Broers zijn mede dankzij Robert Pattinson nieuwe hype van de internationale filmwereld

Met de film Good Time leveren Benny en Joshua Safdie een enerverende misdaadthriller af. De filmpers is unaniem lovend.

De gebroeders Safdie

Het is de dag na de wereldpremière van hun film Good Time, afgelopen mei op het filmfestival van Cannes. De regisserende, schrijvende en acterende broers Joshua en Benny Safdie hebben zich in één klap ontworsteld aan de obscuriteit van het onafhankelijke Amerikaanse filmcircuit. De in Cannes doorgaans uiterst kritische filmpers is vrijwel unaniem lovend over de energieke grotestadsthriller, waarin de onberekenbare explosieve straatcrimineel Connie na een uit de hand gelopen bankoverval tijdens een lange doorwaakte nacht door New York raast. Zijn verstandelijk beperkte - en medeplichtige - broer Nick is tijdens een onhandige vluchtpoging gearresteerd. Connie zet alles op alles om hem vrij te krijgen.

De manier waarop de Safdies hun doorleefde personages binnen het jachtige ritme van een genrefilm plaatsen, roept bij de internationale critici tot de verbeelding sprekende vergelijkingen op. Met de rauwe Amerikaanse misdaadfilms van een aantal decennia geleden, bijvoorbeeld. Het ongepolijste vroege werk van Martin Scorsese (Mean Streets) en Abel Ferrara (King of New York). De op realisme geënte karakterstudies van John Cassavetes (Shadows). Of, zoals een Amerikaanse criticus het mooi omschreef: een overdosis cafeïne na het drinken van een blikje energiedrank.

Regisseur Benny Safdie overtuigt als de gehandicapte Nick, met zijn gehoorprobleem en spraakgebrek, maar de meeste aandacht gaat naar Robert Pattinson. Het voormalige tienermeisjesidool krijgt Robert De Niro-achtige kwaliteiten toegedicht voor zijn transformatie tot Connie: dikke wenkbrauwen, vlekkerig gezicht, geblondeerde coupe. Zelfs blockbusterproducent Jerry Bruckheimer, de man achter onder meer Pirates of the Caribbean, stuurde de broers zijn complimenten. Good Time, zei hij, is een thrill ride.

Het jachtige tempo en de pulserende soundtrack maken van Good Time een enerverende pulpthriller. De film van de gebroeders Safdie blijkt meer dan alleen een stijloefening. Lees hier de recensie.

Benny Safdie en Robert Pattinson als de broers Nick en Connie in Good Time.

Mochten de Safdies - onderling noemen ze elkaar Josh en Ben - een beetje zijn gaan zweven, dan komen ze tijdens een interview met een groepje journalisten vrij resoluut weer met beide benen op de grond. Een Japanse dame aan tafel verkeert in de veronderstelling dat de Safdies debutanten zijn en opent het gesprek met de vraag hoe dat nou voelt, zo'n première in Cannes.

Joshua (33) kijkt om zich heen en vraagt: 'Kan iemand haar ons cv overhandigen?' Dan, sussend: 'Nee hoor, grapje, niemand weet van het bestaan van onze eerdere films.'

Benny (31): 'We zijn nu voor de derde keer in Cannes met een film, maar dit enthousiasme zijn we niet gewend.'

De rolverdeling tussen de broers is helder. De anderhalf jaar oudere Joshua, met piekhaar en forse baard, neemt nadrukkelijk de leiding, spreekt fel en luid. Benny oogt kalmer, vult zijn broer hier en daar aan, nuanceert waar nodig.

Hun debuut maakten ze in 2008, in een van de zijprogramma's van Cannes, met het quasidocumentaire drama The Pleasure of Being Robbed. Gefilmd in guerrillastijl in de straten van New York, waar hoofdrolspeler Eléonore Hendricks (destijds de vriendin van Joshua) als volleerd zakkenroller alles steelt wat op haar pad komt. Hendricks is een typisch Safdie-personage, vol levenslust bungelend aan de onderkant van de samenleving.

Hun meest doorwrochte personage werd vertolkt door ex-heroïneverslaafde Arielle Holmes, die haar eigen leven naspeelt in het grimmige junkiedrama Heaven Knows What. De Safdies ontpopten zich in de undergroundfilmscène van New York als klassieke stadsfilmers: hun camera blijft geregeld hangen bij een omstander, een dakloze, een moeder in een speeltuin of een groenteboer, vaak net lang genoeg om je even te onderdompelen in zijn of haar leefwereld.

Het voorlopige sleutelmoment in hun carrière is een mailtje van de Engelse steracteur Robert Pattinson, die vijf jaar na zijn laatste optreden in de razendpopulaire Twilight-vampierensaga nog altijd keihard moet werken om het tieneridoolimago van zich af te schudden. De Engelsman raakte enthousiast na het zien van Heaven Knows What en zag in samenwerking met de broers een nieuwe kans zich te onderscheiden als karakteracteur, na eerdere opzienbarende rollen als steriele beursyup in David Cronenbergs Cosmopolis en als psychopaat in het postapocalyptische The Rover. Joshua: 'Wat jullie ook van plan zijn te maken, schreef hij, ik wil meedoen.'

Ze troffen elkaar op het juiste moment: Pattinson zet met Good Time een volgende stap naar vernieuwde reputatie, de Safdies zijn mede dankzij de acteur plotseling de nieuwe hype van de internationale filmwereld.

Toch is hun manier van werken nauwelijks veranderd, zegt Joshua. Nog altijd schrijft hij uitvoerige biografieën van zijn personages voor hij aan het script begint. 'Ik ben daarin nogal obsessief: die biografieën beginnen met de geboorte van de personages en eindigen met het moment waarop de film begint. Zo woont Nick een groot deel van zijn leven bij zijn oma die alles voor hem doet.'

Oneohtrix Point Never

Apart bekroond in Cannes: de soundtrack van Good Time door Oneohtrix Point Never, het alias van de Amerikaanse musicus Daniel Lopatin, met een bijdrage van Iggy Pop. 'De muziek moest werken als de emotionele hartslag van de film', zegt regisseur Joshua Safdie (links op de foto, rechts broer Benny). 'Het liefst een beetje buitenaards, vergelijkbaar met de soundtracks van Tangerine Dream. Net als voor Daniel was ook voor hen de muziek naadloos verbonden met het beeld.'

Benny: 'Hij is door de jaren heen totaal van de buitenwereld afgesloten geraakt.'

Joshua: 'Onze voorlaatste film Heaven Knows What is gebaseerd op de memoires van onze hoofdrolspeelster. Bij Rob (Pattinson, red.) ligt dat wat ingewikkelder: zijn leven lijkt niet bepaald op zijn personage. Wat dat betreft was dit een goede schrijfoefening.'

Benny ziet wel een link tussen Pattinson en zijn personage: 'Connie is een gevangene van zijn eigen leven. Hij staat nauwelijks stil bij de gevolgen van zijn keuzen. Misschien kun je daar iets mee, zeiden we tegen Rob.'

Joshua: 'Het schrijven van die biografieën is als een tweede natuur. Ik wil eerst alles over een personage weten voor ik een verhaal schrijf. Als het goed is, is dat te zien in de film - ik hoop dat je het in elk geval kunt voelen.'

Het lijkt op spelen, de voorbereiding die de broers treffen. Terwijl Joshua biografieën verzon, stuurden Robert en Benny elkaar twee maanden lang uitvoerige mails uit naam van hun personages. Joshua stond in de cc.

Benny: 'Ik leerde denken als Nick, met een extreem beperkt arsenaal aan emoties. Hoe hij opkijkt tegen Connie. We creëerden het bronmateriaal voor het script.'

Het spel ging soms gewoon door. In de metro bijvoorbeeld, de enige plek in New York waar de gemeente met talloze regeltjes schermt om het filmmakers moeilijk te maken, maar waar ze toch echt een scène moesten filmen. Joshua: 'Ik vermoed dat als je in de metro filmt, de politie denkt dat je een aanslag voorbereid. Daar zijn we toen gewoon gaan filmen, een paar gestolen momenten. Ik stuurde Rob regieaanwijzingen per sms.'

Benny: 'Rob keek een paar reizigers recht in het gezicht, maar niemand herkende hem.'

De broers houden van de misdaadfilms waarmee de critici Good Time vergelijken. Maar het zijn de echte misdaadverhalen waaruit ze de meeste inspiratie putten, zegt Benny. Pattinson kreeg allerlei literatuur en documentaires te verstouwen: The Executioner's Song van Norman Mailer, het boek over de eerste uitgevoerde doodstraf in de Verenigde Staten sinds de herinvoering van 1976. De documentaire One Year in a Life of Crime van Jon Alpert. Tientallen afleveringen van de tv-show Cops.

Joshua: 'De liefde voor misdaadfilms komt voort uit een paradoxale liefde voor misdaad. Terwijl ik in de zomer van 2015 aan het scenario van Good Time werkte, domineerde de ontsnapping van twee veroordeelde moordenaars wekenlang het nieuws. Vreselijke gasten, maar op de een of andere manier kozen veel mensen hun kant. Net als in de gevangenisfilm The Shawshank Redemption waren ze via een tunnel ontsnapt - heel spannend natuurlijk.'

Joshua raakte gefascineerd door een detail in het politierapport: op een gegeven moment hielden de gevangenen zich twee dagen schuil in een jagershut, waar de één het onmiddellijk op een zuipen zette, waarna de ander zijn eigen pad koos. 'Ik vraag mij op zo'n moment af: wat moet er tijdens die twee nachten zijn gebeurd?' De dronkaard kwam uiteindelijk om in een vuurgevecht met de politie, zijn compagnon overleefde. 'Hij moet de architect van de ontsnapping zijn geweest. Ik ontdekte dat hij schilderde in de gevangenis en heb nog geprobeerd om een schilderij van hem te kopen. Ik probeer om de een of andere redenen altijd vrienden te worden met dit soort mensen.'

Vermoedelijk daarom zijn hun hoofdpersonages in Good Time, ondanks hun onvoorspelbare neiging tot geweld, in de eerste plaats menselijk en sympathiek. Zelfs de bank wordt met zachte hand overvallen, zonder geschreeuw en wapengekletter, met enkel wat handgeschreven briefjes om de eisen over te brengen.

Benny: 'Bankovervallers gaan tegenwoordig echt zo te werk. Geweld is iets van vroeger. De bankbediende leegt probleemloos de kas als je zo'n briefje overhandigt. Heeft iets te maken met de verzekering: dit is voor een bank de veiligste manier om met overvallers om te gaan. De politie wordt pas ingeschakeld als ze naar de inhoud van de kluis vragen.'

Volgens Joshua hebben zij, door hun keuze voor het perspectief van de broers, in zekere zin een immorele film afgeleverd. 'Connie heeft grote plannen, snel geld verdienen met een overval en hij denkt oprecht dat hij goed doet als hij daarmee zijn broer kan helpen. De rest van de wereld is het daarmee niet eens, maar daaraan heeft Connie geen boodschap. Hij blijft geloven dat hij de winnaar is.'

Screenshot van Good Time
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden