Brits mediarapport brengt Cameron in lastige positie

Alle ogen zijn vandaag gericht op Lord Justice Brian Leveson, één van Groot-Brittaniës hoogste rechters. Hij presenteert vandaag het rapport over de Britse media en komt met aanbevelingen hoe de pers te reguleren om de afluisterexcessen in de toekomst te voorkomen. Zijn aanbevelingen zullen niet allen de mediasector raken, maar ook de politiek.

Michiel van der Geest
Rebekah Brooks, voormalig hoofdredacteur van News of the World, na haar verhoor door de commissie-Leveson Beeld getty
Rebekah Brooks, voormalig hoofdredacteur van News of the World, na haar verhoor door de commissie-LevesonBeeld getty

Tijdens het onderzoek en de sensationele verhoren van de commissie-Leveson (met onder andere Hugh Grant en J.K. Rowling) kwamen niet alleen tal van schokkende afluisterfeiten aan het licht, maar ook de intieme banden tussen bijvoorbeeld premier David Cameron en mediamagnaat Rupert Murdoch.

Cameron stelde de commissie zelf in nadat bekend werd dat journalisten van News of the World de telefoon hadden gehackt van het vermoorde 13-jarige meisje Milly Dowler. De publieke woede hierover noopte Cameron tot maatregelen. Dat besluit brengt hem nu in een lastige positie. Het wordt nu wel heel moeilijk voor hem om de aanbevelingen van Leveson te negeren, ook al zou hij zich best eens niet in die conclusies kunnen vinden.

Beerput
De beerput die Leveson in zijn publieke verhoren opende, was nog veel smeriger dan verwacht. Het onderzoek legde de intieme banden bloot tussen politici, politiechefs en mediamagnaten, en scheen het licht op de duistere kanten van de journalistiek; tabloids en hun journalisten die steeds verder gingen voor smeuïge verhalen die de teruglopende verkoopcijfers een halt toe moesten roepen.

Hoe dan ook zal Cameron en zijn kabinet op eieren moeten lopen. Aan de ene kant roepen parlementariërs op om geen restrictievere wetten op te leggen om zo de persvrijheid te waarborgen, aan de andere kant roept een meerderheid van de Britten (en een deel van het parlement) op tot stevig ingrijpen. Ook het kabinet is verdeeld. De conservatieven van Cameron zijn veel minder geneigd de regulering van de pers in wetten te vast te leggen, de Lib-Dems van vice-premier Nick Clegg zijn daar eerder toe bereid.

Waakhond
Een van de conclusies waar het meest naar wordt uitgekeken, is dan ook de vraag of er een nieuwe mediawaakhond moet komen, en hoe die eruit moet komen te zien.

De huidige waakhond, de Press Complaints Commission (PCC), is een zelfregulerend orgaan van hoofdredacteuren die moet oordelen over het werk van collega's. Maar erg effectief is het orgaan niet: het heeft beperkte middelen om misstanden te onderzoeken, en als het dan iets vindt, kan het geen straffen opleggen. Het hele afluisterschandaal waar deze hele zaak om begonnen is, werd door de PCC niet eens opgemerkt.

De waakhond zal in de toekomst dus moeten kunnen bijten. Maar hoe? Met wettelijke grondslag? Met onafhankelijke leden die niet uit de mediawereld afkomstig zijn? Door torenhoge boetes te kunnen opleggen?

Declaraties
Maar ook in het politieke proces speelt nog veel meer. Veel parlementsleden zijn de mediahype rondom de declaraties van de politici van een paar jaar geleden nog niet vergeten. En het rapport van Leveson zou een goede mogelijkheid zijn revanche te nemen op de pers.

Om 14.30 uur Nederlandse tijd presenteert Leveson zijn rapport. Daarna gaat het Britse parlement erover in debat.

Lord Leveson Beeld getty
Lord LevesonBeeld getty

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden