PROFIEL

Cliff Curtis, de koning van het etnische personage

De ene keer speelt hij een latino, dan weer een Indiër of Arabier. Nu is 's werelds populairste Maori-acteur te zien in The Dark Horse, als geesteszieke schaakcoach.

Cliff Curtis (met pet) als de aan lager wal geraakte, geesteszieke schaakcoach die zich sterk maakt voor de toekomst van achtergestelde kinderen. Curtis moest voor deze rol 30 kilo aankomen.Beeld .

'Etnische man met geloofwaardig accent', zo omschreef Cliff Curtis ooit zijn vakje in de Hollywoodkaartenbak. Wie met enige regelmaat een film ziet, móét de 46-jarige Nieuw-Zeelander diverse malen hebben zien voorbijkomen in een bijrol. Maar hem herkennen is iets anders.

De karakteracteur wisselt op doek continu van uiterlijk, accent en herkomst. Zo speelde Curtis zowel de Colombiaanse kartelbaas Pablo Escobar, die cocaïnesmokkelaar Johnny Depp thuis ontvangt in Blow (2001), als de Libanese hezbollahsjeik die zich tot een interview laat verleiden door journalist Al Pacino in The Insider (1999). Hij is de getatoeëerde latino-gangleider die politieagent Ethan Hawke bijna door het hoofd schiet in Training Day (2001), maar ook de gemartelde Irakees die soldaat George Clooney op diens geweten aanspreekt in Three Kings (1999).

Vier sterren

The Dark Horse kreeg op het filmfestival in Rotterdam de publieksprijs. Het is een sterk en hartverwarmend verhaal, dat nergens een zoet melodrama wordt, schrijft Volkskrant-recensent Pauline Kleijer in haar recensie.

Dit is slechts een greep uit de Hollywoodfilms (zo'n 25) waarin Curtis opduikt. Vanwege zijn Maori-afkomst is de acteur gezegend met een, in elk geval voor Amerikanen, ondefinieerbaar exotisch uiterlijk. In een interview met de Amerikaanse website Slate, uit 2014, benadrukte Curtis dat hij nauwkeurig schaaft aan al die door de studio's frequent gewenste rollen als Arabier, latino of Indiër. 'Ik wil niemands culturele erfgoed belachelijk maken.'

En hij merkte op dat er toch ook niches zijn die ten onrechte aan hem voorbijgaan: 'Peter Jackson (regisseur van The Lord of the Rings-films, red.) zou mij eens een elf moeten laten spelen. Gaat niet gebeuren, denk ik.'

De enige keren dat hij zijn eigen etniciteit kan spelen, betreft het Nieuw-Zeelandse producties. Grote internationale (arthouse) successen als Jane Campions The Piano (1993, zijn eerste rolletje), het gewelddadige Maori-gezinsdrama Once Were Warriors (1994) of het spirituele Whale Rider (2002), een seksegelijkheid-Maoridrama dat tot publieksfavoriet werd verkozen op het Rotterdamse filmfestival.

Cliff Curtis in Once were warriors (1994).Beeld .

Onbetwist

In eigen land, en onder zijn volk, is z'n status onbetwist: met afstand de succesvolste Maori-acteur. Toch stond de Nieuw-Zeelandse regisseur James Napier Robertson (33) niet direct te springen toen Curtis zich vanuit Amerika plots aanbood als gegadigde voor The Dark Horse, een drama over de in 2011 overleden, manisch-depressieve Maori-schaakcoach Genesis Potini. In de film - eerder dit jaar publieksfavoriet op het Rotterdamse festival - botst de labiele Genesis met de Maori-motorbende die zijn neefje wil inlijven.

Acteur Curtis las het script toevallig, via een vriend, en zag zichzelf wel als het hoofdpersonage. Robertson: 'Genesis was een grote, zeer zware man, met ontbrekende tanden. Cliff was - op dat moment - een slanke, knappe man, met een carrière in Hollywood. Ik kon me niet voorstellen dat hij geschikt kon zijn.'

Doorbraak?

De hoofdrolspeler in het Nieuw- Zeelandse drama The Dark Horse geniet in Hollywood een solide status omwille van een reeks uiteenlopende bijrollen. Deze zomer zou Cliff Curtis, 's werelds bekendste acteur van Maori-afkomst, kunnen doorbreken bij het grote publiek. Hij speelt een hoofdrol als latino in de nieuwe tv-serie Fear the Walking Dead, een spin-off van de wereldwijd populaire zombieserie.

Cliff Curtis in Three Kings (1999).Beeld .

De jonge regisseur kwam met een eisenpakket: Curtis mocht onder geen beding in fat suit (een pak dat je dikker maakt) op de set komen en moest verplicht methodacteren; in zijn rol blijven tussen de scènes door. Curtis zegde toe. Hij kwam 30 kilo aan op een dieet van proteïnerepen en bier; figuranten op de set herkende de steracteur niet. De gedurende twee maanden extra meegetorste kilo's maakten dat de acteur anders liep, anders bewoog.

Om het zichzelf niet te moeilijk te maken, trachtte Curtis in het jaar van de opnamen voor The Dark Horse meer rollen te strikken waarvoor hij enige omvang mocht hebben. Dit mislukte. Bij de internationale première van The Dark Horse op het festival in Toronto was Curtis ondertussen weer ernstig afgevallen, vanwege zijn rol als de te kruisigen Jezus in het Bijbelse drama Risen (2016). 'Bij het zaalgesprek na afloop van de première stelde niemand hem vragen', zegt Robertson. 'Toen realiseerde ik me: o, ze hebben geen idee wie hij in de film speelt. Cliff is een kameleon.'

In Training Day (2001)Beeld .
In The Fountain (2006).Beeld .
In Collateral Damage (2002).Beeld .
Als Genesis in The Dark Horse (2014).Beeld .
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden