Bouschrã is de naam

Over de eerste integratieschool in Nederland

"In het gangpad van de internationale trein naar Parijs is het begonnen." Zo begint ds. Boiten zijn boek over de Bouschraschool. Boiten is oprichter van Oudezijds100, een plek op de Wallen van waaruit hij als dominee samen met zijn vrouw zijn maatschappelijk werk startte in Amsterdam. Het moet dan ergens in de tweede helft van de jaren vijftig zijn. Oudezijds 100 werd en is nog steeds een begrip in Amsterdam. Maar daarover schrijft Boiten weinig. Hem gaat het in het boek over de geschiedenis van een heel bijzondere school, die als particulier initiatief van de Boitens als ¿cole Arabe d'Amsterdam begon in 1971 met een tiental leerlingen. De school, zo klein begonnen, groeide uit tot een school met ruim driehonderd leerlingen. Aanvankelijk een school waar lesgegeven werd in het Frans en het Arabisch, omdat men ervan uitging dat de ouders, afkomstig uit Noord-Afrikaanse Maghreblanden naar Marokko zouden terugkeren.

Toen duidelijk werd dat zij als immigranten in Nederlandzouden blijven, werd het een bijzondere Nederlandse school.De school heeft vijfentwintig jaar bestaan. Boiten beschrijft,beschouwend en informatief, een intrigerende geschiedenis van de school, die eindigt toen de school moest verhuizen naar Amsterdam-West en de gemeente niet meer wilde meewerken aan een school voor Marokkaanse kinderen. De Amsterdamse politiek geloofde toen en nu in wat Boiten een illusie noemt: namelijk dat alle kinderen gelijk zijn en over dezelfde gaven beschikken. En dat een school voor alleen Marokkaanse kinderen - ook als die goed scoort - een getto zou vormen. Boiten gelooft er niets van. Het maakt zijn terugblik bijzonder lezenswaardig en actueel. Want Boiten geeft op een rustige toon aan dat er in onze tijd steeds minder oog is voor de identiteitsontwikkeling van bevolkingsgroepen en dat integratie steeds meer trekken krijgt van gedwongen assimilatie. Boiten vreest dat juist dat tot vervreemding leidt.

De lezer wordt regelmatig verrast op anekdotische voorvallen. Zo bleek een boeket van zeven rozen niet als een welkom te worden ervaren maar als een 'laatste waarschuwing'. Verrassend is ook een uitwisselingsproject met Friese basisschoolleerlingen, mede dankzij de familie Halbertsma uit Friesland. De Bouschraschool ging van meet af aan uit van een christelijke organisatie. Het was dus geen moslimschool. De school was eerder gericht op ontmoeting. Zo bestonden er goede contacten met de joodse Cheiderschool. De school zelf kende christelijke, islamitische en joodse medewerkers.

De Bouschraschool - Bouschra betekent goed nieuws - is zeker voortgekomen uit een vorm van idealisme. Maar Boiten is geen na¿eve romanticus, al zullen anderen hem daarvoor verslijten. Opent hij het boek met een heldere uiteenzetting over identiteit, integratie en assimilatie, hij besluit met een grondige beschouwing over de vooral ethische en culturele vragen en problemen die in de ontmoeting met de Arabische medemens in ons land oprijzen. Maar die overwin je niet door de ander niet juist in zijn anders-zijn te erkennen, is zijn boodschap. De manier waarop Boiten over deze zaken schrijft, vind ik belangwekkend, nog steeds. Lezenswaard is ook het gedeelte waarin de maatschappelijk werkster van de school, Fried Stegeman een aantal impressies van de ontmoetingen met de Marokkaanse gemeenschap beschrijft.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden