Profiel Cai Glover

Cai Glover laat zien hoe doof zijn en schitterend dansen prima samengaan: ‘We communiceren zó veel zonder geluid’

In de voorstelling 9, die te zien zal zijn tijdens het Krakeling Festival in Amsterdam, danst Cai Glover voor het eerst zonder zijn gehoorimplantaat.

Cai Glover in de dansvoorstelling 9 van Cas Public en De Kopergietery. Beeld Damian Siqueiros

De dansvoorstelling 9  in De Kopergietery in Gent is nog maar net begonnen wanneer danser Cai Glover (33) rustig een zendspoel van zijn schedel haalt, en blauwe gehoorapparaatjes uit zijn oren. Hij legt ze zichtbaar neer, op een houten kinderstoeltje vooraan op het podium. Pas aan het slot zal hij zijn cochleair implantaat (een elektronisch hulpstuk dat doven en ernstig slechthorenden in staat stelt geluiden waar te nemen) weer bevestigen, even zichtbaar en nadrukkelijk. Zestig minuten lang danst de dove Glover met vier horende collega’s een swingende en energieke choreografie op een bewerking van de Negende Symfonie van Beethoven. De keuze voor deze legendarische compositie is niet toevallig: Beethoven voltooide de symfonie toen hij al volledig doof was.

Glover verstaat dus ook de operazangeres niet, die de vloer betreedt om An die Freude aan te heffen, een ode aan de vreugde. Daarom vertalen de vijf dansers samen het gedicht in gebarentaal. Toch danst de klassiek opgeleide Glover onwaarschijnlijk perfect en muzikaal. ‘Ik heb de muziekscore in mijn hoofd. Ik dans deels op herinnering, op de trillingen in de vloer en op een interne metronoom die ik in de loop der jaren heb ontwikkeld’, legt hij na afloop uit, in het keukentje van De Kopergietery in Gent, een Vlaams creatiehuis dat deze voorstelling heeft gemaakt met de Canadese dansgroep Cas Public. Maar nog meer vertrouwt Glover op de aanwijzingen van zijn collega-dansers. ‘Hun ogen zijn magisch. Met hun blik geven ze razendsnel de start van frases aan. En eventueel kleine correcties. Ook in het lichtontwerp zitten ritmische signalen. We communiceren zó veel zonder geluid.’

Danser Cai Glover (linksachter) tijdens 9 van Cas Public en De Kopergietery. Beeld Phile Deprez

Jeugdtheater De Krakeling haalt 9 zaterdagavond naar Nederland, als slotvoorstelling van een tiendaags festival ter ere van het 40-jarig jubileum van het Amsterdamse jeugd- en jongerentheater. De hele week staat nog in het teken van opvallende en originele jeugd- en jongerenproducties zoals Hallo Dampkring (18+) van Theater Artemis en In het hol van de leeuw (14+) van Theatergroep Dox & Black Sheep Can Fly. Vanwege de benodigde ruimte verkast De Krakeling met 9 (9+) één avond naar Theater Bellevue.

Hoewel Glover al vijftien jaar danst op topniveau, durft hij nu pas, in 9, voor het eerst op te treden zonder implantaat. Voorheen wilde hij nooit dat zijn doofheid opviel. Sterker nog, hij deed er alles aan ‘zo gewoon mogelijk’ te lijken. Maar hoe perfect hij ook danste, bij het Atlanta Ballet in Canada werd hij vanwege de zichtbaarheid van zijn implantaat steevast tot de achterste rijen veroordeeld of verplicht tot het dragen van een pruik.

‘Het lastige is dat mijn implantaat als ik zweet maar een half uur goed functioneert. Altijd is er die angst dat het uitvalt. Daarom voel ik zonder dit hulpmiddel een grotere vrijheid tijdens het dansen. Hélène Blackburn is de eerste choreograaf die mij uitdaagde mijn beperking te omarmen en als rijkdom te zien.’

De Krakeling

De Krakeling in Amsterdam, in 1978 opgericht door danspedagoog Hans Snoek, is het enige theater in Nederland dat zich volledig richt op jeugd- en jongerenvoorstellingen. Het is gevestigd in een 19de-eeuws rijksmonument met een rode bakstenen gevel, in de buurt van het Leidseplein, op de hoek van de Marnixstraat en de Nieuwe Passeerdersstraat. Het gebouw was oorspronkelijk een turnzaal. De naam ‘Krakeling’ verwijst naar de nabijgelegen Koekjesbrug. Onlangs kwamen verzakkingen aan het licht, bij de aanbesteding van een nieuwe deur (waarvoor via crowdfunding € 20.000 was opgehaald). De realisatie van deze markante entree moet daardoor worden uitgesteld.

Glover verloor zijn gehoor op zijn achtste door een hersenvliesontsteking. ‘Ik leek er totaal niet rouwig om. Ik zei tegen mijn moeder dat mijn walky talky het niet meer deed, kreeg van mijn vader twee weken lang iedere ziekenhuisdag een lunch van McDonalds en dook weg in mijn gameboy.’ Op zijn negende – ook daarna verwijst de titel – kreeg Glover een implantaat. Daarmee koos hij bewust voor de horende wereld, niet voor die van de doven. Daartussen bevindt zich – vaak ongewild – nog een strikte scheiding. ‘Ik heb een tweelingbroer dus zag voortdurend mijn horende spiegelbeeld. Ik had ook genoeg herinneringen aan geluid om te weten waarvoor ik koos.’ Op zijn tiende ging Glover, na een bezoekje met zijn oudere zus aan De Notenkraker, op dansles. Toen ontdekte hij, op de beats van Billy Jean, dat hij dansend plots wel in het middelpunt durfde te staan.

Tijdens de voorstelling zijn videobeelden te zien van de eerste woordklanken die een negenjarig jongetje uitstoot. Al die tijd was deze Chaz Keith Salfamones in zijn geboorteland voor zwakbegaafd aangezien. Totdat artsen ontdekten dat hij doof was en hij in België een implantaat kon krijgen. De beelden onderstrepen hoe groot de sprong is van stilte naar geluid, van doof naar kunnen horen. Voor wie die het weet, markeren de talloze tattoos op het gespierde en strak getrainde lichaam van Glover al zijn mentale sprongen, in leven en carrière. Hij durft voorzichtig met zijn doofheid ‘te koop te lopen’, nu hij dankzij 9 weet: ‘Het gaat niet om verschillen maar om onze perceptie ervan. Iedereen is anders. Hoe ervaren we die verschillen, daar draait het om.’

40 jaar Krakeling Festival: 9 (9+) door Kopergietery & Cas Public. 13/10 (19.30 u) in Theater Bellevue, Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.