Bruls blijft zich verbazen

BOEKEN..

KLASSIEK | Candide, de zachtmoedige, immer verbaasde en zelfs door de grootste rampen niet stuk te krijgen romanfiguur van Voltaire die ook in een opera van Bernstein de wereld rondreist en krankzinnigen ontmoet, heeft een nieuwe incarnatie. Hij heet Willem Bruls, en hij reist door operaland. Nu eens als dagbladcriticus. Dan weer als inleider of programmaboek-auteur. Soms ook als maker: als dramaturg stond Bruls onlangs Pierre Audi bij in diens regie van Halévy’s opera La Juive in Parijs en Amsterdam. In al die hoedanigheden blijft Bruls allereerst een observator. Ook in zijn essaybundel Mijn opera houdt hij niet op zich in kalmte te verbazen.

Over Valeri Gergjev, een ‘zelfopgeblazen sterdirigent die zich niets gelegen laat liggen aan theater en vormgeving’. Over de chicanes van de belcantosopraan Nelly Miricioiu. Over de toondoofheid van de theatermaker en gemankeerde Tristan-regisseur Jürgen Gosch, die alleen uit een klein tekstboekje werkte en geen flauw idee had van zelfs maar de muzikale proporties van Wagners opera.

Het zijn harde woorden, maar de erudiete Bruls, die eerder over Wagners Ring publiceerde en over de Oriënt in de opera, bezigt ze op de toon van een bezorgde liefhebber. Hem gaat het om één ding, balans in het samenspel van woord en toon, theater en klank. Een precaire balans, zonder welke het permanent met de ‘ondergang’ bedreigde genre reddeloos zou zijn.

Studies over drankjes bij Händel en Wagner, over de motieven van Stalin om Sjostakovitsj’ Lady Macbeth af te wijzen, ze getuigen van eenzelfde vertelgretigheid als Bruls’ verslag van sabotageacties van Parijse koorzangers bij La Juive, of Bruls’ verhaal van een rit met de metro in New York, waar hij plotseling merkt dat hij zich in het decor bevindt van Wagners Die Walküre in de enscenering van Ivo van Hove. Bijna nergens komt hij tot een conclusie, maar dat hoeft ook niet, want altijd is er elders wel weer een andere opera aan de gang en de kans is groot dat Bruls daar bij zit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden