Buffi the accent slayer vecht voor taal

Interview Buffi Duberman

Wie of wat zette je leven op het juiste spoor? In een serie interviews vraagt Sacha Bronwasser mensen naar hun inspiratiebron. Engelse taalcoach Buffi Duberman besloot dat ze haar hart moest volgen na 9/11.

Beeld Marijn Scheeres

'Helpen en communicatie, daar draait het bij mij allemaal om. En dan maakt het mij niet uit of je een vluchteling uit Syrië bent, of een popster, of een politicus, of een CEO van een bedrijf op de Fortune 500 lijst.'

'Toen er hier in de buurt een asielzoekerscentrum was geopend ben ik, op de ochtend dat de eerste bewoners aan zouden komen, erheen gereden. Ik dacht: ik kan niet met mezelf leven als ik niets doe. Ik ben begonnen met kleding inzamelen, onderbroeken vouwen. Voor taallessen heb ik daar echt moeten vechten. Ze zeiden: wij doen alleen eerste levensbehoeften: bed, bad en brood. Ik zei: bed, bad, brood... and brains! Als je je hersenen niet kunt gebruiken ga je dood - hoe kun je beweren dat dat geen eerste levensbehoefte is? In het begin deed ik het illegaal, nam ik kopietjes mee en ging ik daar gewoon zitten. Later kwam er toestemming en begon het te lopen.

Hele leven is taal

'Ik ben een intensief mens, ik leef zonder filters. Op mijn 16de is mijn schildklier verwijderd, voor die tijd was ik veel ziek en zag ik er raar uit. Sindsdien leef ik op medicijnen, en ik ben elke dag dankbaar dat ik in een land woon waar ik die kan krijgen en kan betalen. Ik ken veel mensen die klagen en dan denk ik: come with me to the tents van het asielzoekerscentrum en dan klaag je niet meer.

'Het hele leven bestaat uit taal. Alles wat er gebeurt heeft met taal te maken. Nu, met de Brexit, heb ik klanten die slecht nieuws moeten brengen in het Engels. CEO's van bedrijven die miljoenen verliezen. Hoe breng je dat op een nette manier over? Zonder dat je wordt uitgelachen door het hoofdkantoor in Londen? Ja, het contrast met die wereld en die van de vluchtelingen is groot. Of met mijn mbo-klas in Rotterdam, waar ze me straattaal leren - zo weet ik nu dat ik phat ben: pretty hot and tempting, haha.

'Mijn liefde voor taal is aangewakkerd op de middelbare school. Mijn lerares Spaans was a dirty old lady. In haar klas had ze een poster van een hele sexy sporter met een geweldig lijf. En ze gebruikte hem heel vaak in de les. Dan zei ze: 'Stel, je wilt naar het strand met Jim Palmer. Hoe zeg je dat?' Dan moesten we zijn naam gebruiken in de zinnen en dat was natuurlijk lachen. Je had ook leraren bij wie je net zo goed het telefoonboek had kunnen laten zien als ze je huiswerk nakeken. They hated their lives. Ik vond toen al: hoe durf je voor een klas te staan als je niet verliefd bent op je vak? Don't waste their time.'

The accent slayer

Als Nederland beter Engels is gaan spreken, dan komt dat deels door Buffi Duberman (New York, 1968). De Amerikaanse introduceerde het vak 'taalcoach' in Nederland en schaaft met popmuzikanten aan teksten en uitspraak. Maar ook politici en CEO's nemen les bij 'Buffi the accent slayer'. Zij is ook TEDex speaker coach. Na een studie psychologie kwam Duberman wegens de liefde naar Nederland en gaf tot 2001 les bij taalinstituut Regina Coeli. Sindsdien is ze zelfstandig ondernemer. Daarnaast geeft ze taalles op scholen en een azc. Op Lowlands organiseert ze op 20 augustus de grootste openbare Engelse les ooit, met 10 duizend deelnemers. Ik spreek Buffi Duberman in haar kantoor in de binnenstad van Den Bosch.

9/11

'In Nederland werkte ik elf jaar lang bij taleninstituut Regina Coeli, de 'nonnen in Vught'. Heel leuk, dicht bij huis, ik was net bevallen. En toch ben ik daar vrij plotseling opgestapt. Dat kwam door 9-11.

'Ik was thuis en ik kreeg een telefoontje van een vriendin, een Amerikaanse met wie ik werkte. Ze was aan het hyperventileren. Ze zei: 'They got New York. Put on CNN. They got New York.' En... ik kom daar vandaan, hè. Ik doe de tv aan en ik zie wat ze doen met mijn stad.

'Mijn familie woonde er niet meer maar wel heel veel vrienden. Ik wist niet wie leefde of niet. Ik ging als een gek bellen - niks. Vlucht boeken? Niks. Stel je voor hoe het is als jouw stad aangevallen wordt en je kunt helemaal niets doen... het was een van de moeilijkste momenten van mijn leven.

'De beste vriend van mijn broer is die dag gesneuveld. De man van een heel dierbare vriendin ook. 11 september was hun trouwdag. Hij was brandweerman en hij was net klaar met zijn dienst die ochtend. Tien minuten later later ging de alarmbel, hij heeft zijn pak en zijn laarzen weer aangetrokken en is gegaan. Nooit meer teruggekomen.'

'Er zijn zo veel van zulke verhalen. En ik realiseerde me: it can be over any minute. Is dit dan wat ik wil? There's more to life than the nuns.'

'In de maanden ervoor was ik door een voormalige cursist gevraagd om mee te werken aan het programma Starmaker, met de band K-otic. Daardoor wist ik dat ik het ontzettend leuk vond om op persoonlijke basis met mensen te werken. Dat ik een eigen taalprogramma wilde ontwikkelen dat zou gaan over de behoefte van die persoon.

'Dus ik werd Engelse taalcoach, een vak dat nog niet bestond. Tot dan toe ging het bijvoorbeeld zo met artiesten: de manager had een au-pair uit Australië die wel even naar die teksten keek. Maar ze kenden niemand met kennis van grammatica, of een Engelse leraar met rock-'n-roll.'

Bron: 9/11

Op elf september 2001 vonden vier terroristische aanslagen plaats in de Verenigde Staten. Twee gekaapte vliegtuigen boorden zich in de vroege ochtend in deTwin Towers in New York, die daarna instortten. Een derde vliegtuig stortte neer op het Pentagon in Washington DC en een vierde vliegtuig crashte nabij Shanksville, Pennsylvanië. Bij de aanslagen kwamen ongeveer drieduizend mensen van negentig verschillende nationaliteiten om het leven, onder wie veel hulpverleners. Negentien leden van de terroristische organisatie Al Qaida waren verantwoordelijk voor de aanslagen. Ze luidden een periode van oorlog in het Midden-Oosten en wereldwijd fundamentalistisch geïnspireerd terrorisme in.

Doedelzak

'Als ik met artiesten werk zie ik het zo: ik mag slenteren door het landschap van hun ziel - dat zijn hun teksten. Met Within Temptation en met Racoon werk ik nu al twaalf, dertien jaar en dan ken je elkaar heel goed, er is heilig vertrouwen. En als ik zie hoe Caro Emerald nu de Royal Albert Hall gaat uitverkopen dan ben ik zó trots. Je moet het zo zien: je hebt verschillende spaken in een wiel en als die allemaal sterk zijn kan dat wiel goed gaan draaien; de artiest is het wiel, ik ben zo'n spaak.

'Ik wil al die werelden waarin ik werk door mijn rock-'n-roll-educational style verbinden. Met de opbrengst van mijn boek 100 Ways to Save Your Ass in English kan ik leermiddelen voor het azc financieren, zakenmensen helpen mij daar ook regelmatig bij, andersom kan ik oud-leerlingen meenemen naar optredens en events - me and my Syrian posse.

'Een mooi Nederlands woord? Haha, nou, het víéste woord is 'doedelzak', echt disgusting. Maar mooi, en niet zo veel gebruikt: 'uiteraard'. Een woord vol zelfvertrouwen. En de mooiste Nederlandse uitdrukking ooit is: 'Nee heb je, ja kun je altijd krijgen'. Zo leef ik.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.