China imiteert Al Jazeera

Met de internationale tv-zender CNC hoopt China zijn imago te verbeteren én tegenwicht te bieden aan CNN en de BBC....

China begint op 1 juli een eigen internationale nieuwszender die een tegenwicht moet vormen tegen CNN en BBC Worldservice. Het 24-uursprogramma zal via satelliet, internet en mobiele schermpjes te zien zijn onder de naam CNC (China Network Corporation).

Met de lancering van de tv-zender treedt Peking in de voetsporen van de Golfstaten, die met Al Jazeera in 1996 een internationale nieuwszender opzetten, met als doel een Arabisch perspectief op het wereldnieuws. CNC is een dochter van het aloude Chinese staatspersbureau Xinhua.

De Chinese regering is al enige tijd bezig haar verhaal beter aan de buitenwereld te verkopen. De voornaamste Engelstalige staatskrant, de China Daily, werd onlangs gemoderniseerd en op kleiner formaat gebracht, terwijl de krantenstal vorig jaar werd uitgebreid met de Global Times, een tabloid dat op een jonger publiek gericht is en waar soms ook iets meer ruimte is om gevoelige onderwerpen te behandelen.

Verder zijn de internationale kanalen van staatsomroep CCTV wat opgefrist en uitgebreid met Franse en Spaanstalige varianten. Daarnaast is Peking sinds 2005 bezig met een snelle uitbreiding van haar Confucius-instituten, centra waar de Chinese taal en cultuur centraal staan – en dissidente geluiden niet gewenst zijn. Er zijn al bijna driehonderd van deze centra verspreid over de wereld. Voor 2020 moeten er nog eens tweehonderd bij komen.

Soft power, daar gaat het de Chinese leiders om bij al deze initiatieven. Peking vindt dat het internationale nieuws nog veel te veel wordt gedomineerd door westerse media. Dankzij de sterke economische groei is China nu in staat veel geld te pompen – bij elkaar een slordige twee miljard euro, volgens ingewijden – in een betere internationale verspreiding van zijn eigen visie.

De Chinese 24-uurszender is onlangs begonnen met proefuitzendingen. Nieuws, zaken en lifestyle zijn de voornaamste programma-onderdelen. ‘CNC zal een andere bron van informatie zijn voor de wereld’, aldus Li Congjun, de president van staatsbureau Xinhua. ‘Het doel van de zender is vrede en ontwikkeling te bevorderen door de wereld vanuit een globaal perspectief te bekijken’.

Kritische volgers van de Chinese staatsmedia vragen zich af wat dat zal opleveren. Moederbedrijf Xinhua staat bij uitstek bekend als His masters voice, met de neiging om vals te gaan blaffen als het nieuws Peking onwelgevallig is, zoals berichten over de Dalai Lama.

China beschikt over een aantal goede journalisten, zoals bijvoorbeeld het zakenweekblad Caijing bewijst, maar de vraag is of een zender als CNC van de politieke leiding de ruimte krijgt op professionele wijze te werken. ‘Als het doel is de gebruikelijke propaganda rond te strooien, krijgt de zender nooit internationale geloofwaardigheid’, aldus een waarnemer in Peking.

De voortekenen zijn wat dat betreft niet best, gelet op wat de internationale kanalen van CCTV op dit terrein bieden. Het is één partij-tv: veel aandacht voor China en de verrichtingen van de leiders van het politbureau, geen ruimte voor een meer gebalanceerde benadering van gevoelige onderwerpen als Tibet, Taiwanese democratie of de ernstige systeemfouten van het Chinese autoritaire stelsel.

Soms wordt zelfs een regelrecht vijandige koude oorlogstoon uit de kast getrokken. Maar dat krijg je, zeggen de kenners, als je zoals persbureau Xinhua een onderdeel van het Centrale Publiciteits Departement bent, de propagandadienst van de Chinese Communistische Partij.

De verwachting is dat CNC een aantal buitenlanders zal aantrekken om een internationaal gezicht uit te stralen. CCTV nam voor haar internationale kanaal al een gepensioneerde weerman van de Nieuwzeelandse tv over, die als nieuwspresentator in Peking de hoon van westerse collega’s moest incasseren.

China Radio International, het Engelse radiokanaal van de Chinese staat, meldde onlangs met trots de komst van Susan Osman, een afgedankte presentator en journalist van de BBC. Alle buitenlanders worden geacht zich stipt aan de sturende journalistiek-inhoudelijke instructies van de propagandadienst te houden. Dat zorgt ervoor dat het saaiheid troef is op de Chinese buis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden