Brabants Orkest viert feest met veul lewaoj

De vraag welke componist in het volgende rijtje niet thuis hoort (Debussy, Stravinsky, Ton de Leeuw, Daan Manneke) laat zich snel beantwoorden: Debussy is de enige die geen compositie schreef onder de titel Symphonies of wind instruments....

Hij was wél de componist die in het befaamde blazersstuk van Stravinsky postuum werd geëerd. En zoals Ton de Leeuw later Stravinsky eerde in een werk onder dezelfde titel, zo eerde Daan Manneke vier jaar geleden zijn vroegere mentor De Leeuw. Met dit verschil, dat Mannekes Symphonies of winds aanvankelijk niet bedoeld was voor een blazersensemble, maar voor orgel. Manneke bewerkte het later alsnog voor 23 blazers.

De indruk van een zekere inflatie, om in blaastermen te blijven, werd vrijdag versterkt toen in Eindhoven het opdrachtwerk in premiëre ging dat Manneke componeerde voor het 50-jarige Brabants Orkest. Opnieuw dezelfde Symphonies of wind instruments van Manneke (61), maar nu voor blazers én orgel.

Of de componist daar niet meteen op had kunnen komen, bleef een open vraag, maar het samengaan van orgel- en blazerstonen leverde interessante effecten op. Vooral waar baspijpen het grommen van trombones bijkleurden, of waar de fluiten en hobo's naklonken in suizelende orgeltoontjes.

Mannekes blazerswerk including the organ is opgebouwd uit ongecompliceerde, vastomlijnde ideeën. Jammer alleen, dat Manneke de neiging heeft die ideeën in de uitwerking niet te verdiepen maar te vertroebelen. Het gevolg was dat er, ondanks de afwezigheid van slagwerk en strijkers, soms 'verrèkes veul lewaoj' werd gemaakt - een term uit het tekstboekje van het eerste carnavalsconcert van 1965.

Het Brabants Orkest was toen nog in opbouw. Het nam, onder aanvoering van zijn eerste chef Hein Jordans, de bus van het ene Casino naar de andere noodruimte. Nu, een half dozijn vaste dirigenten en directeuren verder, treedt het op in fraaie concertzalen, en is er sprake van consolidatie en gestage verfijning.

Chefdirigent Marc Soustrot heeft daar de hulp bij van inspirerende krachten in de blazerssecties en de eerste violengroep (vrijdag aangevoerd door de pasbenoemde concertmeester Wouter Vossen). Op andere onderdelen zit achterstallig onderhoud, zoals bleek bij het vioolconcert van Brahms. Shlomo Mintz, die de solopartij onberispelijk uit de mouw schudde, maar tegelijk de indruk wekte dat het voor hetzelfde geld Mendelssohn of Tsjaikovski had kunnen wezen, zal zich soms verwonderd hebben over de matheid van het weerwerk van celli en contrabassen.

Richting top ging het in Ravels groot bezette Daphnis et Chloë. Dit mede dankzij de aanwezigheid van een aantal getalenteerde ad hoc-krachten - die de makke van het Brabants Orkest (chronische vacatures wegens dure afvloeiingsregelingen voor ex-directeuren) even omzetten in een voordeel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden