Dansestafette Danse Mutante

Choreografen zetten dans op drie continenten naar hun hand

Tijdens de dansestafette Danse Mutante proberen eigenzinnige choreografen op drie continenten samen tot een marathon te komen. Ieder mogen ze, met twee dansers, hun eigen invulling geven aan het materiaal dat ze, als een estafettestokje, krijgen aangereikt. Vrijdag is er een voorproefje te zien in Den Bosch.

Danse Mutante (mutation1, Ann Liv Young) door Francis Ducharme en Riley Sims Beeld Mathieu Doyon

Je hebt estafettes in alle maten, sporten en soorten: wielerestafettes, zwemestafettes, pendelestafettes, kaartestafettes en, jawel, ook dansestafettes. Bij die laatste denk je vooral aan walsende paren tijdens uren durende bals, benefietmarathons in zaaltjes vol zweetlucht, of de dodelijke competitie in de beroemde down-and-out-film They Shoot Horses, Don’t They? (1969) van Sydney Pollack. Maar niet aan vier choreografen, verspreid over drie continenten, die elkaar overzee het stokje proberen aan te reiken, door twee mannen aan het dansen te houden in een lang ceremonieel gevecht.

Toch is dat wat de Canadese choreografe Mélanie Demers (45) voor ogen heeft met haar internationale project Danse Mutante. Vrijdagmiddag is tijdens Theaterfestival Boulevard een voorproefje te zien. Volgend jaar gaat in Canada de complete marathon in première, waarna de dansestafette in augustus 2020 naar Den Bosch komt.

Danse Mutante is inmiddels flink gevorderd. Demers zelf heeft in Canada het startschot gegeven, met een gemaskerde strijd van 25 minuten (original version) voor de dansers Francis Ducharme en Riley Sims. De beroemde New Yorkse performer Ann Liv Young (38) tekent voor het tweede gedeelte, door al het materiaal, inclusief dansers, door de molen te halen (mutation 1). Zij transformeert de mannen in vrouwen, poppen, kinderen en wilde beesten. In Bamako is de Malinese choreografe Kettly Noël (51) verder aan de slag gegaan (mutation 2); zij filtert het duet uit tot heimelijke intimiteit in de tropen. 

Danse Mutante (originele versie van Mélanie Demers) door Riley Sims en Francis Ducharme. Beeld Mathieu Doyon

Tot slot is het aan de Vlaams-Nederlandse Ann Van den Broek (49) om de laatste etappe (mutation 3) te remixen. ‘Ik krijg alleen Kettly’s versie op video te zien’, zegt Van den Broek vanaf haar vakantieadres. Bij de eerste viewing, dacht ik ‘help, waar gaat dit over?’. Maar ik muteer het materiaal op mijn manier. Ik denk dat ik het vrij simpel ga houden, met repetitieve beats en gebruik van loop stations (sample-apparaten, red.)’ Uiteindelijk dansen Ducharme en Sims de vier duetten achter elkaar, mét kniebeschermers: de vrouwen staan erom bekend weinig zachtzinnig met ‘dansersvlees’ om te gaan.

Dat is precies de reden waarom Demers voor deze eigenzinnige choreografen heeft gekozen, zegt ze in Den Bosch na afloop van een krachtig danskwartet (Animal Triste) door haar groep Mayday. Daarin zijn Ducharme en Sims ook te zien, met rauwe, expressieve motoriek en tekst. ‘Ik wil deze dansestafette doen met vrouwelijke onruststokers. Vrije geesten die er niet voor terugdeinzen vanuit hun artistieke mens- en wereldbeeld deuken te slaan in andermans materiaal. Wij kunstenaars worden geacht altijd origineel en authentiek te zijn. Ik onderzoek met dit project wat er gebeurt wanneer we elkaar toestaan materiaal van elkaar te stelen. Verliezen we onze individualiteit, worden we solidair? Of juist rebels?’

Demers vergelijkt het met regisseurs die ieder een akte van William Shakespeare ensceneren en daarbij elkaars ideeën mogen inpikken. ‘Bij dans is echter niet de tekst de drager van de voorstelling maar menselijk vlees. Dat wordt als stokje doorgegeven.’ Het staat de dames vrij alles op de schop te gooien (muziek, kostuums, beweging, tekst, mimiek, rekwisieten) mits de remix door bouwt op de voorafgaande. En per deel is er maar drie weken repetitietijd.

Enfant terrible Ann Liv Young was lastig te strikken voor het project. Demers: ‘Ik kende haar niet persoonlijk, alleen haar beruchte alter ego Sherapy, dat publiek met intieme vragen confronteert. Nadat ik Sherapy een mail stuurde met het verzoek tot deelname, hoorde ik negen maanden niks. Toen mailde ze één woord terug: yes!’. Nu reageert Young vanuit Amerika sneller, maar eveneens kort: ‘I’m slow. But I will respond’, ondertekend met uitroeptekens en emoticons. Van den Broek zegt desgevraagd mee te werken omdat het project ‘genereus en kwetsbaar’ tegelijk is: ‘Je legt toch je baby in andermans handen, die er wreed mee om mogen gaan. Dat is confronterend en leerzaam.’

Dansestafette Danse Mutante door Mayday. Choreografie: Mélanie Demers, Ann Liv Young, Kettly Noël en Ann Van den Broek. Open studiopresentatie: 9/8, 14.30-15.30 uur tijdens Theaterfestival Boulevard in Den Bosch. Volgende festivaleditie Nederlandse première: augustus 2020.

Over de grens

Het kost tijd en geld maar festivals proberen vaker choreografen in grensoverschrijdende projecten bij elkaar te brengen, zoals met Danse Mutante dat Canada, Amerika, Mali en Nederland verbindt. In Julidans deelde de Vlaams-Marokkaanse Sidi Larbi Cherkaoui het podium met de Ierse tapper Colin Dunne, voormalig boegbeeld van Riverdance. Afgelopen seizoen maakten Maas theater en dans en Roots & Routes met vier internationale partners de hiphopvoorstelling Mind Ur Step, gecreëerd door de hiphopchoreografen Kader Attou, Nabil Ouelhadj (Frankrijk) en Lloyd Marengo (Rotterdam), en elf dansers uit vier Europese landen. Soms bejegenen makers elkaars werk te voorzichtig, uit respect. Die angst lijkt bij de vier rebellen achter Danse Mutante ongegrond.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden