Broers Baan verlaten zinkend schip

Zelfs oprichters Jan en Paul Baan hebben hun vertrouwen in automatiseringsbedrijf Baan Company verloren. Ze houden het eigen hoofd boven water door hun belang in Baan te verkopen....

Van onze verslaggever Jan Meeus

De werknemers van het automatiseringsbedrijf mogen nog hopen op een overname of een doorstart. Maar nu de koers van het aandeel onder de 1,50 euro is gedaald, kan een faillissement niet meer worden uitgesloten.

Niemand lijkt Baan te willen redden en de concurrenten wachten tot zij de winstgevende delen van het karkas kunnen pikken. Baan wacht het lot dat de afgelopen jaren vrachtwagenfabrikant Daf en vliegtuigbouwer Fokker heeft getroffen. Het beursgenoteerde Baan, wel te verstaan.

Want naast de ruïne van Baan Company zijn de gebroeders Baan druk bezig met het bouwen van een nieuw conglomeraat. Dit bedrijf, de Vanenburg Group, richt zich net als Baan Company op het maken en implementeren van software voor bedrijven in binnen- en buitenland. En net als Baan is Vanenburg zwaar verliesgevend.

Het niet beursgenoteerde Vanenburg had echter tafelzilver in de vorm van een belang in het beursgenoteerde Baan. En dat belang is de afgelopen drieënhalf jaar stukje bij beetje verkocht. Eind 1996 bezat Vanenburg nog 46 procent in Baan en dat is, naar vrijdag bleek, teruggebracht tot maximaal 11 procent.

Met de opbrengst van dat belang zijn de verliezen van de afgelopen jaren gedekt en is Vanenburg gereorganiseerd. Terwijl Baan op de rand van de afgrond staat, constateerde bestuursvoorzitter Jan Baan in april dat Vanenburg zomer 2000 weer zwarte cijfers zal schrijven.

Het is een constatering die op het hoofdkantoor van Baan met weinig enthousiasme zal zijn onthaald. Want de problemen bij Baan Company zijn zichtbaar sinds de verzelfstandiging van de Vanenburg Group, destijds nog Baan Investment geheten.

Die ontvlechting werd in de zomer van 1998 afgedwongen door de SEC. De gebroeders Baan bezitten onder de naam Baan verschillende ondernemingen die officieel losstaan van Baan Company, maar wel Baan-producten verkopen. De Amerikaanse beurswaakhond eist hervorming van deze mistige organisatiestructuur en correctie van de opgepompte kwartaalcijfers.

De reactie van beleggers is vernietigend. Met name in Amerika, waar beleggers groot belang hechten aan duidelijkheid en openheid, is er onbegrip voor de handelwijze van de broers Baan. Het aandeel verliest in zes maanden driekwart van de beurswaarde. Jan en Paul Baan trekken zich gedwongen terug uit de onderneming. De banden tussen Baan Company en Baan Investment worden losgemaakt. De naam van Baan Investment wordt gewijzigd in Vanenburg Group.

De Vanenburg Group blijft grootaandeelhouder van Baan Company en gaat ook door met het verkopen en installeren van Baan-software, zo blijkt uit de jaarverslagen van Vanenburg, die dat overigens bepaald niet aan de grote klok hangt. De Vanenburg Group concentreert zich op het investeren in automatiseringsbedrijven.

En dat kost geld, veel geld. De Vanenburg Group is vanaf 1997 verliesgevend. In 1998 loopt het operationele verlies op tot ruim 600 miljoen. Om die verliezen te compenseren is Vanenburg gedwongen aandelen Baan te verkopen. Als Baan over 1999 weer dieprode cijfers moet rapporteren, raakt het aandeel in een vrije val en wordt Vanenburg gedwongen nog meer aandelen Baan te verkopen. Dat leidt tot een verdere daling van het aandeel Baan. In combinatie met het toch al besmette imago is dat het begin van het einde.

Het is navrant dat Jan Baan op het moment dat de doodstrijd van Baan Company het hoogtepunt nadert, aankondigt dat de Vanenburg Group de verliezen met de verkoop van aandelen Baan heeft gestelpt en met een schone lei opnieuw kan beginnen. Waar Baan-werknemers het bedrijf trouw zijn gebleven en nog steeds geloven in het product van Baan, is de kapitein niet alleen van het schip gesprongen. Hij heeft het vóór het zinken verkocht om met een nieuwe schuit door te kunnen varen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden