Caribisch complot

Havank herleeft met de Schaduw en Holleman

We zullen het waarschijnlijk wel nooit zeker weten, maar de kans is groot dat Willem Holleeder zich de afgelopen week, tussen de dagelijkse beslommeringen door, geamuseerd heeft met Caribisch complot.

Daarin speelt Holleeder namelijk een belangrijke rol. Weliswaar licht vermomd als 'Willem Holleman alias de Stille', maar voor Holleeders raadsman herkenbaar genoeg om onlangs bij uitgeverij A.W. Bruna twee exemplaren van het boek op te vragen.

Maar eerst de ware hoofdpersoon van Caribisch complot: Charles Coriolanus Macchabeus Carlier, bij de liefhebbers van misdaadlectuur beter bekend als 'De Schaduw', een schepping van een van de populairste Nederlandse auteurs, de in Leeuwarden geboren en aldaar ook begraven Hans van der Kallen (1904-1964). Beter bekend als Havank , de schrijversnaam waaronder hij vanaf 1935 dertig 'romans van avontuur' met speurderselementen publiceerde, waarvan er bij zijn leven een slordige zes miljoen verkocht werden. De precieze oorzaken van dit succes moeten nog vastgesteld worden. Havank blonk in ieder geval niet uit in geraffineerde verhaallijnen. Zijn hang naar kwinkslagen, woordspelingen, en exuberante vergelijkingen, is zeker een van de charmes, maar vaak ook over the top. Zoals deze glimlach van de Schaduw in Circus Mikkenie (de enige van zijn romans die in Leeuwarden speelt): 'En zijn glimlach was als zoete balsem op gebarsten wintertenen.' Het lijkt niet al te gewaagd te veronderstellen dat Havank vooral gelezen werd dankzij het personage van Carlier, die als speurder op Hercule Poirot lijkt, en als karakter op de erudiete dandy Lord Peter Wimsey.

Havank heeft de Schaduw niet meegenomen in zijn graf. Na zijn dood werd de reeks voortgezet door Pieter Terpstra. De echte Havanks bleven verkopen: nog vier miljoen. Er kwam een biografie. Hij kreeg een fanclub die al veertien jaar de nieuwsbrief Hoogst merkwaardig verzorgt (een gevleugelde overpeinzing van de Schaduw). Uitgeverij C.J. Aarts publiceert een Havank -bibliotheek met gedegen speurwerk naar de schrijver en zijn werk. Er is een wandelroute door Leeuwarden langs Havank -locaties, zijn graf werd gerestaureerd, en er is een stadswijk die Havankpark heet.

Ter gelegenheid van het 140-jarig bestaan van uitgeverij Bruna is Tomas Ross in de huid gekropen van Van der Kallen, de Schaduw, en Willem Holleeder c.s. Het onder de auteursnaam Havank Ross verschenen boek heeft een gecompliceerde intrige, die de Schaduw volop ruimte geeft als mastermind.

Het begint in Amsterdam bij de begrafenis van Zeeger Braam (gebaseerd op Bram Zeegers), en wordt door commissaris Uyttenbogaert overgeheveld naar de Schaduw, die weer in Cassis is gaan wonen. Er zijn aanwijzingen dat de weduwe van Enno Flem (Willem Endstra) in Frankrijk woont, en ook Peerke Diamant, die met Willem Holleman betrokken was bij de ontvoering van bierbrouwer Freddie Kroonen. Genoeg aanleiding voor een 'schaduwiaans' avontuur met bizarre wendingen, waarbij het spoor naar het eiland Sint Maarten leidt. Maar een sleutelroman is het niet, eerder een pastiche op de criminele werkelijkheid. Holleeder mag dan wegens hartklachten geopereerd zijn, Holleman blijkt om een heel andere reden naar het ziekenhuis te zijn gebracht.

Ross heeft er een echt 'Schaduwtje' van willen maken, en dat is gelukt. Carlier is in topvorm. De vrienden van weleer zijn, meer of minder, present: Silvère, Harro Vance en zijn Anne-Marie, Jean d'Aubrey en Madeleine, en natuurlijk ook major domus en factotum Croquebol. Hij bedient zich van een oude schuilnaam: Pierre Tombale, nu echter zonder de toevoeging 'leedaanzegger van NV Kraaienspade'.

De Schaduw is de estheet dan wel snob gebleven die hem zo aardig maakt: groot kenner van dure automerken, dito wijnen, en sigaren.

Zijn 'gepantserde alpinopet' werkt nog prima, en in zijn schoenen schuilt nog steeds een dodelijk mes. Hij debiteert ook nu nog graag een klassiek Latijns citaat, maar Ross heeft hem eindelijk ook gele

erd om op het juiste moment zijn mond dicht te houden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden