2013) en The Neon Demon (2016). Of het nu gaat om zwijgzame close-ups van Drive-hoofdrolspeler Ryan Gosling, of de scènes uit The Neon Demon waarin het hoofdpersonage (Elle Fanning) de sinistere modescene van Los Angeles binnenwandelt, Martinez’ koelbloedige elektronica geeft de beelden steeds weer verleidingskracht én dubbelzinnigheid. Gaaf ook, hoe in The Neon Demon de flitsgeluiden van een fashion-fotograaf ritmisch versmelten met Martinez’ pulserende beats. Ook dát typeert Martinez’ werk: niet alleen de sterke verknoping van geluid en beeld, maar ook van de muziek met het sound design.

Momenteel legt Martinez de laatste hand aan zijn muziek voor Winding Refns amazon-serie Too Old to Die Young. Terwijl de serie diep duikt in de hedendaagse misdaadwereld, zoekt Martinez aansluiting bij de experimentele synthesizer-soundtracks uit jaren vijftig-SF-films. ‘Ze gebruikten toen rare nieuwe instrumenten en maakten er nóg raardere muziek mee,’ aldus Martinez tegen elektronische-muziek-website vehlinggo.com. ‘Ik wil iets van dat oude gekke-professor-gevoel vangen.’

Deze films van het IFFR moet je zien volgens de Volkskrant-filmredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.