Charmante oplichter en onweerstaanbare versierder

Oplichter, schrijver en genotszoeker Theo Kars vergaarde respect als vertaler van Casanova.

Beeld Jos Lammers / Hollandse Hoogte

Een charmante oplichter en een onweerstaanbare versierder, op die twee pijlers rustte de schelmachtige reputatie van de schrijver annex levenskunstenaar Theo Kars, die op 10 november op 75-jarige leeftijd overleed.

Zijn faam als praktiserend non-conformist dankte Kars aan een oplichtingsaffaire in de jaren zestig. Met een vriendenclubje wist hij de PTT via vervalste postwissels en spaarbankboekjes ruim anderhalve ton afhandig te maken. Hij werd veroordeeld tot 27 maanden celstraf en beschreef zijn wederwaardigheden nadien in de geruchtmakende, herhaaldelijk herschreven en heruitgegeven roman De vervalsers.

'Ik geloof dat de mens essentieel een roofdier is', zei hij na zijn vrijlating in 1967 tegen Het Vrije Volk, en: 'Ik heb geen splinter spijt.' Met titels als De verleider, Memoires van een slecht mens en Praktisch verstand - klein handboek voor non-conformisten onderstreepte hij zijn afkeer van 'hele en halve heiligen', waartoe hij de onberispelijke Moeder Teresa, de dalai lama en majoor Bosshardt zei te rekenen.

Kars identificeerde zich met opportunistische genotszoekers als Giacomo Casanova, verdiepte zich in libido en gezondheid versterkende supplementen, maakte geen geheim van zijn facelift en gebitsbehandelingen en publiceerde zelfs, onder het pseudoniem Hannah Kohn, een Complete vitaminen- en mineralengids voor iedereen bij uitgeverij Het Spectrum.

Dat hij zijn literaire talent intussen wel degelijk serieus nam, bewees Kars in zijn nauwgezette werk als vertaler. Voor uitgeverij Athenaeum, Polak & Van Gennep publiceerde hij vanaf 1991 de Nederlandse vertaling in twaalf delen van Casanova's vitalistische Histoire de ma vie. Bij de verschijning van het laatste deel in 1998 prees Volkskrant-recensent Michaël Zeeman de vertaling als trouw en verantwoord. 'Feilloos treft Kars de licht praatzieke toon van Casanova en diens mengeling van gezelligheid en discipline.'

Collega-vertaler Martin de Haan meende dat Kars voor zijn vertaling van Honoré de Balzacs Neef Pons een standbeeld had verdiend. En met Stendhals De Kartuize van Parma overtrof Kars zichzelf, vond Michaël Zeeman in 2003: 'De vertaling is schitterend: fris, bij de tijd, soepel en vrijwel onafgebroken vindingrijk.'

Dat er desondanks vaker over zijn erotische avonturen dan over zijn literaire prestaties is geschreven, lag niet aan hem, zei Kars in 1980: 'Ik heb vaak gemerkt dat mensen die mij komen interviewen volslagen geprogrammeerd zijn. Ik kan daar niets aan doen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden