Bulderlach en pure horror

Zo af en toe steekt hij de kop weer op, de gedachte: stel dat het misgaat, bij wie kan ik dan onderduiken?...

Meestal verdwijnen de niet bepaald vrolijk stemmende en onoplosbare vragen even snel als ze opkomen.

Maar in Dalfsen, het 'ondergrondse stukje Randstad' zoals oprichter en initiator Pim Trooster zijn kunstruimte Safe noemt, blijven ze door je hoofd spoken.

Trooster heeft niet de gezelligste kunstenaars uitgenodigd in zijn atoombunker onder het gemeentehuis. Joanneke Meester en Stefanos Tsivopoulos vielen allebei op tijdens de afgelopen Kunstvlaai, de speelse tegenhanger van de KunstRai. Meester liet daar haar veelbesproken pistooltje zien: een even teer als bleek miniatuur-exemplaar op sterk water, gekneed uit een uit haar buik gesneden reepje vlees. Ook Tsivopoulos verstoorde de rust met het mini-drama Couple (nog te zien in het Domein in Sittard).

Hij plakte twee videoschermen tegen elkaar, liet op het ene een voorbeeldig stel in een keurige huiskamer achteloos langs elkaar heen leven, terwijl hetzelfde duo op het andere scherm het interieur volledig aan gort heeft getrokken. De overgang is zo absurd en tegelijk zoherkenbaar, dat het schouwspel lucht geeft aan een bulderlach.

Die lach is afwezig in zijn installatie Safe/Not Safe. Terwijl Meester haar persoonlijk protest voortzet in een dr. Mengele-achtig laboratorium waar nu eens geen perfecte, maar juist imperfecte wezens van de lopende band rollen, gaat Tsivopoulos verder met zijn psychologische verkenningen.

Actors heet het werk dat eerder was te zien op het World Wide Videofestival, maar nu is uitgebreid. Het thema is even klassiek als de scènes uit een huwelijk van Couple: stop vier mensen in een kleine ruimte en kijk hoe ze elkaar naar het leven staan.

Met horten en stoten volgt de camera de mannen, die om de beurt de kamer binnenkomen, een bed annexeren en zich in soldatenpak hijsen, waarna hun niets anders rest dan elkaar uitdagen en treiteren. Zo dicht zit de camera het ene moment op het benauwende vertrek vol mannenlijven, zo dicht zoomt hij het volgende moment in op hun gezicht, hun arm, hun pet, hun geworstel, dat de kijker wordt meegezogen in een misselijkmakende spanning.

De manier van filmen en het trage geworstel van de acteurs doen onmiskenbaar denken aan de videoscènes van Aernout Mik. De agressieve sfeer en het kale vertrek brengen de uitgebeende, rauwe taferelen van schilder Ronald Ophuis in herinnering.

Maar Tsivopoulos gaat verder dan een absurdistische ballade of de constatering van menselijke slechtheid. Hij wil weten waarom de mannen zich gedragen zoals ze zich gedragen - als zuiger of als leider, als underdog of angsthaas - en laat ze daarover in een tweede video aan het woord. Pas dan blijkt dat dit grimmige groepsproces henzelf ook volledig heeft verrast. Pas dan blijkt het menselijk gedrag in crisissituaties volkomen onvoorspelbaar. Pure horror. Tsivopoulos sleept ons voor een spiegel waarin we helemaal niet willen kijken. Let op deze man!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden