Britse populaire bladen in de beklaagdenbank

'Geef de pers niet de schuld', luidde maandag de kop boven een kort commentaar in de grootste Britse tabloid, The Sun....

BERT WAGENDORP

Van onze correspondent

Bert Wagendorp

LONDEN

Fotografen die zondag de rouwenden bij Kensington Palace fotografeerden, moesten onder politiebescherming worden afgevoerd nadat zij door het publiek waren bedreigd. 'De pers heeft Diana vermoord', zeiden twee verontwaardigde bejaarde dames voor Buckingham Palace tegen een verslaggeefster van de BBC.

De vraag of strengere wetgeving ter bescherming van de privacy van beroemde medeburgers noodzakelijk is, weerklonk maandag andermaal in de Britse kranten. Want de aanwezigheid van agressieve tabloids noopt politici en beroemdheden er al langer toe die kwestie van tijd tot tijd aan de orde te stellen.

Diana's broer, Charles Althorp, graaf Spencer, was zondag de eerste die de beschuldigende vinger uitstak. Voor zijn huis in Johannesburg, de stad waarnaar hij enkele jaren geleden uitweek (onder meer om de Britse pers af te schudden), zei hij: 'Ik heb altijd geloofd dat de pers haar uiteindelijk zou vermoorden. Maar zelfs ik kon niet geloven dat die zo direct bij haar dood betrokken zou zijn als nu het geval lijkt.'

Volgens de graaf heeft elke krant en elke hoofdredacteur die ooit geld heeft betaald voor foto's die inbreuk maakten op de privacy van zijn zuster, 'bloed aan zijn handen'. Hij werd bijgevallen door David Mellor, die enkele jaren geleden als minister voor Cultuur zelf slachtoffer werd van de roddelpers. Mellor verklaarde dat de gebeurtenissen in Parijs een 'waterscheiding' vormden. 'Dit moet een bepalend moment in onze samenleving zijn. We moeten erkennen dat we aan het eind van een hoofdstuk zijn gekomen en moeten beginnen met een nieuw tijdperk van beschaafd gedrag.'

Het Conservatieve parlementslid Roger Gale noemde de dood van Diana 'het uiterste gevolg van pers-inmenging'. Misschien, verklaarde hij, 'zal deze verschrikkelijke tragedie ons doen beseffen hoe overweldigend de macht van de pers is en hoe noodzakelijk het is nationaal en internationaal tot verstandige en verantwoordelijke wetgeving te komen.'

De vraag is alleen hoe. In 1993 kwam een commissie onder voorzitterschap van de jurist Sir David Calcutt, ingesteld na vergaande onthullingen over de geheime liaisons van Charles en Diana, met voorstellen voor strenge wetgeving om de activiteiten van al te opdringerige media te beperken. Die haalden het niet, de regering-Major drong bij de media aan op strengere zelfregulering en vergrootte de bevoegdheden van de klachtencommissie voor de pers.

De toenmalige voorzitter van die instantie, Lord MacGregor, legde in zijn commentaar op de voorstellen van Sir David de vinger op een pijnlijke plek: de zogenaamde inbreuk op de privacy was regelmatig door de vermeende slachtoffers zelf georganiseerd. 'De inbreuk op het privéleven van de Prinses van Wales was bijvoorbeeld vaak bekonkeld door de prinses en haar omgeving zelf. In werkelijkheid schond de prinses haar eigen privacy.'

Andrew Neil, tegenwoordig hoofdredacteur van The Scotsman en vroeger hoogste baas van de Sunday Times, wees maandag in The Times striktere wetgeving van de hand. Die zou volgens hem vooral de Britse onderzoeksjournalistiek treffen, en niet de ranzige tabloids. Neil raadde het lezerspubliek daarvan aan om de komende dagen eens goed in de spiegel te kijken. 'Mensen die de vraag naar dergelijke foto's stimuleren en tegelijkertijd het nemen ervan bekritiseren, maken zich schuldig aan hypocrisie.'

Het rechtse parlementslid Teddy Taylor noemde de roep om strengere wetgeving maandag 'zinloze nonsens'. 'De enige manier waarop deze verschrikkelijke en smerige praktijken kunnen ophouden is dat het publiek duidelijk maakt dat het niet houdt van de kranten die zich met dit soort zaken bezighouden.'

Gezien de miljoenenoplages van de tabloids is daarop voorlopig weinig kans. Het publiek wenst kennelijk van de intieme details uit het leven van sterren en royalty op de hoogte te worden gehouden, en het wordt op zijn wenken bediend. De grote bedragen die voor exclusieve foto's worden betaald, worden middels de hoge oplages gemakkelijk terugverdiend.

De Italiaanse fotograaf Mario Brenna bijvoorbeeld haalde zijn schaapjes op het droge toen hij enkele weken geleden als eerste het prille geluk van Diana en Dodi vastlegde. De Sunday Mirror betaalde hem daarvoor achteneenhalve ton, de Sun en de Mirror elk ruim drie ton.

Lord Wakeham, de huidige voorzitter van de klachtencommissie, zei maandag dat hij inmiddels was begonnen aan 'urgente discussies' met hoofdredacteuren van verschillende kranten om het probleem van de ongewenste inmenging in privézaken aan te pakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden