Broeierige levensstijl

Vanaf het grote succes van In Cold Blood (1966) tot zijn dood in 1984 maakte Truman Capote vrienden, uitgever, lezers en zichzelf wijs dat hij druk werkte aan zijn definitieve meesterwerk Answered Prayers....

In afwachting van dat glorieuze moment had Capote driehoofdstukken voorgepubliceerd in tijdschriften. Daarin beet deschrijver, die zijn leven lang geobsedeerd werd door het wel enwee van de rijke Amerikaanse bovenklasse, meedogenloos in de handdie hem al die jaren had gevoed.

De reactie was voorspelbaar, voor iedereen, behalve voorCapote zelf. De upper class voelde zich verraden en keerde zichgekwetst van hem af. Capote, op zijn beurt, voelde zich door dezereactie pijnlijk geraakt. Wat hadden ze dán van hem verwacht?

Verongelijktheid en het verlies van een groot deel van zijnvriendenkring droegen er stevig toe bij dat Capote, die al jarenmet een alcohol- en drugsproblemen kampte, in hoog tempo verderaftakelde. De beheerder van zijn literaire nalatenschap, zijnredacteur en zijn biograaf zochten in de eerste periode na zijndood vergeefs naar het manuscript van Answered Prayers.

Het is tegen deze achtergrond ironisch dat een andere roman,waarvan Capote had beweerd dat hij hem reeds in de jaren vijftighad vernietigd omdat hij 'mager, clever, niet doorleefd' zouzijn, wel degelijk nog blijkt te bestaan. Vorig jaar werd hetmanuscript ontdekt van Capote's eerste roman, Summer Crossing, waaraan hij begon toen hij 19 was.

Het manuscript (vier schoolschriften en 89 pagina's noten enaanvullingen) was aangetroffen in een doos Capote-eigendommen diede schrijver ooit in bewaring had gegeven van een tijdelijkebewoner van zijn appartement in Brooklyn Heights. Later hadCapote hem verzocht alles weg te gooien, maar dit had de man nietover zijn hart kunnen verkrijgen. Na zijn dood, vorig jaar,besloot de neef van de overledene het manuscript ter veiling aante bieden aan Sotheby's. Het kon worden gekocht door de NewYork Public Library, die ook Capote's andere manuscriptenbeheert.

Wie zich nuchter realiseert dat het hier om een eerste, doorde auteur zelf afgewezen probeersel gaat, wordt tamelijkaangenaam verrast. Nee, Summer Crossing is geen meesterwerk, ookniet bijna, maar het is een roman die aantoont dat Capote reedsals 19-jarige een goed oor had voor het taalgebruik van deAmerikaanse elite, en zich vrij overtuigend kon verplaatsen inde denkwereld van een 17-jarig meisje uit dat milieu.

De 'summer crossing' uit de titel betreft de overtocht vanvader en moeder McNeil met de Queen Elizabeth naar Europa, in dezomer van 1945. Ze hebben sinds de oorlog hun huis in Cannes nietmeer gezien en hebben los daarvan de goede gewoonte het bloedheteNew York elke zomer te verlaten. Enigszins onaannemelijk stemmenze er dit jaar mee in dat hun jongste dochter achterblijft in hunappartement aan 5th Avenue.

Grady is sinds haar jeugdjaren goed bevriend met Peter Bell,die een uitstekende partner voor haar zou zijn, maar juistvanwege die aloude vriendschap - plus het feit dat Petersseksuele identiteit niet helemaal helder is - blijft dat eenslechts door haar ouders gewenst scenario.

Terwijl vader en moeder McNeil van huis zijn, legt Grady hetaan met Clyde Manzer, bewaker van een parkeerterrein nabijBroadway, wiens vrienden namen hebben als Mink, Bubble en Gump.Clyde is, mild uitgedrukt, niet echt een voor de hand liggendepartner voor een meisje uit de high society.

Maar dat is natuurlijk het hele eieren eten. Want hoewel onsslechts een beperkt inzicht wordt gegund en Grady'szieleroerselen en haar acties niet altijd geloofwaardig enovertuigend worden beschreven, is het duidelijk dat het er onzeheldin om te doen is zich af te zetten tegen haar milieu en devoor haar uitgestippelde levensweg.

Terwijl New York gebukt gaat onder een zinderende hittegolf,geeft Grady zich over aan een broeierige levensstijl die haararme ouders ('je moest eens weten hoe die Duitsers ons huis inCannes hebben achterlaten', schrijft moeder) tot wanhoop zoudrijven, waren zij er getuige van geweest.

Na een aantal bijna melodramatisch te noemen handelingen omhaar vrijheidsdrang gestalte te geven, begint de lezer eenvermoeden te krijgen welke kant het met Grady en met deze korteroman opgaat. Dat vermoeden wordt in de laatste alinea bevestigd,en ondanks de herkenbaarheid (zowel literair als biografisch)niet geheel tot je genoegen.

De schrijver zou het later allemaal een stuk geraffineerderaanpakken; maar zowel qua thematiek als personages is dit boekjetruly Capote.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden