Bootje versus superjachten

Het had dé zeeslag van deze Biënnale van Venetië moeten worden. Een confrontatie op het troebele water voor het Giardini-park en de Arsenale, waar de belangrijkste tentoonstellingen te zien zijn. Waar de superjachten liggen aangemeerd, van vermogende gasten en verzamelaars.

Het 'papieren bootje' van kunstenaar Vik Muniz in Venetië. De 'krant' bevat verhalen over het verdrinken van bootvluchtelingen. Beeld Vik Muniz

De Braziliaanse kunstenaar Vik Muniz had niets minder voor ogen: een confrontatie tussen de grote rijkdom en de diepste armoede. Zijn plan: het maken van een 'papieren boot', als een gevouwen krant, waarop verslaggeving is te lezen van het verdrinken van bootvluchtelingen op de Middellandse Zee. Titel van het werk: Lampedusa. Zijn inzending aan deze 56ste Biënnale van Venetië zou de welvarende bezoeker, vooral tijdens de openingsdagen, aan het denken moet zetten.

Maar de zeeslag vond niet plaats.

Het 15 meter lange vaartuig is wel gemaakt, van hout, door plaatselijke ambachtslui. Maar het ligt nu ver van het rumoer aan de ketting in de haven, aan de achterzijde van het biënnaleterrein. Ver uit het zicht van het biënnalepubliek. Ver ook verwijderd van de glanzende schepen van plezier die aan de kade vóór het terrein hun feestgangers ontvangen. En waar iedereen naar staat te gapen.

Symptomatisch

Je kan de situatie als symptomatisch zien voor de biënnales van de afgelopen jaren, en voor die van dit jaar in het bijzonder. Naar verluid had de organisatie voor deze editie minder geld te besteden. En dus werd er een groter beroep gedaan op privékapitaal van verzamelaars en galeries.

Reden waarom verzamelaars als de Australiër David Walsh en galeriehouders als Gagosian, Zwirner en Goodman veel geld in de presentatie van hun kunstenaars hebben gestoken. Blijkbaar krijg je anders zo'n grote tentoonstelling niet meer gefinancierd.

Het moet de samensteller van deze biënnale, Okwui Enwezor, aan het denken hebben gezet. Om niet al te nadrukkelijk in de vangnetten van het kunstkapitalisme te komen koos hij, naast de grote namen, ook voor veel onbekend talent. 88 van de 136 kunstenaars op de expositie All the World's Futures zijn hier voor de eerste keer.

Gestrande poging

De keuze voor zoveel beginners zou het grootkapitaal moeten ontmoedigen. Uitgaande van de gedachte dat Grote Kunstenaars Grote Verzamelaars en Beleggers aantrekken; en kleine kunstenaars niet.

Vik Muniz wordt er inmiddels niets wijzer van. Zijn poging aandacht voor bootvluchtelingen te trekken, tussen de megajachten van de superrijken, is vooralsnog gestrand. Het wachten is op het verslepen van zijn bootje naar een prominentere plek. Maar tegen die tijd zullen alle verzamelaars wel weer zijn uitgevaren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden