NieuwsEen nieuw seizoen cabaret

Cabaretiers stellen hun nieuwe shows uit, maar komen wel met alternatieven

Veel grote namen binnen het cabaret schuiven hun nieuwe tournees een jaar vooruit. Maar een deel van hen gaat wel het theater in, met een alternatief programma.

Sanne Wallis de Vries maakte een nieuwe voorstelling, 'Heel'. Beeld Sanne Wallis de Vries

De grote zaal van de schouwburg die tot de laatste stoel is uitverkocht; menig Nederlandse cabaretier is eraan gewend geraakt. Maar uitpuilende schouwburgen zitten er door de corona-maatregelen voorlopig niet in. Het komend cabaretseizoen, dat al helemaal was ingepland, wordt nu omgegooid. Veel grote cabaretnamen hebben de theaters laten weten dat zij hun nieuwe tournee een jaar vooruit schuiven. Komend seizoen moeten we het daarom doen zonder de nieuwe avondvullende voorstellingen van o.a. Paulien Cornelisse, Micha Wertheim, Marc-Marie Huijbregts, Daniël Arends, Pieter Derks, Eva Crutzen, Richard Groenendijk en Veldhuis & Kemper. Een deel van hen brengt wel wat leesvoorstellingen of try-outs, maar de premières gaan zoals het er nu uitziet naar seizoen 2021/2022.

Veel cabaretiers blijven dit najaar echter niet thuiszitten, maar komen met een alternatief programma, aangepast aan de omstandigheden. Het is geschikt voor een kleiner publiek van rond de 100 mensen. Ook duurt zo’n show vaak maar een uur, zodat theaters hem meerdere keren op één avond kunnen programmeren.

Onder hen is het duo Veldhuis & Kemper, dat komend najaar het theaterconcert Zonder meer brengt. Remco Veldhuis licht toe: ‘Richard Kemper en ik hadden dit voorjaar drie try-outs gespeeld van ons nieuwe programma Hou dat vast, toen de theaters moesten sluiten. We kwamen tot de conclusie dat we in de nieuwe situatie niet met Hou dat vast door konden gaan. Het opstarten van een avondvullend programma is de moeilijkste en ook de duurste fase: je maakt veel kosten voor decor en lichtontwerp. Ook is het met een zaalbezetting van 10 of 15 procent moeilijk om te testen of een grap werkt of niet.’

‘Daarom besloten Richard en ik dat deze voorstelling naar seizoen ‘ 21/’22 moest. Maar dat voelde ook een beetje alsof we de theaters in de steek lieten. Ik voel ook wel een soort verantwoordelijkheid om wat verstrooiing te bieden. Je wilt toch ook warm blijven, en contact houden. Toen kwamen we op het idee voor Zonder meer. Met Veldhuis & Kemper hebben we inmiddels honderd liedjes op de plank liggen. In Zonder meer gaan we een selectie van onze liedjes zingen in hun puurste vorm. Twee mannen aan de piano, zo zijn die liedjes ook ontstaan. Ook de verhalen erachter komen voorbij, dus er wordt hopelijk ook veel gelachen. Maar die liedjes zijn wel een fijn vehikel om in de nieuwe situatie toch een mooie avond met zijn allen te hebben. Inmiddels verheug ik me er ook echt op.’

Een ander alternatief komt van Sanne Wallis de Vries, die begin maart nog succesvol in première was gegaan met haar nieuwe cabaretsolo KOM. Na één optreden in Naaldwijk kon Wallis de Vries niet verder met haar tour. Wallis de Vries: ‘Al snel vroegen de theaters of ik dit najaar een ingekorte voorstelling van KOM wilde komen spelen. Maar toen brak mijn theaterhart. Dat wilde ik deze show, die ik zo zorgvuldig heb opgebouwd, niet aandoen. Ik speel met twee muzikanten en drie technici, en het risico was groot dat het dan niet rendabel of heel treurig zou worden. Daarom besloot ik om KOM in de vriezer te zetten, en pas vanaf januari 2021 weer te spelen. Voor het najaar heb ik toen een ‘corona-healing-interim-voorstelling’ bedacht, HEEL, die een uur duurt en die ik twee keer op een avond speel.’

HEEL is geheel nieuw geschreven en gaat over wat we de afgelopen tijd hebben meegemaakt, aldus Wallis de Vries. ‘Het wordt standup comedy, maar ik wil ook veel met het publiek praten, via een beeldscherm contact zoeken met collega-cabaretiers, of ik ga lokale mensen uitnodigen, zoals middenstanders of een wethouder.’

Voor gebrek aan sfeer in de zaal deinst Wallis de Vries niet terug. ‘Sindskort treden we  weer op in standup comedyclub Toomler. Daar spelen we nu voor 30 mensen die ver uit elkaar zitten. Het is redelijk pijnlijk om in zo’n setting grappen te vertellen, maar het heeft ook iets vreselijk grappigs. En het is leerzaam: je moet vooral niet ontkennen dat je maar met weinig mensen bent. Standup comedy moet dusdanig ‘live’ zijn dat je voortdurend erkent wat de situatie is.’

Impresario Helga Voets, die bij Bunker Theaterzaken een belangrijk deel van het Nederlands cabaret onder haar hoede heeft, laat haar artiesten zelf beslissen of ze willen optreden. Voets: ‘Er is geen collectief besluit bij ons, ik laat de cabaretiers hun eigen afweging maken. Wat zien zij na de zomer wel gebeuren, en wat niet? Sommigen stellen hun tournee uit, maar cabaretiers als Dolf Jansen, Lebbis en Martijn Koning zeggen: wij maken programma’s over de actualiteit, we gaan gewoon spelen en zien wel wat we aantreffen. Dus hun geplande tournees laat ik zo veel mogelijk staan.’

Volgens Voets vraagt de nieuwe situatie soms ook om een ander type voorstelling. ‘Aanvankelijk dacht ik: cabaret zal het eerste theatergenre zijn dat weer op kan starten, omdat wij maar één of twee mensen op het podium hebben staan, en een kleine ploeg techniek meenemen. Nu ik een paar voorstellingen heb bijgewoond in de nieuwe situatie dringt het door hoe zeer cabaret afhankelijk is van het publiek. Toeschouwers zitten nu heel ver uit elkaar, en het is erg moeilijk om een dynamiek op te bouwen, omdat het geen groep is. Daarom zegt een cabaretier als Diederik van Vleuten: ik stel mijn geplande voorstelling uit, maar ik wil wel een college-achtig programma maken. Hij komt dit najaar dan ook met een theaterportret van Leonardo da Vinci. Hij wil het theater daarin meer als een collegezaal beschouwen. Je timet dan als cabaretier niet meer op de grap, maar je vertelt een verhaal. Zo ben je minder afhankelijk van de publieksreacties.’

Coronabestendig naar Carré

Een eerste reeks coronaproof­cabaret is vanaf 1 juli te zien in Carré in Amsterdam. In de serie Samen kan er honderd man terecht in het theater. Op 3 juli trapt Freek de Jonge de serie af met Asociale afstand. Sanne Wallis de Vries speelt 4 en 5 juli ‘interim’-programma Heel. Erik van Muiswinkel brengt op 4 en 7 juli een aangepaste versie van zijn ode aan woordkunstenaar Drs. P., waarmee hij vorig jaar door het land toerde. Dolf Jansen loopt op 5 en 6 juli alvast vooruit op zijn oudejaarsconference in Grotemondkapjes. Op 7 en 8 juli brengt Paul de Munnik muzikaal cabaret met zijn nieuwe show Waar een wil is...

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden