Drama

Che: Part One

Eigenzinnige biografie van Che

Jan Pieter Ekker

Tijdens de opnamen van Traffic in 2001 bespraken acteur Benicio Del Toro en regisseur Steven Soderbergh al de mogelijkheid van een film over de iconische revolutionair Che Guevara. Del Toro zou hem spelen, Soderbergh zou de film produceren, Terrence Malick was de beoogde regisseur.

Toen Malick voor The New World koos, besloot alleskunner Soderbergh de film zelf te regisseren. Hij herschreef het scenario – besloten werd twee films te maken over twee bepalende episodes uit het leven van Ernesto ‘Che’ Guevara (1928-1967) – en deed ook het camerawerk en de montage van het Spaans gesproken tweeluik.

Het eerste deel begint eind 1956, een paar jaar nadat Guevara zijn louterende motorreis door Latijns-Amerika maakte die in 2004 werd verfilmd als The Motorcycle Diaries. Met een stuk of tachtig leden van de ‘Beweging van de 26ste juli’, onder wie Fidel Castro en diens jongere broer Raúl, vaart hij van Mexico naar Cuba.

In de Sierra Maestra, een bergketen in het zuidoosten (in beeld verschijnt de plaatsaanduiding ‘632 kilometer van Havana’) bewapenen de rebellen zich en werven ze rekruten, vooral onder de boerenbevolking en de intellectuelen.

Aan het einde van 1958, hij is dan dertig jaar, verovert Guevara de stad Santa Clara, wat de vlucht van dictator Batista tot gevolg heeft. In beeld verschijnt de plaatsaanduiding ‘287 kilometer van Havana’, waarmee het eerste deel, na ruim twee uur, ten einde is.

Che is bijna doorlopend in beeld (de imposant-ingetogen, Del Toro werd in Cannes terecht onderscheiden voor de rol), maar anders dan in traditionele Hollywood-biopics: betekenisvolle close-ups ontbreken, net als gekunstelde constructies om zijn drijfveren duidelijk te maken. Opzwellende violen ontbreken ook; de militaire opmars wordt zonder de minste zweem van sensatie in beeld gebracht.

De kleurenbeelden van Cuba worden doorsneden met (nagemaakte) zwart-wit beelden van de toespraak die Che Guevara als hoofd van de Cubaanse delegatie op 11 december 1964 hield in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en een interview dat hem een paar dagen later werd afgenomen door de Amerikaanse journaliste Lisa Howard (Julia Ormond). Daarin wordt ingegaan op het wezen van de revolutie (‘Echte revolutionairen worden gedreven door liefde’), kameraadschap, verantwoordelijkheid en opoffering versus hebzucht en individualisme. Zijn eertijdse waarschuwingen tegen het Amerikaanse kapitalisme hebben niets aan relevantie ingeboet – integendeel.

Che: Part One is een bewonderenswaardig eigenzinnige, contemplatieve film waarin het drama ondergeschikt is aan sfeer en impressies. Niets wordt voorgekauwd; de kijker wordt uitgenodigd zelf zijn gedachten te vormen. Door de film nogmaals te zien, bijvoorbeeld, of door Che Guevara’s dagboek ter hand te nemen voordat over twee weken het tweede deel wordt uitgebracht.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden