Cemetery of Splendour laat je kijken met nieuwe ogen

Tegenover elk bovennatuurlijk moment staat iets ontwapenend banaals. Cemetery of Splendour is een oefening in wakend dromen.

null Beeld
Beeld

Vredig slapen ze in een tot ziekenhuis omgebouwde school op het Thaise platteland: soldaten, getroffen door een aandoening die hen langdurig in sluimerstand houdt. De manke Jenjira, een van de dorpelingen die hen verzorgen, voelt zich aangetrokken tot soldaat Itt; die ligt precies op de plek, achter in de klas, waar zij vroeger zat.

Vanuit dat vertrekpunt beweegt Cemetery of Splendour van Apichatpong Weerasethakul zich al snel op wonderbaarlijk terrein. Jenjira ontmoet de jonge Keng, die in het bewustzijn van de soldaten kan afdalen. Zelf ontdekt Jenjira de oorzaak van de slaapziekte. Twee godinnen, vleesgeworden nadat Jenjira in hun kapelletje heeft gebeden, vertellen haar het geheim. En eten er intussen wat noten bij.

Bij Weerasethakul kan het allemaal. En dan zonder dat het een bizarre fantasytoestand wordt: geesten en levenden zijn hier dorpsgenoten die gewoon met elkaar aan tafel zitten. Tegenover elk bovennatuurlijk moment staat iets ontwapenend banaals - al is het maar iemand die rustig zit te poepen in het bos.

Met dezelfde vanzelfsprekendheid schuiven in de lome shots herinneringen aan bij het heden. Jenjira, instant sympathiek dankzij de vertolking van Jenjira Pongpas, vertelt van een vreemdsoortig waterwezen dat ze als kind ooit zag. Die creatuur hebben we dan allang uit het water zien steken. Was dat een hallucinatie? Een flashforward? En wat heeft het met de slapende soldaten te maken?

Wie Weerasethakuls eerdere werk zag - zoals Uncle Boonmee - weet dat het bij hem nooit draait om zulk gepuzzel. Oefeningen in wakend dromen zijn zijn films. Voor Cemetery of Splendour, dat omfloerst de roerige politieke situatie in Thailand aanstipt, geldt hetzelfde, al lijkt de film transparanter dan zijn voorgangers. Mensen denken te veel, zegt een meditatiecoach halverwege; ook Weerasethakul wil zijn publiek ertoe verleiden te stoppen met denken.

Zo krijgen de soldaten lichttherapie middels van kleur verschietende, suikerstokvormige buizen naast hun bed; in een geniale scène verspreiden die neonkleuren zich over het hele dorp, van bushokjes en roltrappen tot de bioscoopfoyer. Voor je het weet zak je dankzij al dat licht weg in een roezig gevoel van tijdloosheid. Óf je vindt het maar slaapverwekkend, natuurlijk.

Dat laatste zou doodzonde zijn, want het mooiste moet dan nog komen. Een amoebe zwemt door een wolkenhemel en Jenjira maakt een ietwat flirterige wandeling met de in Kengs lichaam huizende Itt - sereen en ietwat droef lanterfantend, dwars door droom en werkelijkheid. Even lucide als hallucinante scènes zijn het, en daardoor ontzettend betoverend.

Alsof een film je nieuwe ogen geeft: alleen een genie als Weerasethakul krijgt dat voor elkaar.

Cemetery of splendour Regie: Apichatpong Weerasethakul Met: Jenjira Pongpas, Banlop Lomnoi, Jarinpattra Rueangram 122 min., in 14 zalen.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden