Breitbart, Trumps mediamachine, komt naar Europa

Rechtse website wil rol spelen in verkiezingen

Angst voor immigranten, toenemend nationalisme en een groeiende afkeer van de politiek-correcte elite. De rabiaat rechtse Amerikaanse website Breitbart ziet gelijkenissen tussen Trumpstemmers en gedesillusioneerde burgers in Duitsland en Frankrijk, en breidt uit naar Europa. Precies op tijd om hier in 2017 de 'Trumps van dienst' in het zadel te helpen, bij de nationale verkiezingen.

Amerikanen protesteren tegen Trumps benoeming van Steve Bannon als strategisch adviseur. Beeld afp

Een grotere redactie in Washington, meer video's én uitbreiding naar Europa. De omstreden extreemrechtse website Breitbart.com heeft grootse plannen. Volgens hoofdredacteur Alexander Marlow opent nog voor de Franse verkiezingen een redactiekantoor van Breitbart zijn deuren in Parijs. Daarna is Duitsland aan de beurt, waar mensen in het najaar van 2017 naar de stembus gaan. Sollicitatiegesprekken met lokale journalisten en opiniemakers worden al gevoerd.

Dat de uitbreidingsplannen van Breitbart zo kort op de verkiezingswinst van Trump werden bekendgemaakt lijkt geen toeval. De ultrarechtse site was al geen kleine vis meer in het Amerikaanse medialandschap, maar beleeft sinds anderhalve maand gouden tijden. In oktober werd de website door 37 miljoen unieke lezers bezocht - een stijging van 40 procent ten opzichte van een jaar eerder. Op verkiezingsavond was er meer interactie op hun Facebookpagina dan op die van Fox News, CNN en The New York Times.

Explosie, lucifers

Kers op de taart, en strategisch veel belangrijker, was de benoeming van voormalig Breitbarthoofdredacteur Steve Bannon als strategisch adviseur van Donald Trump. Daarmee zag de redactie niet alleen de presidentskandidaat die zij zo uitbundig hadden gesteund plaatsnemen in het Witte Huis, maar ook dé uitdrager van hun ultraconservatieve standpunten. 'Wat een tijd om in te leven', twitterde het account van Breitbart vorige week enthousiast, met een link naar een artikel over Bannons machtige nieuwe positie.

De benoeming van Trumps nieuwe adviseur deed de afgelopen week veel stof opwaaien omdat de voormalige bankier regelmatig van racisme, antisemitisme en seksisme is beticht. Door oud-werknemers, die opstapten toen Breitbart 'een kritiekloze lobbygroep voor Trump was geworden', wordt Bannon een kwaadaardig genie, een agressieve pestkop en een notoire seksist genoemd: 'Als ergens een explosie is, heeft Stephen de lucifers.'

Lees ook:

Met Steve Bannon in het Witte Huis doet ook ultrarechts zijn intrede, meent columnist Stephan Sanders.

Na de Brexit en de zege van Trump is het goed mogelijk dat de ontevreden burgers in Duitsland, Frankrijk en Nederland volgend jaar ook een greep naar de macht doen. Golft de Trumpiaanse dynamiek straks over Europa?


'Lelijk en gestoord'

Net zo controversieel als Bannon zelf zijn de koppen die onder zijn leiding op Breitbart het daglicht zagen. 'Anticonceptie maakt vrouwen lelijk en gestoord', om een voorbeeld te noemen, of 'De oplossing voor online intimidatie is simpel: vrouwen moeten uitloggen'. Naast vrouwen zijn eigenlijk alle minderheden en zo'n beetje iedereen die links of niet rechts genoeg is ook geliefde doelwitten. Zo richtten Bannon en zijn redactie een speciale sectie van de site in voor berichten over 'Black Crime' en plaatsten ze een artikel waarin stond dat homorechten Amerika 'dommer' hadden gemaakt ('Tijd om terug in de kast te gaan').

Volgens persbureau Reuters wil Breitbart met een kantoor in Berlijn en Parijs het anti-immigratie-sentiment in Duitsland en Frankrijk verder aanwakkeren, en zo de meest conservatief rechtse kandidaten daar een extra kontje geven. Hoofdredacteur Alexander Marlow zegt vooral te gaan uitbreiden vanwege 'onderbediend lezerspubliek' in beide landen. Frankrijk en Duitsland hebben net als de VS veel burgers die zich niet gehoord voelen, zegt hij, en zijn dus net zo'n vruchtbare voedingsbodem voor een verkiezingsoverwinning met Trumpiaanse trekken.

Concurrentie

De hoofdredacteur liet weten dat Breitbart waarschijnlijk Marine Le Pen zal steunen. Over hun voorkeur bij de verkiezingen in Duitsland is nog niets bekend. Waarschijnlijk is dat Frauke Petry van het rechtspopulistische Alternative für Deutschland (AfD), door tegenstanders ook wel 'Adolfina' genoemd.

Populistische en andere media vinden het lastig in te schatten hoe groot Breitbart in Europa kan worden. 'Er is altijd ruimte voor een site als Breitbart, maar de Franse markt voor extreemrechtse sites is al behoorlijk verzadigd, aldus een mediaprofessor van de Sorbonne-universiteit tegen website The Verge. 'Wat zij willen en wat Breitbart wil is precies hetzelfde.'

Volgens de ultrarechtse essayist Alain Soral zal Breitbart zeker een geduchte concurrent worden, maar hij vreest niet voor de toekomst van zijn eigen website Égalité et Réconciliation. 'Breitbart gaat echt de strijd met mainstream media aan, televisie en grote kranten, aldus Soral, die ooit een boete kreeg voor zijn antisemitische uitspraken ('Hitler heeft zijn taak niet afgemaakt'). 'Wij zijn er voor de mensen die überhaupt de media niet meer geloven. Die het allemaal niet meer willen horen.'

Twee gezichten

Met de benoeming van Reince Priebus tot chefstaf en Steve Bannon tot chefstrateeg heeft Donald Trump de twee gezichten van zijn campagne ook letterlijk twee gezichten gegeven: dat van een pragmatische Republikein en dat van een rechtse oproerkraaier. Wie zijn deze mannen?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.