Recensie Theater

Choreografen op Theaterfestival Boulevard spelen met diversiteit en naakt zijn – een sterke keuze (vier sterren)

Jija Sohn in Kyabajo Beeld Bas de Brouwer

71Bodies1Dance van Daniel Mariblanca en Kyabajo van Jija Sohn. 4/8, resp. Artemis Zaal en Orangerie, Theaterfestival Boulevard, Den Bosch.

Wanneer choreograaf en danser Daniel Mariblanca zijn kleren uittrekt, ben je toch even confuus, in weerwil van alles wat je weet over genderdiversiteit. Om het maar simpel te zeggen: hij heeft borsten en geen penis. Een mannenhoofd en een vrouwenlijf. Toch? Of niet?

In stilte laat transman Mariblanca ons kijken naar zijn roerloze lichaam. Wat een sterk begin, en wat slim om een voorstelling over de buigzaamheid van geslacht naakt te doen. Dan is het plaatje van de fysieke veelzijdigheid van het translichaam meteen helder en kunnen we door met waarom het echt draait: gevoel.

Voor 71Bodies1Dance interviewde de Spaans-Noorse Mariblanca 71 transgenders. Toch ervaar je zijn solo als een egodocument. Mooi is de abstrahering van emoties. Die maakt de expressie universeler. Zijn golvende buik, zijn zoekende hoofd dat telkens ergens in en uit lijkt te duiken, zijn schokkerige lijf: je ziet iemand die wordt geboren, met veel onrust en beklemming, maar ook kracht en trots. Of de transitie werkelijk tot een keuze zal leiden, doet er niet toe. Mariblanca rolt gewoon zijn spieren én schudt zijn borsten.

Met het thema ‘identiteit’ op Boulevard kun je, als een duizenddingendoekje, alle kanten op. Ook de Koreaans-Japanse Jija Sohn, afgestudeerd aan de School voor Nieuwe Dansontwikkeling, past het festivalmotto ‘What you see is what you guess’ toe. In Tokyo werkt ze als kyabajo, een barmeisje dat een man zijn drankjes schenkt, met hem flirt en praat. Geen prostituee, maar haar machtspositie is wel twijfelachtig. Lustobject of meesteres? Hierover gaat de voorstelling Kyabajo.

Als performer is Jija Sohn – glazen naaldhakken, glitternagels, modellenkrullen – zonder twijfel meesterlijk. Haar beelden zijn prachtig, haar minimale bewegingen to the point: beheerst en een tikkeltje sexy in hoe ze loopt, bukt of zit. Ze laat ons vanaf barkrukken kijken naar verschillende ‘installaties’, die het kyabajo-fenomeen uitvergroten en het contrast tussen verfijning en grofheid, tussen licht en zwaar benadrukken.

Kleurrijk vocht, dat ze uit jerrycans over een toren van cocktailglazen schenkt, maakt een sprankelende drankfontein. In een bonsaituintje zet ze van zwaar metaal een zwevende barkruk in elkaar, vanwaar ze babbelt, met een terloopse streling over haar dij of net iets te wijd gespreide benen. Verbeelding en vervreemding nemen een nog hogere vlucht wanneer ze met haar vingertoppen de randen van een verzameling glazen op een laag eettafeltje laat zingen. Om daarna in een blauwsatijnen jasje en een grote boomtak op haar hoofd verder te dwalen. Roodkapje maar dan anders.

Ook nu is er naakt en ook hier is dat een sterke keuze. Jija Sohn danst wild, haar eigen buik rood slaand. Een slotbeeld van vrijheid (of bevrijding) en pijn ineen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.