Circus van disklavier, groeiklavier en dubbeldeksklavier

De piano heeft een rijke geschiedenis vol bizarre uitvindingen en is nog steeds volop in ontwikkeling. Een talrijk publiek, met onder anderen een klas aanstaande pianostemmers, vergaapte zich zaterdag in de Beurs van Berlage aan een podium vol klaviercuriositeiten....

De initiatiefnemer van dit pianocircus Polo de Haasimproviseerde op een concertvleugel, voorzien van digitalesnufjes. De Haas beroerde de toetsen driemaal met zijn zitvlak,speelde weer even rap met z'n handen, trok zijn colbertje uit enmepte er speels mee op het klavier. Na een druk op deafstandsbediening kon het elektronische gestuurde 'YamahaDisklavier' zijn improvisatie herhalen.

De vurigste wensen waarmee Beethoven zijn pianobouwers lastigviel, kregen vorm in de Doppio Borgato. Op een metersbredepianokruk gaf de Franse pianist en organist Simon Adda Reyss eendemonstratie. Zijn voeten ontlokten bassen aan de tweedevleugelbak op de grond via reuzentoetsen, terwijl zijn handen degewone vleugel erboven bespeelden. Voetenwerk op orgel is eeningeburgerd fenomeen, maar bij de piano speelt toonvorming eencruciale rol. Ada Reyss wist de toon van zijn handen nog niet metzijn voeten te evenaren.

Het Yamaha Disklavier is in feite een moderne versie van deoude pianola. Kasper Janse van het Pianola Museum liet horen hoetijdgenoten van Brahms dankzij de pianola nog steeds tebeluisteren zijn. Hun spel is vastgelegd middels gaatjes op eensoort ellenlange ponskaart, die door een mechanisch systeem wordtteruggelezen. Janse zat als een tramconducteur achter glimmendeknoppen en trapte met voetpedalen lucht in de rubberen slangetjesdie de toetsen pneumatisch bedienen. Wanneer de gemeenteAmsterdam haar voornemen doorzet de subsidie aan zijn PianolaMuseum af te breken, belandt een collectie van twintigduizendpianorollen en vijftig historische pianospeelapparaten voorgoedbij het vuilnis. Polo de Haas riep het publiek op zich hiertegente verzetten.

In de toekomst zal leren pianospelen wellicht sneller gaan,dankzij het digitale 'disklavier' alsmede het 'groeiklavier' metsmallere toetsen, bedacht voor kinderen door wijlen Frans WillemAndriessen. De 7-jarige Mira Davidson gaf er een sfeervollevertolking op van Béla Bartóks Im Orient, profiteerde in eenwalsje van Chopin van minder grote linkerhandsprongen en maakteeen zwierige buiging.

Huib Ramaer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden