Boxset Queen bevat niet eerder uitgebrachte opnames

Nieuwe boxset met radio-opnamen toont de volwassenwording van een grote rockband.

Queen in 1976. Beeld Getty Images

Queen was nog nergens, in februari 1973. Een leuk, beginnend bandje dat her en der wat opschudding had veroorzaakt in het Britse clubcircuit, maar verder? Nog geen plaat gemaakt, zelfs nog geen contract bij een platenmaatschappij in zicht.

De radiopopzender van de BBC, Radio One, had wel interesse. Dj en presentator John Peel wilde Queen in zijn programma voor 'progressieve pop' Sounds of the Seventies hebben, want dat Queen anders klonk dan de meeste rockende Britse bandjes, dat was Peel natuurlijk opgevallen. Ook voor Queen was er bij John Peel wat te halen. Na een goed beluisterd radio-optreden, dacht de band, zou het met dat platencontract wel goed komen.

Maandag 5 februari 1973 trokken Farrokh 'Freddie' Bulsara, Brian May, Roger Taylor en John Deacon het BBC-gebouw binnen. Ze plugden de gitaren in en knalden er vier nummers uit: My Fairy King, Keep Yourself Alive, Doing All Right en Liar. De presentatoren vielen van hun kruk bij de engelachtige zang, de klassieke pianopartijen en de woest riffende en hoog gillende May-gitaren. Nog nooit zoiets gehoord.

Vlak voor het laatste nummer van Session One kondigde John Peel de band nog maar even aan: 'Dit zijn dus Freddie Bulsara, zang, Brain May op gitaar, John Deacon op de banjo... o, wacht even, dat staat hier op mijn papiertje maar dat kan niet kloppen. Dat moet de bas zijn, toch?' Popgeschiedenis. Er zouden nog vele Queensessies volgen, waarbij Bulsara natuurlijk werd aangekondigd met zijn nieuwe artiestennaam Freddie Mercury.

Alle radiosessies van Queen zijn deze week verschenen in de boxset Queen on Air. Historische én verbluffende opnamen, die een Queen laten horen dat ondanks de prille status van de band al in premature topvorm is. De band heeft het concept in het hoofd zitten: sprookjesachtige progressieve rock, leunend op de licht klassieke piano en theatrale zang van Mercury, en opgejaagd door het jubelende gitaarspel van May.

In de livesetting van de BBC-studio moest die gekunstelde Queensound er natuurlijk in één keer opstaan. En toch klinkt bijvoorbeeld de uitvoering van Keep Yourself Alive opmerkelijk afgemixt: we horen een veelvoud aan Mercurystemmen in gelaagde koortjes over elkaar heen buitelen. In het instrumentale middendeel lijkt de gitaar van May zich wonderbaarlijk te vermenigvuldigen. Hoe zit dat?

Freddy Mercury

Het overlijden van Freddie Mercury, op 24 november 25 jaar geleden, wordt volop herdacht.

In TivoliVredenburg in Utrecht speelt het Noord Nederlands Orkest een symfonisch tribuut en in de Eindhovense Effenaar speelt een Queencoverband met onder anderen zanger Merijn van Haren van rockband Navarone.

Volgend jaar verschijnt de biopic Bohemian Rhapsody.

Het begeleidende boekwerkje legt het uit. Queen had de maanden voor de BBC-sessies al volop studio-opnamen gemaakt, in afwachting van die platendeal. De koorstemmen van Mercury en de tingelende gitaargeluidjes had Queen op tape in de bagage zitten en in de studio werden de livepartijen dus ter plekke aangevuld met 'overdubs'. Daarom klinkt Queen al bijna net zo verzorgd als op de stortvloed aan platen die zou volgen: Queen (1973), Queen II (1974), Sheer Heart Attack (1974) en A Night at the Opera (1975).

Onthullend is een in het boekje opgenomen interview met BBC-producer Bernie Andrews, die aanwezig was bij de eerste sessies. 'We hoorden allemaal dat Queen uitzonderlijk goed was', zegt Andrews. 'Maar het viel ook op hoe ontzettend kieskeurig en zeurderig Freddie Mercury was als wij iets wilden veranderen. Hij duldde geen tegenspraak. Heel eigenaardig. Het was in die tijd niet gebruikelijk om als bandje de heren van de BBC te vertellen wat er moest gebeuren.'

Topstuk in de collectie is de snelle uitvoering van stadionstrijdlied We Will Rock You, dat Queen opnam voor de BBC ter aankondiging van de plaat News of the World (1977). Het rockende nummer staat op vele bootlegalbums, maar is daar vaak aangevuld met rare bijgeluiden - meestal een juichend neppubliek. Op Queen On Air is We Will Rock You voor het eerst in alle kale en zalige eenvoud te horen.

Ontroerend. Net als de bijgeleverde interviews met Queenleden. Vooral een gesprek met Brian May, kort na het overlijden van Freddie Mercury in 1991, is aangrijpend. 'Freddie was misschien een wat vreemde, maar zeer beheerste man, die volledige controle had over wie hij was en wie hij wilde zijn. Toen hij wist dat hij ging sterven, bepaalde alleen hij hoe het einde er zou uitzien. Hij wilde geen gezeur, geen medeleven. Hij wilde doorgaan met zijn werk, business as usual, totdat alles gewoon zou stoppen.'

Queen On Air - The Complete BBC Sessions is in verschillende formats verschenen bij Virgin/ Universal.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden