Brandpunt gaat veranderen, van minder moord en brand naar oplossingsgericht denken

Minder moord en brand en meer oplossingsgericht denken en kijken. Eindredacteur Henk van der Aa over de veranderingen bij Brandpunt.

Henk van der Aa

Moord- en brandpunt, zo werd Brandpunt de laatste jaren intern ook wel genoemd, zegt eindredacteur en verslaggever Henk van der Aa. Voltrok zich ergens een ramp, dan stond dit journalistieke achtergrondprogramma erbovenop om verslag te doen. 'Lang was dat onze kracht, maar nu is het aanbod zó groot, dat de wereld soms alleen uit ellende lijkt te bestaan. Dus is het tijd een ander geluid te laten horen.'

Brandpunt zoekt dat in de 'constructieve journalistiek'. 'Als journalist leer je je te concentreren op alles wat afwijkt van het normale, vooral in negatieve zin', zegt Van der Aa. 'Maar op die manier krijg je een verwrongen beeld van de werkelijkheid.' Constructieve journalisten willen op een positievere manier verslag doen van de wereld, zich ook richten op oplossingen en vooruitgang, en inspirerende verhalen brengen.

Wat nu?

Toch moet het nieuwe Brandpunt vooral geen goednieuwsshow worden, benadrukt Van der Aa. 'De grote problemen in de wereld stippen we nog steeds aan. Alleen voegen we er naast de vijf w's - wie, wat, waar, wanneer, waarom - een extra vraag aan toe: wat nu? En plaatsen we verhalen in een bredere context.' Dit gebeurt volgens Van der Aa minder snel in de traditionele journalistiek. 'Als journalist ben je op een bepaalde plek omdat het er slecht gaat en zoom je - zeker op televisie - in op het afwijkende en de ellende. Vervolgens zet je dat zo dramatisch mogelijk neer. Dat is niet per se liegen of verdraaien, maar je concentreert daarmee wel zó op de ellende dat het andere perspectieven overschaduwt.'

De inspiratie voor de nieuwe werkwijze kwam gek genoeg van binnenuit, zegt Van der Aa. Op de bijbehorende site Brandpunt+ werd al sinds 2016 constructieve journalistiek gebracht. Zoals een reportage over de Iraq Bikers, een motorclub met sjiieten, christenen en soennieten die door Irak trekken met als doel de bewoners te verzoenen.

De televisie- en online-redactie gaan nu samen verder onder de naam Brandpunt+. Van der Aa: 'Niet langer is televisie leidend, maar bij elk onderwerp kijken we: wat is de geschikste vorm? Een tv-reportage, infographic of geschreven verhaal?'

Consructieve journalistiek

Brandpunt is niet het eerste Nederlandse journalistieke platform dat zich op deze vorm van journalistiek richt. De site De Correspondent en het tv-programma VPRO Tegenlicht wagen zich er al aan. En hoewel constructieve journalistiek steeds meer bijval krijgt, klinkt er ook kritiek: een positievere manier van verslaggeving zou journalisten onkritisch maken en de berichtgeving onbelangrijk. Ook zou deze vorm van journalistiek te veel neigen naar activisme. Informatie die niet bij het activistische doel past, zou daardoor gemakkelijk door de journalist kunnen worden genegeerd.

'We beginnen het seizoen met een klimaatserie', zegt Van der Aa. 'De vervuiling op zee is een blinde vlek. We zijn ons bewust van de uitstoot van auto's en gaan over op elektrisch rijden. Maar we houden ons veel minder bezig met de vervuiling op zee. En dat terwijl één vrachtschip net zoveel uitstoot als duizenden auto's. Dat thema behandelen we en vervolgens horen we van grote partijen dat voor vergroenen geld nodig is. We zouden met zijn allen tegen Heineken kunnen zeggen: we willen best een halve cent meer voor ons biertje betalen als het hierdoor duurzamer vervoerd wordt. Dat is iets om als kijker over na te denken.'

Brandpunt+ is vanaf vandaag op dinsdag en donderdag te zien, NPO 2, 20.25 u. De nieuwe site is sinds 22/1 online.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden