Recensie Film

Chavela schetst vooral een keurig beeld van Vargas’ betekenis voor Mexico (drie sterren)

In één klap wordt duidelijk hoe innemend Chavela Vargas was en hoe groot haar invloed als vrouwelijk icoon. 

Chavela. Documentaire. Regie Catherine Gund en Daresha Kyi. Met Chavela Vargas, Pedro Almodóvar, Miguel Bosé. 93 min., in 22 zalen.

De titel van deze documentaire, Chavela, suggereert een persoonlijk muzikantenportret van Chavela Vargas (1919-2012), de ranchera-legende uit Costa Rica die in haar tienerjaren naar Mexico toog en daar met haar muziek een nieuw nationaal bewustzijn aanwakkerde. Maar de film schetst toch voornamelijk een keurig en chronologisch opgediend beeld van Vargas’ muzikale en culturele betekenis voor Mexico en, op latere leeftijd, voor Europa.

Rode draad is een interview met Vargas van documentairemaker Catherine Gund uit 1991, waarin de dan 71-jarige vanachter een zonnebril met frisse tegenzin terugblikt op haar leven. Over haar doorbraak in roemruchte Mexicaanse nachtclubs in de jaren vijftig, met goudeerlijke en soms huilend gezongen gitaarliedjes over liefde en eenzaamheid. Vooral haar verschijning viel destijds op: ze doorbrak het stereotype van de in hoepeljurk heupwiegende ranchera-zangeres en verscheen tot ieders verbazing in broek op het podium. Niet zoet, maar sterk, eigenzinnig en serieus. Zoals in Chavela mooi wordt gezegd: ze stripte de Mexicaanse muziek van zijn kenmerkende vrolijkheid en keerde zich naar de gewonde ziel van haar land.

Dat ze op vrouwen viel, speelde destijds in haar openbare leven noodgedwongen geen rol. Ze was ‘het meest macha van alle machos’ en velen leken best te weten dat de grote liefde die ze eens bezong in werkelijkheid Frida Kahlo was, maar Vargas zou in het homo-onvriendelijke Mexico pas als 81-jarige haar seksualiteit publiekelijk omarmen.

Daarom ligt ook in de documentaire de focus op haar muziek, niet op haar persoon. Een logisch en tikje nadelig gevolg van het interview uit 1991, dat hier van begin tot eind leidend is. Vargas’ soms tamelijk meanderende antwoorden zetten de documentairemakers zodoende hier en daar een beetje vast.

Mooi is wel hoe de Spaanse filmmaker Pedro Almodóvar op archiefbeeld vertelt over zijn eerste ontmoeting met Vargas, na een concert in Madrid in 1992 (‘vanaf het begin was het alsof we elkaar al jaren kenden’), en hoe hij haar vroeg enkele liedjes te zingen in zijn vroege films. Daar wordt in één klap duidelijk hoe innemend ze was, hoe groot haar invloed op haar omgeving en hoe sterk haar levensverhaal is als modern-vrouwelijk icoon, haar tijd ver vooruit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.